อังกฤษเผชิญปัญหา ‘รถยนต์ขนาดใหญ่ขึ้น’ อันตรายและกินพื้นที่

คริสเตียน โวลมาร์ ได้เขียนบทความว่า ปัจจุบันรถยนต์และรถยนต์อเนกประสงค์ (SUV) ในสหราชอาณาจักรกำลังมีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งส่งผลให้เกิดอันตรายต่อคนเดินเท้าและผู้ใช้ถนนรายอื่น ๆ มากขึ้น พร้อมเสนอแนวทางในการหยุดยั้ง ‘การขยายตัวของรถยนต์’ ที่เป็นอันตรายนี้

เขาชี้ว่า เราจำเป็นต้องมี 'โอแซมปิก' สำหรับรถยนต์ เพราะรถเหล่านี้กำลังเติบโตด้วยอัตราที่น่าตกใจ สร้างความเสียหายบนท้องถนน เบียดแย่งพื้นที่จอดรถ และเป็นอันตรายต่อคนเดินเท้า งานวิจัยใหม่ที่รายงานโดยหนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียน ระบุว่า รถยนต์ในยุโรปมีขนาดกว้างขึ้นโดยเฉลี่ย 1 เซนติเมตรต่อปี และรถยนต์ใหม่ในสหราชอาณาจักรไม่ถึงครึ่งสามารถจอดในช่องจอดรถทั่วไปได้

เป็นที่น่าประหลาดใจว่าไม่มีการจำกัดความกว้างของรถยนต์ในกฎหมาย ทำให้ไม่สามารถยับยั้งการเติบโตนี้ได้จนกว่ารถจะมีขนาดเท่ากับรถบรรทุกหนัก ซึ่งมีความกว้างไม่เกิน 2.55 เมตร รถ SUV คิดเป็นสัดส่วน 30% ของรถยนต์ในเมืองใหญ่ของอังกฤษในปัจจุบัน เทียบกับเพียง 3% เมื่อ 20 ปีที่แล้ว

แต่ไม่ใช่แค่รถ SUV เท่านั้นที่เป็นสาเหตุของปรากฏการณ์ที่เรียกว่า 'การขยายตัวของรถยนต์' (carspreading) รถยนต์รุ่นมินิก็ไม่ได้มีขนาดมินิสมชื่อแล้ว แต่ได้ขยายใหญ่ขึ้นทุกทิศทางจนกลายเป็นรถยนต์ขนาดกลางมาตรฐาน 'การขยายตัวของรถยนต์' เป็นเพียงอีกแง่มุมเชิงลบของการที่เรายึดติดกับรถยนต์มานานนับศตวรรษ และการที่เรายอมทำตามทุกความต้องการของกลุ่มล็อบบี้รถยนต์ที่มีอำนาจ

อันตรายและผลกระทบจากรถคันใหญ่

ไม่ใช่แค่ความปลอดภัยเท่านั้นที่ได้รับผลกระทบจากการขยายตัวของรถยนต์ การที่รถ SUV ใช้พื้นที่จอดรถมากขึ้น ทำให้จำนวนที่จอดรถลดลง ตัวอย่างเช่น ที่เมืองโฮฟ ความจุของลานจอดรถนอร์ตันโรดลดลงจาก 290 คัน เหลือ 180 คัน เพื่อรองรับรถขนาดใหญ่ขึ้น

ปรากฏการณ์รถยนต์ขนาดใหญ่ขึ้นนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่ได้รับการสนับสนุนจากการรณรงค์ทางการตลาดที่ aggressive เนื่องจากรถขนาดใหญ่สร้างผลกำไรให้ผู้ผลิตมากกว่ารถยนต์ขนาดปกติมาก พวกเขาขายรถโดยอ้างว่าปลอดภัยกว่า โดยความปลอดภัยพิเศษสำหรับครอบครัวเป็นกลยุทธ์การตลาดที่สำคัญ

แต่ในขณะที่พ่อแม่ขับรถพาโอลิเวียและรูฟัสไปโรงเรียนอย่างปลอดภัย นักเรียนคนอื่น ๆ อาจตกอยู่ในอันตรายมากขึ้น และความเสี่ยงนี้กำลังเพิ่มขึ้นเมื่อรถมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ในทศวรรษ 1990 คริสเตียน โวลมาร์ ได้เขียนบทความหลายชุดใน Independent on Sunday เกี่ยวกับอุปกรณ์กันชนหน้า (bull bars) ที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตของเด็กหลายคน เนื่องจากอยู่ในระดับศีรษะของเด็กนักเรียนประถม

แม้จะมีการรณรงค์จากผู้ผลิต แต่ bull bars ก็ถูกส่งไปยังลานขยะในไม่ช้าเมื่อมีกฎหมายจำกัดการใช้งาน แต่ปัจจุบันความสำเร็จนั้นกำลังกลับตาลปัตร การเพิ่มความสูงของฝากระโปรงรถยนต์ SUV และรถยนต์หรูรุ่นอื่น ๆ หมายความว่าความเสี่ยงนี้ได้กลับมาอีกครั้ง

งานวิจัยที่ดำเนินการเพื่อ Clean Cities แสดงให้เห็นว่าการเพิ่มความสูงของฝากระโปรงรถ 10 เซนติเมตร จาก 80 เซนติเมตร เป็น 90 เซนติเมตร ส่งผลให้โอกาสการเสียชีวิตของคนเดินเท้าที่ถูกชนเพิ่มขึ้น 27% สำหรับเด็ก ความเสี่ยงเสียชีวิตเพิ่มขึ้นสามเท่าหากพวกเขาถูกชนโดยรถ SUV แทนที่จะเป็นรถยนต์ทั่วไป นอกจากนี้พวกเขายังมีแนวโน้มที่จะถูกชนมากขึ้น เนื่องจากตำแหน่งการขับขี่มักจะสูงเกินไป ทำให้มองไม่เห็นสิ่งที่อยู่หน้ารถ

แนวทางแก้ไขปัญหา ‘การขยายตัวของรถยนต์’

อย่างไรก็ตาม เราไม่ควรอ่อนแอ กระบวนการ 'การขยายตัวของรถยนต์' นี้สามารถย้อนกลับได้ อุปกรณ์กันชนหน้า (bull bars) และการรณรงค์ที่ประสบความสำเร็จอื่น ๆ แสดงให้เห็นว่าทำได้อย่างไร ตัวอย่างเช่น น้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่วเกิดขึ้นได้ด้วยการรณรงค์อันยอดเยี่ยมที่นำโดย เดส วิลสัน ผู้ทรงเกียรติ และเคน ลิฟวิงสโตน ได้กำหนดค่าธรรมเนียมความหนาแน่นของการจราจรสำหรับผู้ขับขี่ในใจกลางกรุงลอนดอนเกือบ 25 ปีที่แล้ว และไม่มีใครตั้งคำถามถึงความชอบธรรมของมันอีกต่อไป

ผู้ผลิตรถยนต์กำลังอยู่ในสถานการณ์ที่ต้องตั้งรับเกี่ยวกับประเด็น 'การขยายตัวของรถยนต์' เนื่องจากพวกเขาไม่สามารถโต้แย้งข้อเท็จจริงที่ว่ารถเหล่านี้มีความเสี่ยงสูงขึ้นต่อสาธารณชนได้ แต่พวกเขามักจะเสนอว่ามาตรการที่ขัดขวางการซื้อจะจำกัดทางเลือก

ยุทธศาสตร์ความปลอดภัยทางถนนแห่งชาติของรัฐบาลที่เผยแพร่เมื่อเดือนมกราคม ยอมรับความเสี่ยงพิเศษที่เกิดจากรถ SUV แต่ไม่ได้เสนอแนวทางการดำเนินการใด ๆ สภาท้องถิ่นจึงเป็นแนวหน้าในการดำเนินการเพื่อหยุดยั้ง 'การขยายตัวของรถยนต์' นี้

ซาดิก ข่าน (Sadiq Khan) นายกเทศมนตรีเมืองลอนดอน กำลังพิจารณาเก็บค่าธรรมเนียมใหม่และค่าจอดรถเพิ่มเติมสำหรับรถยนต์ขนาดใหญ่ และได้แสดงเจตจำนงส่วนตัวว่าจะเลิกใช้รถ SUV หุ้มเกราะขนาดใหญ่ของตนเอง

ในเมื่อไม่มียาลดน้ำหนักสำหรับรถยนต์ ก็มีมาตรการอื่น ๆ อีกมากมายให้เลือก ตัวอย่างเช่น ในปารีส นายกเทศมนตรีได้นำค่าธรรมเนียมจอดรถตามน้ำหนักมาใช้ ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวที่สมเหตุสมผล เนื่องจากรถยนต์ที่มีน้ำหนักมากเหล่านี้สร้างความเสียหายให้กับถนนมากขึ้น

โอลิเวอร์ ลอร์ด (Oliver Lord) ผู้อำนวยการด้านกลยุทธ์ของ Clean Cities ชี้ว่า สหราชอาณาจักรเป็นสวรรค์ทางภาษีสำหรับรถยนต์ประเภทนี้ งานวิจัยของ Transport and Environment Network แสดงให้เห็นว่าผู้ซื้อในสหราชอาณาจักรจ่ายภาษีสำหรับรถรุ่นที่ใหญ่ที่สุดน้อยกว่าประเทศอื่น ๆ ในยุโรปถึง 20 เท่า ตัวอย่างเช่น ในฝรั่งเศส มีการเก็บภาษี 66,000 ปอนด์ สำหรับ BMW X5 เทียบกับเพียง 3,200 ปอนด์ในสหราชอาณาจักร

มาตรการเร่งด่วนที่ควรพิจารณาคือการจำกัดการโฆษณารถยนต์อันตรายเหล่านี้ คล้ายกับการจำกัดการโฆษณาบุหรี่ อุตสาหกรรมรถยนต์อยู่ในช่วงเดียวกับที่ผู้ผลิตยาสูบเคยเป็นเมื่อหนึ่งชั่วคนก่อน นั่นคือการเอาหัวซุกทราย พยายามต่อต้านสิ่งที่ดูเหมือนจะเป็นการถอยทัพที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

เมื่อมีผู้คนเสียชีวิตจากรถยนต์เหล่านี้มากขึ้น และถนนแออัดมากขึ้นเรื่อย ๆ ก็จะเกิดปฏิกิริยาต่อต้านย้อนกลับ เป็นเรื่องน่าเสียดายที่มันจะมาหลังจากความเสียหายจำนวนมากได้เกิดขึ้นแล้ว ในขณะที่รถยนต์เหล่านี้กำลังครองสภาพแวดล้อมในเมืองที่ไม่เหมาะสมที่จะรองรับพวกมัน

ที่มา: The Guardian