เดลีอากาศแย่ลงก่อนดีปาวลี หลังบังคับใช้มาตรการคุมพลุ

กรุงเดลีของอินเดียกำลังเผชิญกับปัญหามลพิษทางอากาศที่เลวร้ายลงอีกครั้ง เมื่อฤดูหนาวมาถึงก็ทำให้คุณภาพอากาศของเมืองหลวงแห่งนี้เสื่อมถอยลงอย่างคุ้นเคย

ดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) ของกรุงเดลี ซึ่งใช้วัดค่า PM2.5 ซึ่งเป็นอนุภาคละเอียดที่สามารถอุดตันปอดได้ ได้พุ่งทะลุ 300 เข้าสู่ระดับ ‘แย่มาก’ และสร้างความกังวลด้านสุขภาพให้กับชาวเมืองหลายล้านคน การสูดอากาศที่เป็นมลพิษเช่นนี้เป็นเวลานานอาจทำให้เกิดปัญหาระบบทางเดินหายใจ และทำให้อาการเจ็บป่วยที่เป็นอยู่แย่ลง โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุที่เปราะบางเป็นพิเศษ

ทางการอินเดียได้ตอบสนองด้วยการประกาศใช้แผนปฏิบัติการตอบสนองแบบแบ่งระดับ (GRAP) ระยะที่ 2 ซึ่งเป็นการนำมาตรการต่างๆ มาใช้เพื่อควบคุมฝุ่นละออง การปล่อยไอเสียจากยานพาหนะ และแหล่งกำเนิดมลพิษอื่นๆ GRAP คือชุดมาตรการฉุกเฉินที่จะเข้มงวดขึ้นเรื่อยๆ ตามระดับมลพิษที่เพิ่มขึ้น

มาตรการล่าสุดประกอบด้วยการทำความสะอาดถนนที่เข้มข้นขึ้น การเพิ่มค่าธรรมเนียมที่จอดรถเพื่อลดการใช้รถส่วนตัว และการเพิ่มบริการขนส่งสาธารณะ รถไฟใต้ดินเดลีได้เพิ่มเที่ยวรถไฟในช่วงวันธรรมดาอีก 20 เที่ยว ขณะที่ทางการได้รับคำสั่งให้จัดตารางเวลาการทำงานของหน่วยงานราชการแบบยืดหยุ่นเพื่อลดปัญหาการจราจรติดขัด เจ้าหน้าที่ระบุว่ามีการนำมาตรการเหล่านี้มาใช้ หลังจากมีการคาดการณ์ว่าคุณภาพอากาศจะยังคงอยู่ในระดับ ‘แย่มาก’ ตลอดหลายวันข้างหน้า

ปัญหาหมอกควันประจำปีและเทศกาลดีปาวลี

กรุงเดลีและพื้นที่ใกล้เคียงทางตอนเหนือของอินเดียเผชิญกับอากาศที่เป็นอันตรายทุกฤดูหนาว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเทศกาลดีปาวลี ซึ่งเป็นหนึ่งในเทศกาลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอินเดีย และกำลังจะมาถึงในอีกไม่กี่วันข้างหน้า เทศกาลนี้มีการเฉลิมฉลองด้วยแสงไฟ ตะเกียง และพลุ ซึ่งมักจะทำให้อากาศที่แย่อยู่แล้วของเมืองแย่ลงไปอีก ด้วยการปล่อยอนุภาคละเอียดและก๊าซที่เป็นอันตรายสู่ชั้นบรรยากาศ

วิกฤตมลพิษประจำปีนี้เกิดจากหลายปัจจัยรวมกัน ได้แก่ ไอเสียจากยานพาหนะ การปล่อยมลพิษจากอุตสาหกรรม อุณหภูมิที่ลดลง ความเร็วลมต่ำ และการเผาตอซังพืชในรัฐใกล้เคียง

การเพิ่มขึ้นของมลพิษอย่างรวดเร็วนี้เกิดขึ้นหลังจากเดือนตุลาคมที่อากาศค่อนข้างบริสุทธิ์ผิดปกติ โดยกรุงเดลีมีค่า AQI เฉลี่ยต่ำที่สุดในรอบ 8 ปี ผู้เชี่ยวชาญระบุว่าการเสื่อมถอยอย่างกะทันหันเกิดจากอุณหภูมิที่ลดลง ลมที่อ่อนลง และการเผาตอซังพืชที่เพิ่มขึ้นในรัฐปัญจาบและหรยาณาที่อยู่ใกล้เคียง ก่อนหน้านี้ พายุลูกหนึ่งได้นำพาฝนและลมแรงมาช่วยทำให้อากาศบริสุทธิ์ขึ้น แต่เมื่อสภาพอากาศกลับมาคงที่ ลมตะวันตกเฉียงเหนือก็พัดพาควันจากการเผาไหม้พืชผลไปยังเมืองหลวงอีกครั้ง

หน่วยงานเฝ้าระวังมลพิษของอินเดียจัดให้ค่า AQI ระหว่าง 301 ถึง 400 เป็นระดับ ‘แย่มาก’ ขณะที่ค่าที่สูงกว่า 400 ถือว่า ‘รุนแรง’ ในเช้าวันพุธ ค่า AQI ของกรุงเดลีอยู่ที่ 377 ดัชนีนี้พิจารณาจากมลพิษหลักแปดชนิด รวมถึง PM2.5 ซึ่งเป็นอนุภาคขนาดเล็กประมาณ 30 เท่าของความกว้างของเส้นผมมนุษย์ที่สามารถแทรกซึมลึกเข้าสู่ปอดได้

เมื่อเทศกาลดีปาวลีใกล้เข้ามา ก็มีความกังวลว่าพลุอาจดันระดับมลพิษให้สูงขึ้นไปอีก ปีที่แล้ว กรุงเดลีตื่นขึ้นมาพบกับหมอกควันพิษในเช้าวันรุ่งขึ้นหลังเทศกาล แม้จะมีคำสั่งศาลให้ใช้พลุที่ก่อมลพิษน้อยลงก็ตาม

ทางการอินเดียได้กำหนดข้อจำกัดเกี่ยวกับการจุดพลุตลอดหลายปีที่ผ่านมา รวมถึงการห้ามผลิต จำหน่าย และใช้พลุอย่างเด็ดขาด แต่การบังคับใช้กลับเป็นเรื่องยาก เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ศาลฎีกาอินเดียอนุญาตให้ผลิต จำหน่าย และใช้พลุรักษ์โลกที่ได้รับการรับรองในกรุงเดลีและพื้นที่ใกล้เคียงได้ในระยะเวลาจำกัด โดยระบุว่าสามารถจุดพลุได้เฉพาะระหว่างเวลา 06:00-07:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น (00:30-01:30 น. GMT) และระหว่าง 20:00-22:00 น. (14:30-16:30 น. GMT) ในวันที่ 7 และ 8 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นช่วงสุดสัปดาห์ของเทศกาลดีปาวลี ศาลยังสั่งห้ามจุดพลุภายในระยะ 300 เมตรจากโรงพยาบาล บ้านพักคนชรา โรงเรียน และพื้นที่เงียบสงบอื่นๆ ที่กำหนดไว้

พลุรักษ์โลกใช้สูตรทางเคมีที่ปรับปรุงใหม่ ซึ่งออกแบบมาเพื่อลดการปล่อยมลพิษเมื่อเทียบกับพลุทั่วไป โดยต้องมีรหัส QR ที่ช่วยให้ผู้ซื้อและทางการสามารถตรวจสอบรายละเอียดของผู้ผลิตและการรับรองได้ แต่การรับรองว่ามีเพียงพลุที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นที่ถูกจำหน่ายยังคงเป็นความท้าทายที่สำคัญ ในคำสั่งล่าสุด ศาลฎีกายอมรับว่าพลุทั่วไปยังคงถูกจำหน่ายในฐานะทางเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แม้ว่าจะมีการห้ามโดยสมบูรณ์ก็ตาม

ศาลได้สั่งการให้ตำรวจลาดตระเวนในพื้นที่ขายที่กำหนด ตรวจสอบรหัส QR แบบสุ่ม และยึดพลุที่ผิดกฎหมาย ในช่วงที่มีมลพิษรุนแรงเป็นพิเศษ ทางการเดลียังได้แนะนำมาตรการต่างๆ เช่น การเรียนแบบผสมผสาน การทำงานจากที่บ้าน และข้อจำกัดสำหรับยานพาหนะบางชนิด

ปัญหานี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในเมืองหลวงเท่านั้น นครมุมไบ ศูนย์กลางทางการเงินของอินเดีย ก็มีระดับมลพิษสูงขึ้นตลอดเดือนที่ผ่านมาเช่นกัน แม้จะได้รับประโยชน์จากลมชายฝั่งที่มักจะช่วยกระจายมลพิษก็ตาม เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม ค่า AQI ของมุมไบอยู่ที่ 322 จัดอยู่ในประเภท ‘แย่มาก’ ระดับที่พุ่งสูงขึ้นนี้เกิดจากปัจจัยหลายอย่างรวมกัน ได้แก่ ความเร็วลมต่ำ ฝุ่นจากการก่อสร้าง การเผาขยะ การปล่อยพลุ และมลพิษที่พัดมาจากภูมิภาคใกล้เคียง

คุณภาพอากาศของเมืองดีขึ้นในหลายวันที่ผ่านมา และมีค่า AQI อยู่ที่ 89 ซึ่งจัดอยู่ในประเภท ‘น่าพอใจ’ เมื่อวันพุธที่ผ่านมา ขณะที่เมืองนาวีมุมไบที่อยู่ใกล้เคียงมีค่า AQI ที่ 118 จัดอยู่ในระดับ ‘ปานกลาง’ การปรับปรุงนี้เกิดขึ้นหลังจากสภาพหมอกควันเกือบสองสัปดาห์ โดยชาวเมืองได้แบ่งปันภาพถ่ายและวิดีโอของหมอกควันบนโซเชียลมีเดีย

ที่มา: BBC News