แผน ‘ข้าวแกง 40 บาท’ รัฐบาลไทยถูกวิจารณ์: ช่วยได้น้อย ไม่แก้ระยะยาว

แผน ‘ข้าวแกงราคา 40 บาท’ ที่กระทรวงพาณิชย์ของไทยเสนอมาตรการ ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก โดยนักวิจารณ์ชี้ว่าประโยชน์ของโครงการจะจำกัดและเป็นเพียงมาตรการชั่วคราว ไม่ใช่แนวนโยบายที่ส่งเสริมการเติบโตในระยะยาว อย่างไรก็ตาม เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ไม่มีตัวแทนจากกระทรวงพาณิชย์ออกมาปกป้องมาตรการดังกล่าวแต่ประการใด

นายวรวุฒิ โอสถาภรณ์ อดีตรองรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า ราคาอาหารที่สูงขึ้นเกิดจากต้นทุนที่เพิ่มขึ้นตลอดทั้งห่วงโซ่การผลิต ซึ่งรวมถึงวัตถุดิบ ค่าไฟฟ้า ก๊าซหุงต้ม เชื้อเพลิง การขนส่ง ค่าแรงงาน และค่าใช้จ่ายทางการเงิน หากรัฐบาลไม่ลดต้นทุนพื้นฐานเหล่านี้ การอุดหนุนร้านอาหารก็จะไม่สามารถแก้ปัญหาได้ที่ต้นเหตุ

เขาแสดงความกังวลว่าโครงการนี้ อาจส่งเสริมให้ร้านอาหารปรับเปลี่ยนการดำเนินงานเพื่อให้มีคุณสมบัติได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล แทนที่จะแข่งขันกันด้วยการปรับปรุงคุณภาพ ร้านอาหารบางแห่งที่เข้าร่วมโครงการอาจเสนอเพียงหนึ่งหรือสองเมนูในราคาอุดหนุน 40 บาท ในขณะที่ลดขนาดส่วน ลดคุณภาพอาหาร หรือเปลี่ยนไปใช้วัตถุดิบราคาถูกลง เพื่อควบคุมต้นทุนให้อยู่ภายใต้เงื่อนไขของโครงการ

ผลกระทบต่อผู้บริโภคและธุรกิจ

“ในที่สุด ผู้คนอาจพบว่ามีอาหารเพียงไม่กี่เมนูในราคา 40 บาท และหาได้เฉพาะในร้านอาหารที่เข้าร่วมโครงการเท่านั้น ในขณะเดียวกัน ปริมาณหรือคุณภาพของอาหารอาจลดลง” นายวรวุฒิกล่าวเสริม “ธุรกิจได้รับการสนับสนุนทางการเงินโดยตรงจากรัฐบาล ในขณะที่ผู้บริโภคได้รับประโยชน์ทางอ้อมและชั่วคราวเท่านั้น ซึ่งทำให้เกิดคำถามว่าใครคือผู้ที่ได้รับประโยชน์จากโครงการนี้อย่างแท้จริง — ประชาชนหรือร้านอาหารที่เข้าร่วมโครงการ?”

เสียงวิพากษ์วิจารณ์เพิ่มขึ้นในขณะที่กระทรวงพาณิชย์เตรียมเสนอให้คณะรัฐมนตรีอนุมัติโครงการ ซึ่งจะให้ร้านอาหารที่เข้าร่วมขายอาหารในราคาไม่เกิน 40 บาท โครงการนี้ตั้งเป้าที่จะดึงดูดร้านอาหาร 100,000 แห่ง และให้เงินอุดหนุนแก่แต่ละแห่ง 3,000-10,000 บาท มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมโครงการ “คนละครึ่ง” และคาดว่าจะเริ่มในเดือนสิงหาคม

นายวรวุฒิยังเตือนอีกว่า การอุดหนุนดังกล่าวอาจบิดเบือนกลไกตลาด โดยสร้างความไม่เท่าเทียมกันระหว่างร้านอาหารที่เข้าร่วมโครงการกับร้านอาหารที่ดำเนินงานโดยไม่ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาล

ปัญหาเศรษฐกิจที่แท้จริงและแนวทางแก้ไข

เขากล่าวว่าปัญหาเศรษฐกิจคือกำลังซื้อของครัวเรือนที่อ่อนแอ และต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วทั้งระบบเศรษฐกิจ สิ่งที่รัฐบาลควรให้ความสำคัญคือการลดต้นทุนทางธุรกิจ เพิ่มรายได้ครัวเรือน และสร้างเงื่อนไขที่สนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน แทนที่จะเสนอมาตรการอุดหนุนราคาแบบโครงการเฉพาะหน้า

นอกจากนี้ เขายังตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพของโครงการริเริ่มหลายโครงการของกระทรวงพาณิชย์ โดยระบุว่ายังไม่เห็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมในการพยุงราคาหรือเสริมสร้างอำนาจต่อรองของเกษตรกร นายวรวุฒิยังกล่าวด้วยว่าไม่มีนโยบายใหม่ที่สำคัญจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ที่สร้างผลกระทบเชิงบวกทางเศรษฐกิจที่ชัดเจน นอกเหนือจากการดำเนินงานตามปกติของกระทรวงฯ

นางสาวศิริกัญญา ตันสกุล รองหัวหน้าพรรคประชาชน กล่าวว่า โครงการหลายโครงการของกระทรวงพาณิชย์ของไทยเป็นประโยชน์ต่อผู้คนจำนวนจำกัดเท่านั้น แม้ว่าจะใช้เงินทุนจากภาครัฐ เธอยกตัวอย่างโครงการที่ผ่านมารวมถึงโครงการธงฟ้าและรถเร่ขายสินค้า โดยชี้ว่าด้วยงบประมาณที่จำกัด ทำให้มีผู้บริโภคได้รับประโยชน์ค่อนข้างน้อย

นางสาวศิริกัญญากล่าวว่า ข้อเสนอเช่นโครงการนี้ดูเหมือนจะเป็นการประชาสัมพันธ์มากกว่านโยบายที่แก้ไขปัญหาค่าครองชีพของประชาชนอย่างแท้จริง

ที่มา: Bangkok Post