⚡ ข่าวด่วน
|
🌤️ กำลังโหลด... | 📅 17 พฤศจิกายน 2569

กกต. เสียงแตก ยื่นศาล รธน. ชี้ขาดอำนาจศาลฎีกา คดีเลือก สว.

🕒 18 พฤศจิกายน 2569 ⏱️ อ่าน 10 นาที 👁️ 1 วิว ✍️ ฝ่ายข่าวท้องถิ่น ทีมข่าว ThaiPTV
เจ้าหน้าที่การเลือกตั้งนับคะแนนระหว่างการเลือกสมาชิกวุฒิสภาในจังหวัดนนทบุรี เมื่อเดือนมิถุนายน 2567 (ภาพ: ณัฐวัฒน์ วิเชียรบุตร)
เจ้าหน้าที่การเลือกตั้งนับคะแนนระหว่างการเลือกสมาชิกวุฒิสภาในจังหวัดนนทบุรี เมื่อเดือนมิถุนายน 2567 (ภาพ: ณัฐวัฒน์ วิเชียรบุตร)

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำลังเผชิญเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก หลังยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่า ศาลฎีกามีอำนาจพิจารณาคำร้องคัดค้านมติของ กกต. ที่เกี่ยวเนื่องกับกระบวนการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ที่มีข้อถกเถียงหรือไม่

มติดังกล่าวผ่านความเห็นชอบด้วยเสียงข้างมาก 5 ต่อ 2 เสียงของที่ประชุม กกต. ทว่าความเคลื่อนไหวนี้จุดกระแสความกังวลว่า กกต. กำลังพยายามจำกัดสิทธิของประชาชนในการยื่นคำร้องต่อศาลโดยตรง ซึ่งอาจบีบให้ประชาชนต้องร้องเรียนผ่านองค์กรอิสระแทน โดยเฉพาะคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.)

กกต. ได้ยื่นคำร้องตามมาตรา 210 (2) ของรัฐธรรมนูญ หลังจากศาลฎีการับคำร้องที่มีผู้ยื่นตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ได้รับเลือกเป็น สว. รวมถึงขอให้ทบทวนมติต่างๆ ของ กกต. ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการคัดเลือก โดย กกต. เสียงข้างมากและเลขาธิการ กกต. ยืนกรานว่า คำร้องนี้มุ่งหวังสร้างความชัดเจนเกี่ยวกับขอบเขตอำนาจหน้าที่ขององค์กรและความเป็นที่สุดของคำวินิจฉัย พร้อมโต้แย้งว่าเมื่อ กกต. ประกาศรับรองรายชื่อผู้ได้รับเลือกเป็น สว. แล้ว มติดังกล่าวไม่ควรอยู่ภายใต้การตรวจสอบของศาลฎีกาอีกต่อไป

อย่างไรก็ดี กรรมการ กกต. เสียงข้างน้อย 2 คน ได้แก่ นายสิทธิโชติ อินทรวิเศษ และนายชาย นครชัย ได้ทำหนังสือคัดค้านอย่างเป็นทางการ โดยชี้ว่าการยื่นคำร้องดังกล่าวเข้าข่ายการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต และ กกต. ไม่มีอำนาจขอให้ตีความในลักษณะที่อาจบั่นทอนอำนาจหน้าที่ของศาลฎีกาซึ่งได้รับการรับรองไว้ตามรัฐธรรมนูญ

ภายใต้ระบบศาลคู่ของไทย ศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจชี้ขาดสูงสุดในข้อพิพาทเกี่ยวกับเขตอำนาจศาล และคำวินิจฉัยมีผลผูกพันทุกองค์กร ซึ่งศาลรัฐธรรมนูญอาจสั่งไม่รับคำร้อง หรือเปิดรับไว้พิจารณาเพื่อชี้ขาดว่าศาลฎีกามีอำนาจในเรื่องนี้หรือไม่ต่อไป

ตั้งคำถามเรื่องจังหวะเวลาและความเหมาะสม

การดำเนินการเชิงรุกในลักษณะตัดตอนเช่นนี้ ทำให้ กกต. สุ่มเสี่ยงที่จะถูกมองว่าต้องการสกัดกั้นการดำเนินคดีทางกฎหมายตั้งแต่ก่อนที่เรื่องราวจะขยายวงกว้าง โดยฝ่ายวิพากษ์วิจารณ์อาจมองว่านี่คือความพยายามกีดกันไม่ให้ประชาชนที่ไม่พอใจนำเรื่องขึ้นสู่ศาลฎีกา ทั้งที่สิทธิในการยื่นคำร้องต่อศาลถือเป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน ส่วนศาลจะรับคำร้องหรือมีคำพิพากษาอย่างไร ย่อมเป็นดุลยพินิจในกระบวนการยุติธรรม

ในความเป็นจริง กกต. สามารถโต้แย้งเขตอำนาจศาลฎีกาได้เมื่อกระบวนการพิจารณาคดีเริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยขอให้ศาลฎีกาส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย แต่การยื่นคำร้องรอบล่าสุดกลับเกิดขึ้นท่ามกลางความคลางแคลงใจของสังคมต่อการทำหน้าที่ของ กกต. ในการเลือก สว. ที่ผ่านมา ซึ่งยังมีคดีความค้างคาอยู่อีกหลายคดี

ข้อถกเถียงในครั้งนี้จึงไม่ได้อยู่ที่ว่า กกต. มีสิทธิขอให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความหรือไม่ แต่อยู่ที่จังหวะก้าวและบริบทของการตัดสินใจ แม้ก่อนหน้านี้ กกต. เคยขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้ง เช่น อำนาจในการกำหนดเขตเลือกตั้งท้องถิ่น ซึ่งศาลรัฐธรรมนูญรับวินิจฉัยและชี้ขาดว่าเป็นอำนาจของ กกต. ก็ตาม

โจทย์ใหญ่ข้างหน้ากับการเลือก สว. ชุดใหม่

นอกเหนือจากข้อพิพาทเรื่องเขตอำนาจศาลแล้ว ยังมีความท้าทายที่เร่งด่วนยิ่งกว่ารออยู่ นั่นคือการครบวาระของ สว. ชุดปัจจุบันและการเลือก สว. ครั้งใหม่ที่จะมาถึงในอีก 2 ปีข้างหน้า

เนื่องจากโอกาสที่จะแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภาภายในกรอบเวลานี้มีอยู่น้อยมาก การเลือก สว. ครั้งถัดไปจึงน่าจะยังคงใช้กติกาเดิมเป็นหลัก ขณะที่ฝ่ายการเมืองต่างได้รับบทเรียนจากข้อกล่าวหาเรื่องการฮั้วคะแนนในครั้งที่ผ่านมา หากช่องโหว่เหล่านี้ไม่ได้รับการแก้ไข การกวาดที่นั่งเสียงข้างมากในวุฒิสภาจะยิ่งกลายเป็นเป้าหมายสำคัญของพรรคการเมืองที่หวังสร้างความได้เปรียบ

กกต. จึงควรใช้เวลา 2 ปีที่เหลือเปิดให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการทบทวนคุณสมบัติของผู้สมัครและมาตรการป้องกันการสมยอมกัน โดยสิ่งสำคัญเร่งด่วนประการแรกคือการกำหนดคุณสมบัติผู้สมัครในกลุ่มอาชีพทั้ง 20 กลุ่มให้มีความชัดเจน เพื่ออุดช่องโหว่จากการตีความที่คลุมเครือ ตลอดจนเสริมมาตรการป้องกันการจัดตั้งหรือฮั้วคะแนนทั้งในกลุ่มเดียวกันและข้ามกลุ่มอาชีพ

นอกจากนี้ ควรทบทวนขั้นตอนการลงคะแนนเพื่อสกัดไม่ให้ผู้สมัครที่ผ่านรอบระดับอำเภอและระดับจังหวัดรวมกลุ่มจัดตั้งคะแนนก่อนเข้ารอบระดับประเทศ โดยอาจนำแนวทางที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) เคยใช้ในการประมูลคลื่นความถี่มาปรับใช้ เช่น กำหนดให้ผู้สมัครต้องอยู่ในพื้นที่ควบคุมและส่งมอบโทรศัพท์มือถือจนกว่าการลงคะแนนทั้งสามรอบจะเสร็จสิ้นในคราวเดียว

เน้นปฏิรูประบบ มากกว่ามุ่งลงโทษรายบุคคล

เป้าหมายสำคัญจึงไม่ควรจำกัดอยู่เพียงการเอาผิดผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าบิดเบือนการเลือก สว. เท่านั้น แต่ต้องทำให้มั่นใจว่ากระบวนการเลือกตั้งครั้งต่อไปจะไม่ถูกแทรกแซงซ้ำรอยเดิม หากปราศจากการปฏิรูปที่แท้จริง กลุ่มผลประโยชน์ทางการเมืองก็จะใช้ช่องโหว่เดิมเข้าครอบงำวุฒิสภา ซึ่งจะส่งผลเสียต่อประโยชน์สาธารณะอีกครั้ง

การมุ่งเน้นเพียงการดำเนินคดีกับกรรมการ กกต. เพื่อนำตัวเข้าเรือนจำอาจตอบสนองความต้องการความยุติธรรมของสังคมได้ในระยะสั้น แต่แม้จะมีคำพิพากษาลงโทษ ก็ไม่อาจหยุดยั้งปัญหาเดิมได้หากกฎเกณฑ์พื้นฐานยังไม่มีการแก้ไข การเปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมอุดช่องโหว่เหล่านี้ยังเป็นโอกาสให้ กกต. กอบกู้ความเชื่อมั่น และแสดงความมุ่งมั่นในการปกป้องความโปร่งใสของสถาบันทางการเมืองไทยต่อไป

ที่มา: Bangkok Post

แชร์ข่าวนี้: Facebook X (Twitter) LINE

📰 ข่าวที่เกี่ยวข้อง