สหรัฐฯ กับกฎหมายระหว่างประเทศ: เลือกใช้ตามใจชอบ?

ในระบอบเผด็จการแบบจอร์จ ออร์เวลล์ สองบวกสองอาจเท่ากับห้าได้ แต่ภายใต้อำนาจนำของสหรัฐฯ สิ่งต่างๆ สามารถเป็น ‘ก’ และไม่ใช่ ‘ก’ ในเวลาเดียวกันได้

เมื่อต้นเดือนนี้ สหรัฐฯ ได้ประกาศสงครามกับศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ซึ่งอ้างว่าการดำรงอยู่ของศาลดังกล่าวเป็นความท้าทาย ‘ที่ไม่อาจทนได้’ ต่ออธิปไตยของประเทศ อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ กลับอ้างกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ และเป็นผู้นำกลุ่มประเทศตะวันตก 14 ชาติ ออกแถลงการณ์ร่วมสนับสนุนคำวินิจฉัยของศาลอนุญาโตตุลาการกรณีทะเลจีนใต้ที่ประกาศเมื่อ 10 ปีก่อน ซึ่งเป็นการตัดสินคดีที่ต่อต้านจีน

คำถามที่เกิดขึ้นคือ เมื่อศาลอนุญาโตตุลาการที่กรุงเฮกตัดสินคดีที่ต่อต้านรัฐต่างๆ ศาลเหล่านี้มิได้เป็นภัยคุกคามต่ออธิปไตยของรัฐเหล่านั้น เทียบเท่าศาล ICC หรือศาลระหว่างประเทศอื่นๆ หรอกหรือ?

สหรัฐฯ ไม่ได้เป็นภาคีของ ICC หรืออนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (Unclos) ซึ่งเป็นพื้นฐานของการพิจารณาคดีอนุญาโตตุลาการทะเลจีนใต้ ศาลอนุญาโตตุลาการดังกล่าวได้รับการจัดตั้งขึ้นภายใต้ภาคผนวกที่ 7 ของ Unclos และศาลอนุญาโตตุลาการถาวรทำหน้าที่เป็นสำนักทะเบียนของคดี

คำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการได้ประกาศให้การอ้างสิทธิ์ในทะเลของจีนส่วนใหญ่ ซึ่งในขณะนั้นเรียกว่า ‘เส้นประเก้าเส้น’ เป็นโมฆะ แล้วเหตุใดสหรัฐฯ จึงสนับสนุนกฎหมายระหว่างประเทศชุดหนึ่ง แต่กลับประกาศสงครามกับอีกชุดหนึ่ง?

ที่มา: South China Morning Post