อดีตนักข่าว BBC ได้ 20,000 ปอนด์ หลัง MI5-PSNI เข้าถึงข้อมูลโทรศัพท์โดยมิชอบ

อดีตนักข่าว BBC ได้รับเงินชดเชย 20,000 ปอนด์ หลังหน่วยข่าวกรอง MI5 และตำรวจไอร์แลนด์เหนือเข้าถึงข้อมูลโทรศัพท์โดยผิดกฎหมาย ศาลชี้การสอดแนมเกินสัดส่วนและผิดกฎหมาย

วินเซนต์ เคียร์นีย์ (Vincent Kearney) อดีตผู้สื่อข่าวพิเศษด้านกิจการภายในประเทศไอร์แลนด์เหนือของสำนักข่าว BBC ได้รับเงินชดเชย 20,000 ปอนด์ หลังจากที่หน่วยข่าวกรอง MI5 ของสหราชอาณาจักร และสำนักงานตำรวจไอร์แลนด์เหนือ (PSNI) เข้าถึงข้อมูลโทรศัพท์มือถือของเขาโดยมิชอบด้วยกฎหมาย

วินเซนต์ เคียร์นีย์

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา ศาลพิเศษด้านอำนาจการสอบสวน (Investigatory Powers Tribunal – IPT) ซึ่งเป็นศาลเฉพาะกิจที่ดูแลคดีร้องเรียนต่อหน่วยงานจารกรรมของสหราชอาณาจักร ได้สั่งให้หน่วยงานทั้งสองจ่ายเงินชดเชยให้กับนายเคียร์นีย์ กรณีความพยายามในการเปิดเผยแหล่งข่าวของเขาในขณะที่ทำงานให้กับ BBC และชี้ว่าการสอดแนมดังกล่าวไม่สมส่วนและไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยแต่ละหน่วยงานจะต้องจ่ายเงินให้แก่นายเคียร์นีย์คนละ 10,000 ปอนด์

ผู้พิพากษาทั้งสามคน ได้แก่ เลดี้ คาร์ไมเคิล (Lady Carmichael), นายไมเคิล แชมเบอร์เลน (Mr Justice Chamberlain) และสตีเฟน ชอว์ คิวซี (Stephen Shaw KC) ระบุในคำตัดสินว่า “การคุ้มครองนักข่าวขั้นสูงนี้ ไม่ใช่เพื่อประโยชน์ส่วนตัวของนักข่าว แต่เป็นประโยชน์สาธารณะในความสามารถของผู้อ่านหรือผู้ชมของเขาที่จะได้รับข้อมูลจากเขา”

ทนายความของนายเคียร์นีย์และ BBC กล่าวว่า มีปฏิบัติการของตำรวจหรือ MI5 แยกกันถึงเจ็ดครั้งที่ได้เข้าถึงข้อมูลการสื่อสารที่เป็นความลับของนายเคียร์นีย์โดยมิชอบระหว่างปี 2549 ถึง 2561 โดย PSNI ดำเนินการสี่ปฏิบัติการและสร้าง ‘ประวัติ’ ของนายเคียร์นีย์ ซึ่งรวมถึงทะเบียนรถยนต์และชื่อภรรยาและแม่ยายของเขา

การติดตามนี้ทำให้หน่วยงานความมั่นคงสามารถดูหมายเลขที่ติดต่อกับนายเคียร์นีย์และเวลาของการโทรและข้อความได้ แต่ไม่สามารถดูเนื้อหาได้ ข้อมูลอื่นๆ ได้เปิดเผยชื่อและที่อยู่ของผู้สมัครใช้บริการหมายเลขโทรศัพท์ ในปฏิบัติการหนึ่ง ศาลได้รับทราบว่า PSNI ได้รับข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการโทรหรือข้อความ 1,580 ครั้ง

นายเคียร์นีย์ซึ่งปัจจุบันเป็นบรรณาธิการภาคเหนือของ RTÉ สถานีโทรทัศน์ของไอร์แลนด์ กล่าวว่า คำตัดสินนี้เป็นชัยชนะสำหรับวงการสื่อสารมวลชน และเป็นการยืนยันหน้าที่และสิทธิตามกฎหมายของนักข่าวในการปกป้องแหล่งข่าวของตน

“การที่ศาลตัดสินให้มีการชดเชยสะท้อนให้เห็นถึงความร้ายแรงของคดีนี้” เขากล่าว “ผู้พิพากษาได้ชี้ชัดว่าผลกระทบจากกิจกรรมที่ผิดกฎหมายต่อผม และต่อความไว้วางใจที่แหล่งข่าวที่มีศักยภาพสามารถมอบให้ในความเป็นส่วนตัวของการสื่อสารกับผม เป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจให้เงินชดเชย”

โฆษกของ BBC กล่าวว่า กรณีนี้ก่อให้เกิดความกังวลอย่างยิ่ง ไม่เพียงแต่ต่อองค์กรเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสังคมในวงกว้างด้วย พวกเขาระบุว่า “เสรีภาพทางการสื่อสารมวลชนเป็นส่วนสำคัญพื้นฐานของการทำงานของระบอบประชาธิปไตย ความสำคัญของมันได้รับการยอมรับตามกฎหมายและมีความสำคัญต่อพวกเราทุกคน”

“สิ่งที่เกิดขึ้นในกรณีนี้เป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องและจะต้องไม่เกิดขึ้นอีก มันสร้างความเสียหายให้กับนักข่าว, บ่อนทำลายความไว้วางใจ และคุกคามการป้องกันที่การทำข่าวเพื่อประโยชน์สาธารณะพึ่งพาและมีสิทธิ์ที่จะคาดหวัง”

นายเคียร์นีย์ได้ดำเนินคดีทางกฎหมายหลังจากมีข้อมูลปรากฏขึ้นในคดีของนักข่าว แบร์รี แมคคัฟฟรี (Barry McCaffrey) และ เทรเวอร์ เบอร์นีย์ (Trevor Birney) ในคำตัดสินครั้งสำคัญในปี 2567 ศาล IPT พบว่า PSNI และตำรวจนครบาลได้ทำการสอดแนมนักข่าวสองคนประจำเบลฟัสต์โดยมิชอบด้วยกฎหมาย ทั้งคู่ถูกจับกุมอย่างผิดพลาดในปี 2561 หลังจากที่พวกเขาผลิตสารคดีเรื่อง ‘No Stone Unturned’ ซึ่งกล่าวหาว่ามีการสมรู้ร่วมคิดระหว่างตำรวจและกลุ่มติดอาวุธผู้ภักดีในเหตุการณ์สังหารหมู่ในยุค ‘ความขัดแย้ง’ (Troubles) ในไอร์แลนด์เหนือ รายละเอียดที่เปิดเผยในคดีนั้นชี้ให้เห็นว่าหน่วยงานของรัฐ รวมถึงกองกำลังตำรวจ ได้สอดแนมนายเคียร์นีย์

จอน บูเชอร์ (Jon Boutcher) ผู้บัญชาการตำรวจ PSNI ยอมรับคำตัดสินและขอโทษต่อนายเคียร์นีย์ เขากล่าวว่า “มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในการปฏิบัติและนโยบาย” เกิดขึ้นแล้ว

เมื่อปีที่แล้ว ผลการทบทวนอิสระที่จัดทำโดยนายบูเชอร์พบว่า PSNI ใช้หมายเลขโทรศัพท์ของนักข่าวเพื่อตรวจสอบการรั่วไหลของข้อมูลโดยเจ้าหน้าที่หรือพนักงาน แต่การสอดแนมที่ไม่ถูกต้องนั้นไม่ได้ “แพร่หลายหรือเป็นระบบ”

ที่มา: The Guardian