หน่วยข่าวกรองสกัดการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายในไทย ผ่านโลกออนไลน์
กรุงเทพฯ – คุณนาวี ช้างภิรมย์ ใช้เวลาหลายปีในการทำงานเพื่อช่วยเหลือสัตว์ป่าที่ถูกค้าในประเทศไทย แต่บางครั้งเขาก็แทบไม่เชื่อสายตาตัวเองกับสัตว์ที่เขาพบเจอ เช่น เสือดาว นกเงือก และครั้งหนึ่งเคยพบตัวนิ่ม
“เรายังเคยพบปะการังมีชีวิตซ่อนอยู่ในเพดานด้วย” คุณนาวีบอกกับสำนักข่าว AFP
คุณนาวีเป็นหัวหน้าหน่วยปฏิบัติการของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช (อส.) ซึ่งพยายามหยุดยั้งการค้าทุกอย่างตั้งแต่ งาช้างแอฟริกา ไปจนถึง ลิง ที่ต้องการนำไปเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยง หรือใช้ในการทดลอง
การค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายจัดเป็นหนึ่งในรูปแบบอาชญากรรมข้ามชาติที่แพร่หลายและทำกำไรมากที่สุดในโลก ร่วมกับการค้าอาวุธ ยาเสพติด และการค้ามนุษย์ ซึ่งดำเนินการโดยแก๊งอาชญากรรมข้ามชาติ
ประเทศไทยอยู่ในตำแหน่งที่โดดเด่นเนื่องจากมีสัตว์ป่าในท้องถิ่นมากมาย มีสัตว์หายากในประเทศเพื่อนบ้าน และเข้าถึงได้ง่ายทั้งทางทะเล ทางอากาศ และทางบก
หน่วยข่าวกรองอาชญากรรมสัตว์ป่า: ด่านหน้าในการต่อสู้
กรมอุทยานฯ ได้จัดตั้งหน่วยข่าวกรองอาชญากรรมสัตว์ป่า (Wildlife Crime Intelligence Unit – WCU) ขึ้นในปี 2566 โดยมีเจ้าหน้าที่ประจำ 3 คน ทำหน้าที่ติดตามและสกัดกั้นการซื้อขายที่ผิดกฎหมาย
เจ้าหน้าที่ใช้เวลาส่วนใหญ่ในการเฝ้าสังเกตการณ์บนโซเชียลมีเดีย ซึ่งปัจจุบันเป็น “ช่องทางหลัก” ในการซื้อขายสัตว์ผิดกฎหมาย คุณพลาวี บูชาเกียรติ ผู้อำนวยการ WCU กล่าว
ผู้ค้าสัตว์ป่ามักจะอธิบายสัตว์เหล่านั้นว่า “ต้องการหาบ้านใหม่” แทนที่จะเสนอขายโดยตรง และโพสต์รูปภาพสินค้าแบบครอปอย่างระมัดระวัง เพื่อหลีกเลี่ยงการเปิดเผยสถานที่ตั้ง
แต่ WCU มีเจ้าหน้าที่สายลับที่สามารถติดตามพวกเขาได้
เจ้าหน้าที่สายลับกับการปฏิบัติงานนอกเครื่องแบบ
เจ้าหน้าที่สายลับคนหนึ่งซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม “พี่ตี้” เคยปลอมตัวเป็นช่างซ่อมบำรุงปีนเสาไฟฟ้าเพื่อแอบมองเข้าไปในลานบ้านและถ่ายรูป และปลอมตัวเป็นเจ้าหน้าที่สำรวจที่ดินเพื่อสอดส่องเข้าไปในหน้าต่างของแปลงที่ดินข้างเคียง
WCU ต้องการหลักฐานดังกล่าวเพื่อขอหมายศาลในการเข้าจับกุมและยึดสัตว์
เขายังคงถูกหลอกหลอนจากกรณีที่ผู้ขายไม่สามารถระบุตำแหน่งได้ หรือทีมมาถึงช้าเกินไป ทำให้พบสัตว์เหล่านั้นตาย หรือป่วยหนักจนเสียชีวิตหลังจากได้รับการช่วยเหลือไม่นาน
สัตว์ที่ถูกค้ามักจะอ่อนแอลงจากกระบวนการลักลอบนำเข้า ความเครียดจากการสูญเสียที่อยู่อาศัยและกลุ่มครอบครัว และเสี่ยงต่อโรคที่ไม่คุ้นเคย
“ผมสงสัยกับตัวเองว่าเราจะทำอะไรได้บ้างเพื่อให้ไปถึงที่นั่นเร็วขึ้น” พี่ตี้ วัย 43 ปี บอกกับ AFP “ไม่ว่าจะตัวใหญ่หรือเล็ก ชีวิตของสัตว์ทุกตัวก็มีค่า”
สัตว์เลี้ยงแปลกและผลกระทบจากการลักลอบค้า
ค่างอายุเพียงหกเดือน ตัวเล็กจิ๋วเท่ากำมือของสัตวแพทย์หญิง ธนาวดี ไพชนะ ที่สวมถุงมือยาง
มันถูกสกัดจับได้ในกระเป๋าเดินทางที่สนามบินสุวรรณภูมิ กรุงเทพฯ โดยมีปลายทางที่ประเทศอินเดีย ซึ่งความต้องการสัตว์เลี้ยงแปลกใหม่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ลิงอีกตัวที่พบในกระเป๋าเดียวกันเสียชีวิตลงหลังจากได้รับการช่วยเหลือ
“สัตว์ที่ถูกลักลอบนำเข้าเหล่านี้ส่วนใหญ่จะอยู่ในสภาพที่อ่อนแอ… บางตัวถูกวางยา หรือแม้แต่ยาชาอ่อนๆ เพื่อให้พวกมันไม่ขยับหรือส่งเสียง” สัตวแพทย์หญิง ธนาวดี กล่าว
สัตว์ที่ได้รับการช่วยเหลือในและรอบๆ กรุงเทพฯ มักจะถูกนำมายังสถานที่ขนาดเล็กของกรมอุทยานฯ เพื่อรับการรักษาเบื้องต้น ก่อนที่จะถูกส่งไปยังสถานพักพิง
สัตว์ที่แก่กว่าและแข็งแรงกว่าอาจกลับคืนสู่ป่าได้ในที่สุด แต่สัตว์ที่อายุน้อยกว่าจะประสบปัญหาในการเรียนรู้ทักษะที่จำเป็นสำหรับการเอาชีวิตรอด
“ฉันรู้สึกสงสารพวกมัน” สัตวแพทย์หญิง ธนาวดี กล่าว
ผู้ค้าสัตว์ป่าอาจเผชิญโทษจำคุกสูงสุด 10 ปี สำหรับอาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ป่าคุ้มครอง หรือ 15 ปีสำหรับสัตว์ใกล้สูญพันธุ์
มีการจับกุมผู้กระทำผิดรายใหญ่หลายครั้งในช่วงที่ผ่านมา รวมถึงการบุกเข้าจับกุมในเดือนกรกฎาคม ที่ช่วยเหลือค่าง ชะนี และเต่าหลายร้อยตัว รวมถึงการสกัดกั้นหลายครั้งที่สนามบิน
แต่ก็มีความล้มเหลวเกิดขึ้นเช่นกัน ในปี 2562 ศาลไทยได้ยกฟ้องคดีที่เกี่ยวข้องกับนายบุญชัย บาจี ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นหัวหน้าขบวนการค้าสัตว์ป่า แม้ว่าต่อมาศาลฎีกาจะตัดสินลงโทษจำคุกเขา แต่เขาก็ยังคงลอยนวล
ทีมงานยังประสบปัญหาจากการที่เว็บไซต์โซเชียลมีเดียไม่ให้ความร่วมมือ และการขาดแคลนบุคลากรและเงินทุนเรื้อรัง
เจ้าหน้าที่ที่ปลอมตัวเป็นผู้ซื้อบางครั้งต้องใช้เงินส่วนตัว คุณนาวีกล่าว
อะไรที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงได้? การยุติการค้าสัตว์เลี้ยงแปลกใหม่ เขากล่าว “พวกมันเป็นสัตว์ป่า พวกมันไม่ควรอยู่ในกรง”
ที่มา: Bangkok Post
