สหรัฐฯ-เลบานอนปกป้องอดีตนายพลซีเรียผู้ต้องหาอาชญากรรมสงคราม
สหรัฐฯ และเลบานอนให้ที่พักพิงนายพลซีเรียที่ถูกต้องการตัว
การสอบสวนของสำนักข่าวบีบีซีพบว่า อดีตนายพลซีเรียซึ่งเป็นที่ต้องการตัวในข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ กำลังได้รับการสนับสนุนทางการเงินและได้รับการคุ้มครองจากทางการสหรัฐฯ และเลบานอน
นายพลบัสซัม อัล-ฮัสซัน ซึ่งเป็นผู้ดูแลโครงการอาวุธเคมีของซีเรียและเป็นที่ปรึกษาอาวุโสของอดีตประธานาธิบดีบาชาร์ อัล-อัสซาด กำลังได้รับการคุ้มครองอยู่ในเลบานอนหลังจากการล่มสลายของรัฐบาลอัสซาดในปี 2024
การสอบสวนโดยบีบีซีและสถานีวิทยุ NPR ของสหรัฐฯ เปิดเผยว่า นายพลฮัสซันได้รับอนุญาตให้อยู่ในเลบานอนภายใต้ข้อตกลงที่เกี่ยวข้องกับเอฟบีไอ รวมถึงหน่วยงานอื่นๆ ของสหรัฐฯ และเลบานอน
แหล่งข่าวระบุว่า เหตุผลคือความเต็มใจของนายพลฮัสซันที่จะให้ข้อมูลเกี่ยวกับการลักพาตัวนักข่าวชาวอเมริกัน ออสติน ไทซ์ ในซีเรียเมื่อปี 2012 รวมถึงข้อมูลข่าวกรองเพิ่มเติม
เมื่อเดือนที่แล้ว บีบีซีเปิดเผยว่า การลักพาตัวนายไทซ์เป็นการปฏิบัติการที่มีการวางแผนไว้ โดยนายพลฮัสซันอยู่ในสายการบังคับบัญชา
เจ้าหน้าที่จากสองหน่วยงานที่แตกต่างกันของรัฐบาลใหม่ซีเรียเปิดเผยกับบีบีซีว่า พวกเขาต้องการให้นายพลฮัสซันกลับมาเผชิญการพิจารณาคดี แต่ทางการสหรัฐฯ ต้องการให้เขาอยู่ในเลบานอน และกล่าวว่าดามัสกัสทำอะไรได้ไม่มากนักในเรื่องนี้
ข้อกล่าวหาการคุ้มครองอาชญากรสงคราม
เราได้สอบถามเอฟบีไอ ซีไอเอ และกรมความมั่นคงทั่วไปของเลบานอน เพื่อแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับผลการสอบสวนของเรา มีเพียงเอฟบีไอเท่านั้นที่ตอบกลับ โดยปฏิเสธที่จะให้ความเห็น และอ้างถึงแถลงการณ์ก่อนหน้านี้ที่ระบุว่า พวกเขายังคงมุ่งเน้นที่การสืบหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคดีของนายไทซ์ และการนำตัวเขากลับคืนมา
ในการตอบสนองต่อผลการสอบสวนของเรา นายฟิล เอลวู้ด โฆษกของครอบครัวไทซ์ กล่าวว่า “หากสิ่งที่พวกคุณพูดเป็นจริง การที่เงินภาษีของเราถูกนำไปใช้เพื่อจัดหาชีวิตที่สะดวกสบายให้กับใครบางคนที่เกี่ยวข้องกับการใช้อาวุธเคมีกับพลเรือนซีเรีย ผู้ซึ่งอ้างว่าได้ประหารชีวิตออสติน ไทซ์ นั้นเป็นเรื่องที่น่ารังเกียจ”
“นี่ไม่ใช่สิ่งอื่นใดนอกจากเป็นการให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนการหลบหนีของอาชญากรสงครามที่ถูกต้องการตัว ชาวซีเรียสมควรได้รับความยุติธรรม และเขาควรถูกส่งตัวกลับไปขึ้นศาล”
รายละเอียดข้อตกลงลับ
ในการสอบสวนที่ใช้เวลาหลายปี ซึ่งนำเสนอในพอดคาสต์ใหม่ของบีบีซีเรื่อง ‘Where is Austin Tice?’ (ออสติน ไทซ์ อยู่ที่ไหน?) ซึ่งเป็นซีรีส์ที่ 3 ของ ‘I’m Not A Monster Presents’ บีบีซีได้ตรวจสอบบันทึกรายละเอียดการประชุมระหว่างนายพลฮัสซัน ตัวแทนจากเอฟบีไอและซีไอเอ และเจ้าหน้าที่ความมั่นคงเลบานอน ซึ่งมีการหารือเกี่ยวกับคดีของนายไทซ์
ในการประชุมดังกล่าว นายพลฮัสซันได้รับการเสนอ “ถิ่นที่อยู่” “การคุ้มครอง” และความช่วยเหลือในการจัดหา “สิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิต” เพื่อแลกกับข้อมูล โดยหลักแล้วคือข้อมูลเกี่ยวกับนายไทซ์
แหล่งข่าวที่ทราบถึงข้อตกลงนี้ยืนยันว่าเป็นเช่นนั้น และอธิบายว่านายพลฮัสซันได้รับเงินจากทางการสหรัฐฯ ผ่านคนกลาง ซึ่งทำให้ยากต่อการติดตาม นายพลฮัสซันถูกรัฐบาลสหรัฐฯ คว่ำบาตร
อย่างไรก็ตาม ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการสอบสวนคดีไทซ์กล่าวว่า พวกเขาแทบไม่เห็นหลักฐานว่าคดีมีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญนับตั้งแต่ที่นายพลฮัสซันเริ่มให้ข้อมูลตามข้อตกลงนี้
เชื่อกันว่าข้อตกลงนี้ทำขึ้นในฤดูใบไม้ผลิปี 2025 แหล่งข่าวที่ทราบถึงการสอบสวนแสดงความกังวลว่าข้อตกลงของนายพลฮัสซันกับสหรัฐฯ อาจดำเนินต่อไปอย่างไม่มีกำหนด โดยเสียค่าใช้จ่ายจำนวนมากแต่ได้ผลประโยชน์เพียงเล็กน้อย
นายพลฮัสซันไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลซีเรียเพียงคนเดียวที่การเชื่อมโยงกับคดีของนายไทซ์ดูเหมือนจะทำให้เขาได้รับการจ่ายเงินหรือความช่วยเหลือในการใช้ชีวิตในต่างประเทศ อดีตสมาชิกคนหนึ่งของรัฐบาลกล่าวว่าเขาได้รับเงินจากเอฟบีไอหลายครั้งเพื่อแลกกับการให้ความร่วมมือในคดีของนายไทซ์
เขาบอกกับบีบีซีว่า “ไม่ใช่เรื่องที่อยู่ในความสนใจของเขาที่จะแบ่งปันข้อมูลทั้งหมดในครั้งเดียว” เพื่อที่จะ “ยืดระยะเวลาที่เขาจะยังคงได้รับเงินจากพวกเขา (ทางการสหรัฐฯ)”
อดีตสมาชิกของรัฐบาลอีกคนหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับคดีของนายไทซ์อ้างว่า เขากำลังอาศัยอยู่ในเลบานอนภายใต้ “การอุปถัมภ์” ของทางการสหรัฐฯ โดยอ้างเหตุผลนี้ว่าเขาไม่สามารถพูดคุยกับเราเกี่ยวกับนายไทซ์ได้
บีบีซีได้พูดคุยกับอดีตเจ้าหน้าที่ข่าวกรองอาวุโสของเลบานอน ซึ่งยืนยันว่าข่าวกรองเลบานอนมีข้อตกลงกับชาวอเมริกัน และการจ่ายเงินประเภทนี้เกิดขึ้นและยังคงเกิดขึ้นเมื่อทั้งสองหน่วยงานมีความเกี่ยวข้องในคดีเดียวกัน แต่กล่าวว่าเขาไม่ทราบเกี่ยวกับการจ่ายเงินที่เกี่ยวข้องกับคดีของนายไทซ์
เส้นทางการหลบหนีและข้อมูลที่สหรัฐฯ ต้องการ
หลังจากการล่มสลายของรัฐบาลอัสซาดในช่วงต้นเดือนธันวาคม 2024 เชื่อกันว่านายพลฮัสซันได้หลบหนีไปยังอิหร่านในเบื้องต้น นักธุรกิจชาวซีเรียผู้มีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นทั้งกับอดีตรัฐบาลและทางการเลบานอน เปิดเผยกับบีบีซีว่า หลังจากนั้นได้มีการเจรจาเกิดขึ้น โดยมีสหรัฐฯ เลบานอน และอิหร่าน เข้ามาเกี่ยวข้อง เพื่อนำนายพลฮัสซันมายังเลบานอน
นักธุรกิจรายนี้ซึ่งไม่ประสงค์ออกนามกล่าวว่า นายพลฮัสซันมีคุณค่า ไม่เพียงเพราะสิ่งที่เขาเชื่อว่ารู้เกี่ยวกับนายไทซ์ แต่ยังรวมถึงความรู้เกี่ยวกับโครงการอาวุธเคมีของซีเรียและความสัมพันธ์ทางทหารกับอิหร่าน ซึ่งเป็นความลับที่ข่าวกรองสหรัฐฯ อ้างว่าให้ความสนใจ
ความน่าเชื่อถือของข้อมูลและคำถามที่ยังค้างคา
นายพลฮัสซันบอกกับผู้สอบสวนของสหรัฐฯ เมื่อปีที่แล้วว่า นายไทซ์ถูกประหารชีวิตตามคำสั่งของอดีตประธานาธิบดีอัสซาด แต่หลายคนที่ทราบข้อมูลเกี่ยวกับการสอบสวนได้ตั้งคำถามถึงรายละเอียดในคำให้การของเขา
นายพลฮัสซันได้ระบุตำแหน่งที่เป็นไปได้ของร่างของนายไทซ์ แต่เมื่อมีการค้นหาในสถานที่ดังกล่าว ก็ไม่พบสิ่งใดเลย ตามแหล่งข่าวหลายแหล่งที่คุ้นเคยกับการขุดค้น ซึ่งทำให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของข้อมูลบางส่วนจากนายพลฮัสซัน
อย่างไรก็ตาม มีคำถามเกี่ยวกับความละเอียดถี่ถ้วนในการค้นหาสถานที่ดังกล่าว แหล่งข่าวสองรายที่กล่าวว่าพวกเขามีความรู้เชิงลึกเกี่ยวกับการปฏิบัติการบอกกับบีบีซีว่า ทางการสหรัฐฯ ได้หยุดการขุดค้นก่อนที่จะเสร็จสิ้นการค้นหา อาจเป็นเพราะข้อกังวลด้านความปลอดภัย
เมื่อบีบีซีสามารถติดต่อนายพลฮัสซันทางโทรศัพท์เมื่อปีที่แล้วเพื่อขอสัมภาษณ์ เขาได้บอกให้เราไปขออนุญาตจากเอฟบีไอและซีไอเอที่สถานทูตสหรัฐฯ ในกรุงเบรุตเพื่อให้เขาสามารถพูดได้
การสอบสวนของเราพบว่า เจ้าหน้าที่ซีเรียคนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับคดีของนายไทซ์ก็ดูเหมือนจะพบที่ลี้ภัยในต่างประเทศด้วยเช่นกัน รวมถึง โมฮัมหมัด มาคลูฟ ซึ่งรายงานต่อนายพลฮัสซันในซีเรียและเกี่ยวข้องกับการควบคุมตัวนายไทซ์ – ปัจจุบันเชื่อว่าอาศัยอยู่ในเลบานอน และ ซาเคอร์ รุสทัม หลานชายของนายพลฮัสซันที่เกี่ยวข้องกับการลักพาตัวนายไทซ์ – ปัจจุบันเชื่อว่าเดินทางระหว่างสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และเลบานอน
เมื่อบีบีซีพยายามพูดคุยกับนายรุสทัมเกี่ยวกับคดีของนายไทซ์ เขากล่าวว่าเขา “ต้องการมุ่งเน้นไปที่เรื่องของอนาคตมากกว่า”
ฆัสซัน นาสซูร์ อดีตนายพลในกองกำลังพิทักษ์สาธารณรัฐของซีเรีย ถูกอดีตสมาชิกของกองกำลังป้องกันประเทศกล่าวว่า เป็นผู้ควบคุมเรือนจำที่นายไทซ์ถูกควบคุมตัวอยู่ และเชื่อว่ากำลังอาศัยอยู่ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์กับครอบครัวของเขา ตามข้อมูลที่เราได้รับ
ที่มา: BBC News
