ส.ส. พรรคประชาชนจี้รัฐคุ้มครองชาวอุยกูร์ หวั่นส่งกลับจีนละเมิดกฎหมาย

นางสาวศศินันท์ ธรรมนิธินันท์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) กรุงเทพฯ และนักกฎหมายจากพรรคประชาชน ได้ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลไทยและสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ยุติการดำเนินการส่งตัวผู้ถูกควบคุมตัวชาวอุยกูร์ 2 รายกลับไปยังประเทศจีน เนื่องจากเกรงว่าบุคคลทั้งสองอาจเผชิญกับการทรมานหรือการบังคับให้สูญหาย ซึ่งจะเป็นการละเมิดกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ส.ส. ศศินันท์ ชี้แจงว่าทางการไทยควรระงับการส่งตัวกลับประเทศ จนกว่าจะมีการประเมินความเสี่ยงที่เป็นอิสระสำหรับบุคคลทั้งสองรายนี้ โดยทั้งคู่เพิ่งได้รับพระราชทานอภัยโทษและถูกย้ายไปยังสถานกักกันคนเข้าเมืองสวนพลู เมื่อวันที่ 21 ตุลาคมที่ผ่านมา ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นผู้เยาว์เมื่อถูกควบคุมตัวครั้งแรกในปี 2014

นางสาวศศินันท์ เปิดเผยว่า ผู้ถูกควบคุมตัวทั้งสองได้ยื่นหนังสือปฏิเสธการส่งตัวกลับไปยังประเทศจีน อย่างไรก็ตาม ทนายความ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) และสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) ยังไม่สามารถเข้าพบพวกเขาทั้งสองได้นับตั้งแต่มีการย้ายตัว

การส่งตัวชาวอุยกูร์กลับจีนอาจขัดต่อกฎหมายไทย

ส.ส. ศศินันท์ อ้างถึงมาตรา 13 ของพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการบังคับให้บุคคลสูญหาย ซึ่งบัญญัติห้ามการส่งบุคคลกลับไปยังประเทศที่มีความเสี่ยงต่อการทรมานหรือการบังคับให้สูญหาย นอกจากนี้ เธอยังตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับข้อ 8 ของระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีปี 2026 ว่าด้วยการเนรเทศ โดยให้เหตุผลว่าบทบัญญัติที่กำหนดให้มีการส่งตัวกลับโดยอัตโนมัติหลังจากช่วงเวลาที่กำหนดเป็นการบั่นทอนการคุ้มครองทางกฎหมาย

ส.ส. พรรคประชาชนรายนี้ยังเรียกร้องให้มีการเข้าถึงความช่วยเหลือทางกฎหมาย การเปิดเผยสถานะทางกฎหมายของผู้ถูกควบคุมตัว การประเมินความเสี่ยงที่เป็นอิสระ การจัดการสำหรับการตั้งถิ่นฐานใหม่ในประเทศที่สามที่ปลอดภัย และการแก้ไขข้อ 8 ดังกล่าว

เป็นที่น่าสังเกตว่า ประเทศไทยเคยส่งชาวอุยกูร์ 109 คนกลับไปยังประเทศจีนในปี 2015 และอีก 40 คนเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ปีที่แล้ว ซึ่งต่อมา กสม. ได้พบว่าการส่งตัวกลับครั้งหลังนั้นละเมิดสิทธิมนุษยชนและหลักการไม่ผลักดันกลับ (non-refoulement) และการรับรองจากประเทศจีนนั้นไม่เพียงพอ

โครงการสิทธิมนุษยชนอุยกูร์ (UHRP) ได้ออกแถลงการณ์เรียกร้องในลักษณะเดียวกันเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา โดยกระตุ้นให้ประเทศไทยยุติการเนรเทศ และเรียกร้องให้รัฐบาลอื่นๆ เสนอการตั้งถิ่นฐานใหม่ให้กับชาวอุยกูร์ 5 คนที่ยังคงถูกควบคุมตัวอยู่ ผู้อำนวยการบริหาร UHRP นายโอเมอร์ คานัต ได้เตือนถึงการทำซ้ำการเนรเทศในอดีต โดยระบุว่าไม่สามารถตรวจสอบที่อยู่และความเป็นอยู่ที่ดีของชาย 40 คนที่ถูกส่งกลับเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ปีที่แล้วได้อย่างเป็นอิสระ

ส.ส. ศศินันท์ ย้ำว่าความร่วมมือทางเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศไทยกับประเทศจีนไม่ควรมองข้ามพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชน

ที่มา: Bangkok Post