เลอ แปน จะผงาดอีกครั้งหรือไม่? ผู้นำชาตินิยมฝรั่งเศสท้าทายคำตัดสินศาล

เช้าวันพุธที่ฝรั่งเศส ผู้คนจำนวนไม่น้อยยังคงงุนงงกับความวุ่นวายทางการเมืองที่เกิดจาก มารีน เลอ แปน ผู้นำแนวคิดชาตินิยมฝ่ายขวาเมื่อคืนวันก่อน

เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากศาลอุทธรณ์ในกรุงปารีสมีคำตัดสินยืนยันความผิดของเธอในข้อหาใช้เงินสาธารณะในทางที่ผิด เธอก็ไม่เพียงแต่ประกาศอย่างท้าทายว่าจะลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสในปีหน้า แต่ยังเปิดตัวแคมเปญบนโซเชียลมีเดียของเธอแล้วด้วย

‘Pour la France’ – เพื่อฝรั่งเศส – เป็นข้อความบนโปสเตอร์ออนไลน์ของเธอ ที่มาพร้อมกับธงสามสีของประเทศและภาพของ เลอ แปน ที่กำลังยิ้มพร้อมกางแขนออก

“เหมือน (นักแสดง) เคท วินสเล็ต บนเรือไททานิค” นักข่าวชาวฝรั่งเศสที่ฉันคุยด้วยบ่น “ฝรั่งเศสรู้สึกเหมือนเรือไททานิคในตอนนี้ – กำลังจม – อย่างน้อยก็ในทางการเมือง!”

แต่แคมเปญของ เลอ แปน กลับให้คำมั่นสัญญาตรงกันข้าม ‘La Renaissance’ คือคำบรรยายรอง – การเกิดใหม่

เลอ แปน ยืนกรานเสมอว่าเป็นผู้หญิงที่รับฟัง เป็นผู้หญิงของประชาชน หลายคนในฝรั่งเศส (เช่นเดียวกับในหลายประเทศในยุโรป) รู้สึกผิดหวังกับการเมืองและนักการเมืองแบบดั้งเดิม พวกเขามองเห็นความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่กว้างขวางและปรารถนาการเปลี่ยนแปลง เลอ แปน ได้ประโยชน์จากความแตกแยกเหล่านี้

คุณมักจะได้ยินเธอพูดถึง “ประชาชน” กับ “ชนชั้นสูงในเมืองใหญ่” หรือ “ผู้รักชาติ” – ซึ่งเธอกล่าวว่าเธอเป็นตัวแทน – ต่อสู้ทางการเมืองเพื่อฝรั่งเศสที่ให้ความสำคัญกับชาวฝรั่งเศสเป็นอันดับแรก เทียบกับผู้ที่เธอตราหน้าว่า “พวกโลกาภิวัตน์” รวมถึงคู่ปรับทางการเมืองของเธอ ประธานาธิบดีฝรั่งเศสคนปัจจุบัน เอ็มมานูเอล มาครง

ชื่อพรรคการเมืองของเขาก็คือ Renaissance โดยบังเอิญ การที่คำนี้ปรากฏเด่นชัดในแคมเปญออนไลน์ใหม่ของ เลอ แปน ไม่น่าเป็นเรื่องบังเอิญ

นี่เป็นการเหน็บแนมชายผู้ที่เมื่อเขาได้รับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีครั้งแรกเมื่อเกือบสิบปีก่อน ได้ให้คำมั่นสัญญาว่าจะไม่มีพลเมืองฝรั่งเศสคนใดต้องรู้สึกต้องการลงคะแนนเสียงให้กับสิ่งที่เขาเรียกว่ากลุ่มการเมืองสุดโต่งอีกต่อไป เขาระบุชัดเจนว่าเขาจัดให้พรรค National Rally ของ เลอ แปน อยู่ในกลุ่มสุดโต่ง

เป็นเรื่องน่าขันไม่น้อยที่การเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสรอบตัดสินครั้งหน้าอาจมี เลอ แปน พบกับ ฌอง-ลุค เมลองช็อง จากฝ่ายซ้ายสุดของฝรั่งเศส

เลอ แปน พ่ายแพ้ให้ มาครง สองครั้งในการเลือกตั้งประธานาธิบดีที่ผ่านมา กฎหมายฝรั่งเศสไม่อนุญาตให้เขาลงสมัครเป็นสมัยที่สาม ในขณะที่เธอดูแข็งแกร่งที่สุดในผลสำรวจความคิดเห็นสาธารณะ

แนวคิดของการเกิดใหม่ยังเกี่ยวข้องกับ เลอ แปน อย่างมาก เพราะเธอถูกมองว่าหมดอนาคตทางการเมืองมาหลายครั้งแล้ว (เช่น หลังจากการอภิปรายทางโทรทัศน์ที่ล้มเหลวกับ มาครง ก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2017) แต่กลับมามีอำนาจมากขึ้น ภาพการกางแขนของเธอบนโปสเตอร์แคมเปญโซเชียลมีเดียอาจทำให้เรานึกถึงนกฟีนิกซ์ที่ฟื้นคืนชีพจากเถ้าถ่าน

ชาวฝรั่งเศสส่วนใหญ่เชื่อว่าศาลอุทธรณ์จะไม่เพียงแต่ยืนยันคำตัดสินลงโทษ เลอ แปน ในข้อหายักยอกเงินเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา แต่ยังลงโทษแบนเธอจากการดำรงตำแหน่งสาธารณะเป็นเวลาห้าปีตามคำตัดสินเดิมด้วย หลายคนทำนายว่าอาชีพทางการเมืองของเธอจะสิ้นสุดลง

อันที่จริง ด้วยการตรวจสอบทางการเมืองอย่างใกล้ชิดในคดีนี้ ศาลอุทธรณ์จึงลดระยะเวลาการแบน ทำให้เป็นการตัดสินใจของ เลอ แปน เธอได้รับอนุญาตให้รณรงค์หาเสียงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีได้ หากเธอเลือกที่จะทำ และยังคงยืนยันให้เธอสวมเครื่องติดตามอิเล็กทรอนิกส์เป็นเวลาหนึ่งปี

แต่ เลอ แปน ก็ออกมาตอบโต้ทางโทรทัศน์ฝรั่งเศสไม่นานหลังจากนั้น “ฉันจะลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี” เธอประกาศด้วยน้ำเสียงที่สะท้อนวาทศิลป์แบบดั้งเดิมของเธอในการต่อต้านสถาบันของฝรั่งเศส เธอกล่าวว่าจะท้าทายคำตัดสินและความผิดของเธอต่อศาลสูงสุดของฝรั่งเศส และก่อนที่ศาลจะตัดสินคดีของเธอ เธอจะไม่สวมเครื่องติดตามข้อเท้า เธอยืนยันว่าคนฝรั่งเศสจะตัดสินใจเองว่าใครถูกใครผิด

นักวิจารณ์ในฝรั่งเศสอธิบายการกระทำของเธอว่าเหมือนกับ ทรัมป์ ซึ่งแน่นอนว่าเป็นความเสี่ยงอย่างมาก เลอ แปน และทีมทนายความของเธออาจกำลังเดิมพันกับความเชื่องช้าตามปกติของศาลฎีกา หากคำตัดสินของศาลมาถึงฤดูใบไม้ผลิหน้า เลอ แปน อาจได้เป็นประธานาธิบดีแล้ว ซึ่งจะทำให้เธอได้รับเอกสิทธิ์คุ้มกันตลอดวาระห้าปี

แต่ศาลอาจเร่งกระบวนการเนื่องจากความสำคัญทางการเมืองของคดีนี้ เลอ แปน อาจต้องสวมเครื่องติดตามอิเล็กทรอนิกส์ในที่สุด ซึ่งจะขัดขวางการเคลื่อนไหวของเธอในช่วงสัปดาห์สุดท้ายที่สำคัญของการหาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดี และเตือนผู้มีสิทธิเลือกตั้งถึงคำตัดสินความผิดของเธอ

แม้ว่าสิ่งนี้ไม่น่าจะขัดขวางผู้สนับสนุนผู้ภักดีของ เลอ แปน แต่ผู้ลงคะแนนเสียงอนุรักษ์นิยมตามประเพณี ซึ่งเธอหวังว่าจะดึงดูดเข้ามาในพรรค อาจจะรู้สึกไม่สบายใจกับความไม่ถูกต้องทั้งหมด “เธอถูกตัดสินว่ามีความผิดสองครั้งในข้อหายักยอกเงิน 4.1 ล้านยูโร (3.5 ล้านปอนด์) จากเงินภาษีของชาวฝรั่งเศส ดังนั้นเธอจึงเป็นอาชญากร นั่นเป็นข้อสรุปเดียวที่สามารถดึงออกมาจากคำตัดสินของศาลนี้ได้” ฟรองซัวร์ รูฟฟิน หัวหน้าพรรค Debout! ฝ่ายซ้ายให้ความเห็นเมื่อวันอังคาร “ดังนั้น โดยตรรกะแล้ว เธอไม่ควรลงสมัครในการเลือกตั้งประธานาธิบดี”

ใครจะลงสมัคร และที่สำคัญที่สุด ใครจะชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศส ไม่ว่าจะเป็นภายในประเทศหรือต่างประเทศ ฝรั่งเศสเป็นเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับสองของสหภาพยุโรป เป็นมหาอำนาจนิวเคลียร์และมีกองทัพที่แข็งแกร่งตามมาตรฐานยุโรป เป็นผู้มีบทบาทสำคัญทางการเมืองในช่วงเวลาที่ยุโรปรู้สึกถูกคุกคามจากรัสเซียและจีน และโดดเดี่ยวมากขึ้นจากอดีตเพื่อนซี้อย่างสหรัฐอเมริกา

เลอ แปน และ จอร์แดน บาร์เดลลา ลูกศิษย์วัย 30 ปี ที่เธอเลือกเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกหากเธอได้เป็นประธานาธิบดีฝรั่งเศส ต่างก็เป็นพวกยูโรเซปติก (ไม่เห็นด้วยกับการรวมกลุ่มยุโรป) และไม่กระตือรือร้นกับ NATO การสนับสนุนทางการเงินทางทหารแก่ยูเครน หรือการเพิ่มงบประมาณทางการทหารอย่างมีนัยสำคัญตามที่ มาครง ได้ให้คำมั่นไว้ สิ่งนี้ทำให้พันธมิตรยุโรปรู้สึกกังวล

อนาคตทางการเมืองของฝรั่งเศสส่งผลกระทบไกลเกินพรมแดน และผลสำรวจบ่งชี้ว่าไม่ว่าเธอจะเผชิญกับความท้าทายใด เลอ แปน ก็มีโอกาสที่ดีที่จะได้เป็นประธานาธิบดี แม้ว่าเธอจะไม่ใช่ผู้ชนะที่แน่นอนก็ตาม

ที่มา: BBC News