ผลเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ ‘ชัยชนะ’ ของชาวแคนาดาหวังลดภาษี
ผลการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐอเมริกาเป็นไปตามที่หลายคนในแคนาดาคาดหวัง นั่นคือชัยชนะของพรรคเดโมแครตซึ่งส่วนหนึ่งเป็นการปฏิเสธนโยบายการเก็บภาษีนำเข้าจากพันธมิตรทางการค้าของนายโดนัลด์ ทรัมป์ โดยผู้ว่าการรัฐออนแทรีโอของแคนาดา นายดั๊ก ฟอร์ด กล่าวเมื่อเช้าวันพุธว่าเขารู้สึกดีใจอย่างมาก และเรียกผลการเลือกตั้งนี้ว่าเป็น ‘ชัยชนะสำหรับแคนาดา’
แม้ว่าผลการเลือกตั้งเมื่อคืนวันอังคารที่ผ่านมาอาจไม่ทำให้แคนาดาได้รับการยกเว้นภาษีนำเข้าในเร็ววันนี้ แต่ก็มีความคาดหวังว่าการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งนี้อาจสร้างบรรยากาศที่เอื้ออำนวยให้รัฐบาลแคนาดาเจรจาข้อตกลงที่ดีที่สุดได้ ในขณะที่การเจรจาการค้าที่หยุดชะงักไปก็กลับมาดำเนินการอีกครั้ง
ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งชาวอเมริกันได้ระบุถึงค่าครองชีพที่สูงขึ้นเป็นความกังวลหลักก่อนการเลือกตั้งกลางเทอม และจากการสำรวจของ Cato Institute ในเดือนกันยายน ชี้ให้เห็นว่าประมาณ 75% เชื่อว่าการเก็บภาษีนำเข้าทำให้ราคาสินค้าสูงขึ้น ในรัฐอย่างเมนและมิชิแกน ประเด็นภาษีนำเข้ามีบทบาทสำคัญในการแข่งขันที่ดุเดือด
ในรัฐเมน นางซูซาน คอลลินส์ สมาชิกวุฒิสภาจากพรรครีพับลิกัน ซึ่งพ่ายแพ้ให้กับนายทรอย แจ็คสัน จากพรรคเดโมแครต ได้เคยขัดแย้งกับทำเนียบขาวเรื่องภาษีนำเข้า เธอประสบความสำเร็จในการล็อบบี้ให้ยกเลิกภาษีบางรายการที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อรัฐ เช่น เกลือสำหรับละลายหิมะ อุปกรณ์ทำความเย็น และสาหร่ายทะเล สถานการณ์คล้ายกันนี้เกิดขึ้นในรัฐมิชิแกน ซึ่งอุตสาหกรรมยานยนต์ของรัฐมีความเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้งกับแคนาดา และเป็นที่ที่นายอับดุล เอล-ซายเอ็ด ผู้สมัครจากพรรคเดโมแครตเอาชนะนายไมค์ โรเจอร์ส จากพรรครีพับลิกัน
ในรัฐโอไฮโอ นายเชอร์รอด บราวน์ สมาชิกวุฒิสภาที่เพิ่งได้รับเลือก ซึ่งเอาชนะนายจอน ฮัสเตด จากพรรครีพับลิกัน เรียกเก็บภาษีนี้ว่าเป็น ‘ภัยพิบัติ’ และให้คำมั่นว่าจะลดต้นทุนสำหรับผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งด้วยการยกเลิกมัน ผู้นำพรรคเดโมแครตอย่างนายฮาคีม เจฟฟรีส์ และนายชัค ชูเมอร์ ซึ่งขณะนี้มีอำนาจมากขึ้น ได้ผลักดันให้มีการควบคุมภาษีนำเข้าที่เรียกเก็บจากแคนาดาในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม การที่พรรคเดโมแครตควบคุมสภาคองเกรสอาจไม่สามารถเปลี่ยนแปลงเรื่องภาษีนำเข้าได้มากนัก เนื่องจากภาษีที่นายทรัมป์เรียกเก็บส่วนใหญ่ถูกประกาศใช้โดยคำสั่งฝ่ายบริหารโดยไม่ได้รับการอนุมัติจากสภาคองเกรส และในการให้สัมภาษณ์กับ Fox News เมื่อคืนวันอังคาร นายทรัมป์ได้กล่าวอ้างถึง ‘อำนาจสูงสุด’ ของเขาในการใช้สิทธิยับยั้ง (veto) เพื่อระงับร่างกฎหมายที่ผ่านโดยสภาคองเกรสที่เขาไม่เห็นด้วย สมาชิกสภานิติบัญญัติบางคนจากพรรคเดโมแครตก็เคยสนับสนุนภาษีนำเข้าบางรายการในอดีตเพื่อปกป้องตำแหน่งงานในภาคการผลิตของอเมริกา และอาจสนับสนุนการคงภาษีบางส่วนไว้
ปัจจุบันมีภาษีนำเข้าหลายชั้นที่เรียกเก็บจากแคนาดา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคส่วนต่างๆ เช่น รถยนต์ เหล็ก อะลูมิเนียม และผลิตภัณฑ์ป่าไม้ หลังจากการเจรจาการค้าระหว่างรัฐบาลแคนาดาและกรุงวอชิงตันล้มเหลวในเดือนสิงหาคม รัฐบาลทรัมป์ได้กำหนดภาษีเพิ่มเติม 50% สำหรับสินค้าแคนาดามูลค่า 2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 1.5 หมื่นล้านปอนด์) ซึ่งรวมถึงผลิตภัณฑ์นม เครื่องสำอาง และเฟอร์นิเจอร์ นอกจากนี้สหรัฐฯ ยังประกาศห้ามนำเข้ารถจักรยานยนต์ เวย์โปรตีน และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทั้งหมด แคนาดาก็ได้ตอบโต้ด้วยการกำหนดภาษี 50% ‘แบบเท่าเทียม’ ต่อสหรัฐฯ ด้วยเช่นกัน และจังหวัดส่วนใหญ่ยังได้สั่งห้ามการจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของสหรัฐฯ เพื่อเป็นการตอบโต้
ก่อนหน้านี้ นายทรัมป์ยังเคยขู่ว่าจะยกระดับสงครามการค้ากับแคนาดาต่อไปด้วยการขึ้นภาษีในภาคส่วนต่างๆ รวมถึงการผลิตรถยนต์ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม อย่างไรก็ตาม มีสัญญาณว่ารัฐบาลของเขามีความอ่อนไหวต่อมุมมองของภาษีที่เรียกเก็บจากแคนาดามากขึ้นในช่วงก่อนการเลือกตั้ง เพียงไม่กี่วันก่อนการลงคะแนนเสียง นายทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่าข้อตกลงทางการค้า ‘ใกล้จะบรรลุแล้ว’ หลังจากที่ได้พูดคุยกับนายมาร์ค คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา
เมื่อคืนวันอังคาร นายคาร์นีย์กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า ผู้เจรจาของสหรัฐฯ ‘ขอให้น้อยลงและเสนอให้มากขึ้น’ ในการหารือล่าสุด เมื่อวันพุธ นายโดมินิก เลอบล็อง รัฐมนตรีการค้าแคนาดา-สหรัฐฯ กล่าวว่า ผลการเลือกตั้งกลางเทอมจะไม่เปลี่ยนแปลงอะไรในระยะสั้น และปฏิเสธการคาดการณ์ว่าสภาคองเกรสชุดใหม่อาจทำอะไรเมื่อพวกเขาเข้ารับตำแหน่งในปีหน้าว่าเป็น ‘การสนทนาที่น่าสนใจในการรับประทานอาหารกลางวันที่สมาคมอาจารย์’
“แนวทางของเราจะไม่เปลี่ยนแปลง และเราไม่ได้ตั้งใจที่จะคาดการณ์แนวทางที่ชาวอเมริกันจะใช้” เขากล่าว นายปิแอร์ ปัวลิแยร์ ผู้นำพรรคอนุรักษ์นิยมของแคนาดา กล่าวเมื่อวันพุธว่า ‘ไม่มีใครควบคุมโดนัลด์ ทรัมป์ได้’ แต่เขากล่าวว่าผลการเลือกตั้งกลางเทอมแสดงให้เห็นว่าแคนาดามี ‘อำนาจต่อรองมหาศาล’ เนื่องจากภาษีนำเข้าไม่เป็นที่นิยมในวงกว้าง ‘เราต้องใช้ความปรารถนาดีนั้นเพื่อกดดันให้มีการค้าปลอดภาษี’ เขากล่าว
นายโคลิน โรเบิร์ตสัน อดีตนักการทูตแคนาดา และนักวิจัยที่ Canadian Global Affairs Institute กล่าวว่า นายทรัมป์อาจรู้สึกกดดันมากขึ้นที่จะลงนามในข้อตกลงกับแคนาดาในตอนนี้ที่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งชาวอเมริกันได้แสดงความไม่พอใจอย่างชัดเจน ‘สิ่งนี้จะเปลี่ยนใจทรัมป์หรือไม่? อาจจะ เพราะเขาพ่ายแพ้อย่างยับเยินในการเลือกตั้ง’ แต่เขากล่าวเสริมว่ายังคงต้องรอดูกันต่อไปว่านายทรัมป์จะตอบสนองอย่างไรต่อความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งกลางเทอมครั้งนี้
นายโรเบิร์ตสันชี้ให้เห็นว่าแคนาดามีช่วงเวลาที่เหมาะสมระหว่างตอนนี้จนถึงเดือนมกราคม ซึ่งเป็นช่วงที่สมาชิกสภานิติบัญญัติพรรคเดโมแครตชุดใหม่จะเข้าสาบานตน เพื่อสรุปข้อตกลงให้ได้ หลังจากนั้น นายทรัมป์น่าจะถูกเบี่ยงเบนความสนใจจากการสอบสวนที่พรรคเดโมแครตเปิดตัวเกี่ยวกับครอบครัวและการเงินของทรัมป์ รวมถึงสมาชิกบางคนในรัฐบาลของเขา นายเจมิสัน เกรเออร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ก็เคยกล่าวเมื่อต้นปีนี้ว่าเขามีความทะเยอทะยานที่จะบรรลุข้อตกลงชั่วคราวกับแคนาดาและเม็กซิโกเกี่ยวกับข้อตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อ USMCA ในสหรัฐฯ และ CUSMA ในแคนาดา ก่อนสิ้นปี
และในขณะที่นายคาร์นีย์มีท่าทีที่มองโลกในแง่ดีมากขึ้นในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมาเกี่ยวกับสถานะปัจจุบันของการเจรจาการค้าระหว่างแคนาดากับสหรัฐฯ เขาก็ได้บอกกับ Politico เมื่อเดือนที่แล้วว่าเขาพร้อมที่จะรอประธานาธิบดีคนใหม่ของอเมริกา หากจำเป็น เพื่อบรรลุข้อตกลงกับสหรัฐฯ
ที่มา: BBC News
