ยูเครนวิกฤตหนัก: พลังงานจ่อขาดแคลน หลังรัสเซียโจมตีซ้ำเติมความมืดมิด
สถานการณ์ด้านพลังงานของยูเครนกำลังเข้าสู่ขั้นวิกฤต จากการโจมตีอย่างต่อเนื่องของรัสเซียที่ทำให้หลายพื้นที่ต้องจมอยู่ในความมืดมิดและเผชิญกับความหนาวเย็นท่ามกลางฤดูหนาวที่กำลังจะมาถึง
คุณแม่เลี้ยงเดี่ยว ดารีนา คุลชีตสกา ต้องพยายามดูแลลูกสองคนในอพาร์ตเมนต์ชั้น 7 ในกรุงเคียฟ พร้อมทั้งทำงานจากที่บ้านและจัดการเรื่องอาหารและสุขอนามัยของลูกๆ ภายใต้ความกดดันจากไฟฟ้าที่อาจดับลงเมื่อไหร่ก็ได้ เธอรู้เพียงว่าไม่นานไฟจะดับ ปลั๊กไฟจะไม่มีกำลัง Wi-Fi จะใช้งานไม่ได้ และน้ำประปาจะหยุดไหล
“ไม่กี่วันมานี้เรามีไฟฟ้าใช้แค่สี่หรือห้าชั่วโมงเท่านั้น และก็ไม่ได้เป็นเวลาเดิมตลอด บางทีก็มีไฟใช้สองชั่วโมง แล้วก็ดับไปแปดชั่วโมง” คุณดารีนากล่าว ตารางการตัดไฟที่หมุนเวียนนี้มีมาตั้งแต่เดือนตุลาคม เมื่อรัสเซียเพิ่มการโจมตีโครงข่ายพลังงานของยูเครน ขณะที่ยูเครนก็ตอบโต้ด้วยการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียเช่นกัน
เจ้าหน้าที่ยูเครนกังวลว่าชีวิตของชาวยูเครนหลายล้านคนจะยากลำบากอย่างรวดเร็วหากไม่สามารถรักษาการจ่ายไฟได้อย่างน้อยวันละสี่ชั่วโมง บางคนเตือนว่าสถานการณ์ใกล้เคียงกับความวิกฤตแล้ว เพราะบางครอบครัวในกรุงเคียฟต้องใช้ชีวิตโดยไม่มีไฟฟ้าใช้เป็นเวลานานถึง 20 ชั่วโมง
ชีวิตไร้ไฟฟ้าในกรุงเคียฟ
การตัดไฟในปีนี้เริ่มเร็วกว่าฤดูหนาวที่แล้วและกินเวลานานกว่า ทำให้บ้านเรือนอย่างของดารีนาต้องมืดมิดและหนาวเย็นมากขึ้น คุณดารีนาต้องสวมเสื้อผ้าหลายชั้นและเสื้อโค้ทหนาๆ เพื่อรับมือกับอุณหภูมิที่ลดลง ทั้งในร่มและกลางแจ้ง
เมื่อเวลาประมาณ 19:30 น. ไฟก็ดับลง ความมืดเข้าปกคลุมจนกว่าจะรุ่งเช้า ลิฟต์ไม่ทำงาน น้ำประปาก็จะหยุดไหลเพราะต้องใช้ไฟฟ้าในการสูบน้ำขึ้นไปที่อพาร์ตเมนต์ พวกเขาจึงต้องใช้ไฟฉายและเทียน LED แล้วดารีนา ลูกชายคีรีลล์ และลูกสาวโอเลนา ก็มาเล่นเกมไพ่อูโน่ด้วยกันก่อนจะเข้านอนแต่หัวค่ำ
คีรีลล์ วัย 12 ปี ซึ่งพูดภาษาอังกฤษได้อย่างคล่องแคล่วจากการใช้ชีวิตในสหรัฐฯ มาสองปี แสดงความรู้สึกตรงไปตรงมาเกี่ยวกับความวุ่นวายนี้ “ไม่มีไฟ ไม่มีน้ำ ไม่มีฮีทเตอร์ ไม่มีไฟฟ้า และไม่มีความสนุกเลย ความสนุกทั้งหมดหายไปพร้อมกับไฟฟ้า” เขากล่าว “เรามีบอร์ดเกมเยอะมาก มีทั้งชั้นเลย แต่เราเล่นมันเป็นแสนครั้งแล้ว”
ครอบครัวจำนวนมากต้องนั่งอยู่ในความมืดมิดขณะที่ไฟฟ้าดับทั่วทั้งย่าน ทำให้บ้านเรือนและถนนถูกปกคลุมด้วยความมืดมิด คุณดารีนากล่าวว่า “คุณมองออกไปข้างนอก บางทีก็ไม่เห็นอะไรเลย คุณมีเมืองใหญ่รายล้อมอยู่ แต่คุณไม่เห็นอะไรเลยเพราะไม่มีแสงสว่าง”
กรุงเคียฟได้รับผลกระทบหนักที่สุด รถไฟใต้ดินและรถรางไฟฟ้าบางครั้งต้องหยุดนิ่ง ทั่วประเทศ ชาวยูเครนหลายแสนคนไม่มีไฟฟ้าใช้ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา
โรงไฟฟ้ายูเครนเสียหายยับเยิน
จากการเยี่ยมชมโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่แห่งหนึ่งของยูเครน ซึ่งแทบจะยืนอยู่ไม่ได้หลังจากการโจมตีด้วยขีปนาวุธครั้งล่าสุด ซึ่งเป็นการโจมตีที่ทรงพลังและสร้างความเสียหายมากที่สุดในปฏิบัติการของรัสเซียต่อเป้าหมายพลังงานของยูเครน
โรงไฟฟ้าขนาดมหึมาแห่งนี้ – ซึ่งเราไม่สามารถระบุชื่อได้ด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย – ได้กลายสภาพเป็นซากปรักหักพังของโลหะบิดเบี้ยวและท่อที่แตกหัก กังหันถูกฝังอยู่ใต้ซากปรักหักพัง ทำให้โรงไฟฟ้าแห่งนี้ไม่สามารถใช้งานได้โดยสิ้นเชิง
โวโลดีเมียร์ โควาเลนโก กำลังปฏิบัติหน้าที่ในห้องควบคุมเพื่อให้โรงไฟฟ้าทำงานอยู่เมื่อขีปนาวุธโจมตีเมื่อเวลา 03:00 น. “เป็นการโจมตีที่ทรงพลังมาก เราไม่เคยประสบเหตุการณ์เช่นนี้มาก่อน เราเคยถูกโจมตีมาก่อน หลังคาบางส่วนพังถล่ม มันค่อนข้างน่ากลัว แต่ครั้งนี้รุนแรงเป็นพิเศษ”
โควาเลนโก ซึ่งเดินตามรอยเท้าพ่อแม่และทำงานที่โรงไฟฟ้าแห่งนี้มา 25 ปี กล่าวว่าความเสียหายนั้นน่าเศร้า แม้ว่าเขาจะมั่นใจว่าสามารถซ่อมแซมได้ แต่การทำงานถูกขัดขวางโดยการโจมตีทางอากาศทุกๆ 15-30 นาที – เจ็ดครั้งระหว่างการเยี่ยมชมสี่ชั่วโมงของเรา
คำเตือนทุกครั้งเกี่ยวกับโดรนและขีปนาวุธเพิ่มเติมทำให้ทีมงานต้องวางเครื่องมือและหลบเข้าที่กำบัง แม้ว่าระหว่างการเยี่ยมชมของเรา ทั้งหมดถูกยิงตกหรือบินไปยังเป้าหมายอื่น หากไม่มีเวลาไปถึงที่กำบังหลักของโรงไฟฟ้า คนงานจะซ่อนตัวอยู่ในฐานรากของปล่องไฟสูงตระหง่าน
“มันยากมาก” วาดิม โบบีร์ ผู้นำความพยายามกู้คืนกล่าว “คุณเตรียมใจไว้แล้วว่าจะทำงานเฉพาะอย่าง แล้ว… สัญญาณเตือนภัยทางอากาศก็ดังขึ้น และคุณต้องออกไปให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้” ชายวัย 39 ปี ซึ่งทำงานที่นี่มาครึ่งชีวิต รู้สึกตัวเล็กเมื่อเทียบกับซากปรักหักพังและรู้สึกท้อแท้กับความท้าทายในการสร้างโรงไฟฟ้าขึ้นมาใหม่ “มันยากทางอารมณ์ เพราะเราซ่อมแซมทั้งหมดนี้ไปแล้ว ทำให้มันกลับมาทำงานได้อีกครั้ง และตอนนี้มันก็เกิดขึ้นอีกครั้ง มันเจ็บปวด แต่เราก็ยังคงทำงานและทำให้สำเร็จ”
ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นสำหรับคนงานด้านพลังงาน
ขณะที่เรากำลังพูดคุยกัน ก็มีสัญญาณเตือนอีกครั้ง – ขีปนาวุธร่อน Banderol กำลังเข้ามา คนงานวิ่งผ่านเขาวงกตของทางเดินและท่อ แต่ไม่มีเวลาไปถึงที่กำบัง – ผนังที่หนาที่สุดแห่งหนึ่งของโรงไฟฟ้าจะต้องใช้เป็นที่กำบัง ในที่สุดขีปนาวุธก็ถูกสกัดกั้นได้ 5 กม. (3 ไมล์) ห่างออกไป
คนงานด้านพลังงานตกอยู่ในความเสี่ยงอย่างมาก ตั้งแต่เดือนสิงหาคมมีการโจมตีสถานที่พลังงานเกือบทุกวัน คร่าชีวิตผู้คนไปหลายคนในแต่ละสัปดาห์ และมันก็อันตรายขึ้นเรื่อยๆ ที่ขอบของสถานที่ เมื่อภัยคุกคามล่าสุดผ่านพ้นไป ทีมงานก็กลับไปกู้คืนสายส่งไฟฟ้าที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าแห่งชาติ แต่พวกเขาจะไม่สามารถส่งไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าที่พังทลายได้ก่อนสิ้นฤดูหนาวนี้เป็นอย่างน้อย
ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกี กล่าวว่ายูเครนยังคงมีกำลังการผลิตเพียงพอที่จะตอบสนองความต้องการไฟฟ้า – ปัญหาคือการส่งไปยังบ้านเรือนและธุรกิจเมื่อสายส่งไฟฟ้าและสถานีย่อยจำนวนมากถูกโจมตี รัสเซียกำลังใช้ “โดรนบริกร” ที่เกาะติดกับเสาไฟฟ้าและสายเคเบิลและไม่สามารถตรวจจับได้จนกว่ารัสเซียจะตัดสินใจจุดชนวน
แม็กซิม ทิมเชนโก ซีอีโอของ DTEK บริษัทพลังงานเอกชนที่ใหญ่ที่สุดของยูเครน กล่าวว่ารัสเซียกำลังสร้างแรงกดดันต่อโครงข่ายไฟฟ้าที่เสื่อมโทรมยิ่งกว่าปีที่แล้ว และการป้องกันภัยทางอากาศที่ตึงเครียดไม่สามารถปกป้องโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญทั้งหมดของยูเครนได้
“สิ่งที่แตกต่างคือขนาดของการโจมตีและประเภทของอาวุธที่ใช้ในการโจมตีเหล่านี้ นี่คือความแตกต่าง – พวกเขามีกำลังและขนาดเพิ่มขึ้นสองเท่า” เขากล่าวว่าการสร้างโรงไฟฟ้าที่เสียหายขึ้นมาใหม่จะใช้เวลาอย่างน้อยจนถึงฤดูร้อนหน้า เพราะคนงานที่ถูกโจมตีอย่างต่อเนื่องมีเวลาทำงานที่มีประสิทธิภาพเพียงวันละหนึ่งหรือสองชั่วโมงเท่านั้น “เรากำลังต่อสู้เพื่อความอยู่รอดไม่เพียงแค่ทั้งประเทศ แต่ยังรวมถึงประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูหนาว” ทิมเชนโกกล่าว
ความมืดมิดที่ไม่ได้บั่นทอนขวัญกำลังใจ
โควาเลนโกสะท้อนความรู้สึกถึงภารกิจในการพยายามรักษาแสงสว่าง “พลังงานคือรากฐานของทุกสิ่ง – ชีวิตของผู้คน รัฐ ไม่มีอะไรสามารถทำงานได้หากไม่มีมัน ผมอุทิศชีวิตทั้งหมดให้กับสิ่งนี้”
หลายคนเลือกที่จะออกจากเมืองหลวง หรือออกจากยูเครนโดยสิ้นเชิง เพื่อหลีกเลี่ยงความหนาวเย็นที่รุนแรงหลายเดือน ดารีนา คีรีลล์ และโอเลนา รู้ว่าฤดูหนาวเพิ่งจะเริ่มต้น “มันเป็นความรู้สึกที่แย่ที่สุด” คีรีลล์กล่าว “เมื่อผมกลับบ้านจากโรงเรียน ผมเหนื่อย ผมนอนลงบนเตียง ตูม! สัญญาณเตือนภัยทางอากาศ ตูม! ไม่มีไฟ ตูม! การบ้านเยอะมาก ตูม!”
เมื่อลูกๆ เข้านอน ดารีนาเล่าความคิดที่จะย้ายไปที่ที่ปลอดภัยกว่า หรืออบอุ่นกว่า เธอสับสนระหว่างความปรารถนาที่จะอยู่บ้าน – ใกล้ชิดเพื่อนและญาติ – กับความกังวลว่าชีวิตอาจจะเลวร้ายแค่ไหน ความเครียดกำลังทำลายสุขภาพจิตของเธอ และเธอกลัวผลกระทบต่อคีรีลล์และโอเลนา ที่ต้องทนฝันร้าย
ถึงกระนั้น ดารีนาก็ยังคงไม่ยอมแพ้แม้จะอยู่ในความมืดมิด “ฉันไม่อยากมีชีวิตอยู่โดยไม่มีแสงสว่าง แต่จริงๆ แล้วคนในยูเครนพูดว่า โอเค ไม่มีแสงสว่าง แต่ไม่มีรัสเซีย ใช่ เรากลัว เรากลัวมาก แต่ดีกว่าสำหรับเราที่จะไม่มีไฟฟ้า แต่ (ก็) ไม่มีรัสเซีย”
ที่มา: BBC News
