ภาพจิ๋วสร้างข้อถกเถียงใหญ่ในประกวดภาพถ่าย Nikon Small World

วิดีโอชนะเลิศการประกวดถ่ายภาพทางวิทยาศาสตร์อันทรงเกียรติกำลังถูกพิจารณาใหม่ หลังจากที่นักวิทยาศาสตร์คนอื่นๆ วิพากษ์วิจารณ์ว่าวิดีโอดังกล่าวถูกสร้างขึ้นด้วย AI

การแข่งขันประจำปี ‘Small World In Motion’ ของ Nikon เปิดรับภาพถ่ายและวิดีโอที่ถ่ายด้วยกล้องจุลทรรศน์กำลังสูง และจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีตลอด 15 ปีที่ผ่านมา ผู้ชนะเลิศคือวิดีโอสั้นที่ส่งโดย ดร. หนิง ซู นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยชิงหัวในจีน ซึ่งอ้างว่าเป็นภาพฟุตเทจของโครงสร้างคล้ายเส้นผมเล็กๆ ที่เรียกว่า cilia เคลื่อนที่ภายในทางเดินหายใจของเด็กที่เป็นโรคหายาก

นายซู ไม่ตอบกลับคำขอความคิดเห็นของ BBC แต่ได้โพสต์ข้อความออนไลน์ปฏิเสธว่าเขาไม่ได้ละเมิดกฎการแข่งขัน ในการตอบกลับโพสต์ของ Nikon บน LinkedIn เขายอมรับว่ามีการใช้ AI ในการประมวลผลภาพ แต่ยืนยันว่าเขายังคงอยู่ภายใต้กฎการแข่งขัน

“ไม่ได้มีการใช้ AI เพื่อสร้างวิดีโอทดลอง, cilia, หรือการเคลื่อนไหวของพวกมัน” เขากล่าว

วิดีโอของนายซูมีสีที่สว่างเกินจริง ซึ่งเป็นเรื่องปกติในการถ่ายภาพด้วยกล้องจุลทรรศน์และอนุญาตในการแข่งขัน ซึ่งโดยปกติแล้วจะทำด้วยมือโดยใช้สารย้อมสีกับตัวอย่าง เขายอมรับว่ามีการใช้ AI “เพื่อแยกแยะและแสดงคุณสมบัติในภาพระดับสีเทาที่สร้างขึ้นใหม่”

อย่างไรก็ตาม ข้อโต้แย้งจากนักวิทยาศาสตร์คนอื่นๆ รวมถึงการกล่าวอ้างว่าวิดีโอมีรูปร่างและการเคลื่อนไหวที่ไม่สอดคล้องกับโครงสร้างหรือพฤติกรรมของเซลล์ปกติ และ cilia ดูเหมือนจะใหญ่เกินไป

ศ. เอ็ดเวิร์ด เฟลป์ส รองศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยฟลอริดา แสดงความคิดเห็นในโพสต์โซเชียลมีเดียของ Nikon ว่า โครงสร้างบางอย่าง “ปรากฏขึ้นและหายไป” และ cilia “ปรากฏขึ้นจากความว่างเปล่า”

ขณะที่ เอียน โดโนแวน นักศึกษาปริญญาเอกจาก UT Southwestern Medical Centre กล่าวว่า ภาพต้นฉบับดูเหมือนจะมีลายน้ำที่ระบุว่าถูกสร้างขึ้นด้วย AI นอกจากนี้ อดีตกรรมการตัดสินการแข่งขันสองคนยังแสดงความกังวลว่าภาพดังกล่าวเป็นของจริงหรือไม่

‘ให้ความร่วมมือด้วยความเคารพ’

Nikon กล่าวว่า นายซู “ให้ความร่วมมือด้วยความเคารพ” ในการสอบสวนและได้ให้เอกสารทางเทคนิคเพิ่มเติม ดร. แพทริค ฮิคกี้ ผู้ที่ได้อันดับห้าในการแข่งขัน Small World ปี 2026 กล่าวว่า การยอมรับที่ได้รับจากรางวัลมีความหมายมากกว่าเงินรางวัล 3,000 ดอลลาร์ (ประมาณ 110,000 บาท)

“หากคุณใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ในห้องมืดๆ ส่องกล้องจุลทรรศน์ การได้แสดงผลงานให้สาธารณชนเห็นนั้นเป็นเรื่องที่ดีมาก” เขากล่าว “มีการผสมผสานที่น่าสนใจระหว่างวิทยาศาสตร์และศิลปะ และภาพจำนวนมากที่นักวิทยาศาสตร์สร้างขึ้นมีคุณสมบัติที่นามธรรมและศิลปะสูง”

นายฮิคกี้กล่าวว่า จะไม่ยุติธรรมต่อผู้เข้าร่วมคนอื่นๆ หากพบว่าวิดีโอที่ชนะถูกแก้ไขด้วย AI อย่างไม่เป็นธรรม

“มีชุดกฎเฉพาะในการแข่งขัน และหนึ่งในนั้นระบุไว้อย่างชัดเจนว่าคุณไม่สามารถใช้ AI สร้างสรรค์เพื่อสร้างสิ่งต่างๆ ได้ และอีกข้อหนึ่งคือต้องถ่ายภายใต้กล้องจุลทรรศน์” เขากล่าว

จนถึงขณะนี้ Nikon ยังคงยืนยันในขั้นตอนการดำเนินงานของตน แต่กล่าวว่าจะมีข้อมูลอัปเดตในเร็วๆ นี้ “ในขณะนี้ เราไม่พบว่ามีการละเมิดกฎใดๆ” แถลงการณ์ระบุ

ที่มา: BBC News