ไทยเปิดแนวทางใหม่ยุติความไม่สงบในภาคใต้ นักเจรจาเผย
ประเทศไทยพร้อมที่จะปรับเปลี่ยนแนวทางในการแก้ไขปัญหาความไม่สงบที่ยืดเยื้อในพื้นที่ภาคใต้ที่มีประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม และฟื้นฟูกระบวนการสันติภาพให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง หัวหน้าคณะเจรจาของไทยกล่าวท่ามกลางความรุนแรงที่ยังคงคุกรุ่นในความขัดแย้งที่ยาวนานที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
การเคลื่อนไหวดังกล่าวอาจเป็นการกลับไปแก้ไขต้นตอทางการเมืองของความขัดแย้งที่คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วกว่า 7,800 ราย นับตั้งแต่ปี 2004 ซึ่งเป็นช่วงที่กลุ่มก่อความไม่สงบนำโดยขบวนการบีอาร์เอ็น (Barisan Revolusi Nasional – BRN) ลุกฮือขึ้นในจังหวัดชายแดนใต้ของไทยที่ติดกับมาเลเซีย และจากเหตุการณ์ความรุนแรงล่าสุดในพื้นที่ เจ้าหน้าที่ความมั่นคง 5 นายเสียชีวิตจากการโจมตีเมื่อเดือนที่แล้ว
นับตั้งแต่การเจรจาที่มาเลเซียเป็นคนกลางเริ่มต้นขึ้นในปี 2013 กระบวนการสันติภาพได้หยุดชะงักลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านรัฐบาลในกรุงเทพฯ ความแตกแยกภายในของทั้งสองฝ่าย และการมุ่งเน้นไปที่การแลกสัมปทานเพื่อลดความรุนแรง
นายธนัตถ์ สุวรรณนันทน์ ผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาลเมื่อเดือนเมษายนให้เป็นหัวหน้าคณะเจรจากระบวนการสันติภาพ กล่าวว่า เขาต้องการหลีกเลี่ยงแนวทางการแลกเปลี่ยน
“หลักการของผมไม่ใช่ ‘ตกลงหรือไม่ตกลง’” เขากล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์ในการสัมภาษณ์สื่อที่ไม่บ่อยนัก โดยเน้นย้ำถึงแนวทางดั้งเดิมและชี้ให้เห็นถึงมาตรการสร้างความเชื่อมั่นในอดีตที่ให้ผลลัพธ์จำกัด
“หากพวกเขายุติการยิง ประเทศไทยจะต้องให้อะไรเป็นการตอบแทน เรา (ไม่สามารถ) ตกอยู่ในกับดักเดิมซ้ำอีกเหมือน 10 กว่าปีที่ผ่านมา”
“ทำไมเราไม่เปิดการหารือและพูดคุยกันอีกครั้งว่ารูปแบบการปกครองแบบใดที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่ชายแดนใต้” เขากล่าว พร้อมระบุว่ากรุงเทพฯ มีความเต็มใจที่จะรองรับกลไกการปกครองตนเองมากขึ้นกว่าในอดีต “จากการพูดคุยที่ผมมี ผมคิดว่าผมได้พบแล้วว่าอะไรคือหัวใจสำคัญ นั่นคือรูปแบบการปกครองที่เหมาะสม”
นายธนัตถ์กล่าวว่า ด้วยแนวทางนี้ เขาพยายามที่จะเปลี่ยนกลุ่ม BRN จากคู่กรณีให้กลายเป็นหุ้นส่วนที่มีศักยภาพในการแก้ไขความต้องการของชุมชนทั่วภาคใต้ของประเทศไทย รวมถึงจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวมาเลย์-มุสลิม และเคยเป็นส่วนหนึ่งของรัฐสุลต่านปัตตานีที่เป็นอิสระ
นายธนัตถ์กล่าวว่า กำลังพิจารณาการนิรโทษกรรม การอภัยโทษ และการลดหย่อนโทษสำหรับผู้ต้องสงสัยที่ก่อความไม่สงบที่มีหมายจับค้างเก่าหรืออยู่ในการควบคุมตัว ข้อเสนอเช่นนี้เคยมีการหารือกันมาก่อน แต่ยังไม่นำไปสู่มาตรการที่เป็นรูปธรรม
กลุ่ม BRN ซึ่งกำลังต่อสู้แบบกองโจรเพื่อเรียกร้องเอกราชให้กับสามจังหวัดชายแดนใต้ ไม่ได้ตอบกลับคำขอความคิดเห็น
สัมปทานทางการเมือง
รุ่งระวี เฉลิมศรีภิญโญรัช อาจารย์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ผู้ศึกษาความขัดแย้ง กล่าวว่า หากทางการไทยต้องการเปลี่ยนแนวทางหลังจากหลายปีที่มุ่งเน้นการลดความรุนแรง รัฐบาลไทยจำเป็นต้องแสดงให้เห็นว่าการเจรจาสามารถนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่มีความหมาย และสร้างความมั่นใจว่าหน่วยงานความมั่นคงหลายหน่วยงานมีการประสานงานกัน
“รัฐบาลต้องเตรียมพร้อมที่จะให้สัมปทานทางการเมือง” เธอกล่าวถึงรัฐบาล
จนถึงขณะนี้ ความพยายามในการเริ่มต้นการเจรจาอย่างเป็นทางการถูกทำให้ซับซ้อนขึ้นด้วยเหตุการณ์ความรุนแรง รวมถึงการโจมตีเมื่อเดือนกรกฎาคมในจังหวัดนราธิวาสที่ทำให้เจ้าหน้าที่ความมั่นคงเสียชีวิต 5 นาย และพลเรือนบาดเจ็บ 6 ราย ส่งผลให้กรุงเทพฯ ต้องเลื่อนกระบวนการเจรจาที่วางแผนไว้ก่อนหน้านี้
นายธนัตถ์กล่าวว่า เขาได้สอบถามกลุ่ม BRN ว่าทำไมจึงเกิดการโจมตีขึ้น ในเมื่อการเจรจากำลังดำเนินไปด้วยดี และทั้งสองฝ่ายกำลังจะลงนามใน “กรอบเบื้องต้น” ได้เร็วที่สุดในเดือนกันยายน เขากล่าวว่ากลุ่ม BRN ยังคงหารือเรื่องนี้ภายในองค์กร แต่ยังไม่มีกำหนดการใหม่สำหรับการเจรจาอย่างเป็นทางการที่จะกลับมาดำเนินต่อ และนายธนัตถ์กล่าวว่าการสื่อสารระหว่างทั้งสองฝ่ายจะยังคงดำเนินต่อไป
มาตรการรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวด
รุ่งระวีกล่าว โดยอ้างถึงการสนทนากับสมาชิกของขบวนการว่า ความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นในภาคใต้เมื่อเร็วๆ นี้เกิดจากการที่กลุ่ม BRN หมดความเชื่อมั่นในกระบวนการสันติภาพ
“คนที่นั่งโต๊ะเจรจาอาจยังคงสนใจ แต่คนอื่นๆ จำนวนมากภายในองค์กรได้หมดศรัทธาในเรื่องนี้แล้ว” เธอกล่าว
หลังจากการปรึกษาหารือสาธารณะ นายธนัตถ์กล่าวว่า เขามองเห็นแนวทางที่ตัวแทน BRN หรือบุคคลที่กลุ่ม BRN ไว้วางใจ สามารถทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่และผู้เชี่ยวชาญของไทย เพื่อสำรวจการกระจายอำนาจและการจัดการธรรมาภิบาลอื่นๆ
เขากล่าวว่า มาตรการรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวด รวมถึงการปิดล้อมหมู่บ้าน การตรวจค้น และจุดตรวจ ซึ่งอาจสร้างความไม่พอใจในชุมชนท้องถิ่นและกระตุ้นให้เกิดความไม่สงบ ก็จำเป็นต้องได้รับการทบทวนเช่นกัน
“เราต่อสู้กันมาหลายปีแล้ว พวกเขาไม่สามารถเอาชนะรัฐได้ และเราก็ไม่สามารถกำจัดพวกเขาให้หมดไปได้ทั้งหมด” นายธนัตถ์กล่าว “ดังนั้น มาคุยกันเถอะ”
ที่มา: Bangkok Post
