ผู้ต้องสงสัยเอี่ยวบึ้มเศรษฐีโมนาโก ออกโรงเผยข้อมูลกับ BBC

อดีตเจ้าหน้าที่หน่วยข่าวกรองยูเครนที่ตกเป็นผู้ต้องสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการลอบวางระเบิดในโมนาโกเมื่อเดือนมิถุนายน ซึ่งมุ่งเป้าไปที่เศรษฐีมหาเศรษฐีรายหนึ่ง เปิดเผยว่า เขาเชื่อว่าปฏิบัติการดังกล่าวได้รับคำสั่งจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงของ HUR ซึ่งเป็นหน่วยข่าวกรองทางทหารของยูเครน

ในการให้สัมภาษณ์พิเศษกับ BBC จากเรือนจำในกรุงเคียฟ ซึ่งอำนวยความสะดวกโดยทนายความของเขา นายวิตาลี ซีคอวิช (Vitalii Zhykovych) ได้เล่าเรื่องราวการพยายามลอบสังหารครั้งนี้เป็นครั้งแรก

นายวาดีม เยอร์โมลายิฟ (Vadym Yermolayev) นักธุรกิจเชื้อสายยูเครน และลูกชายวัย 13 ปีของเขา ได้รับบาดเจ็บสาหัสจากการระเบิด และคู่หูของเขาก็ได้รับบาดเจ็บอย่างร้ายแรง นายเยอร์โมลายิฟกล่าวในภายหลังว่า การรอดชีวิตของพวกเขาเป็น ‘ปาฏิหาริย์อย่างแท้จริง’

นายซีคอวิชอธิบายว่าตนเองเป็น ‘ฟรีแลนซ์’ ให้กับหน่วยรักษาความปลอดภัย SBU ของยูเครน และกล่าวว่า อนาสตาเซีย เบเรซอฟสกายา (Anastasia Berezovska) ผู้หญิงที่ถูกกล้องวงจรจับภาพขณะวางระเบิดในโมนาโก เป็น ‘สายลับ’ ของเขา

หนึ่งสัปดาห์หลังจากการวางระเบิด ศพของเบเรซอฟสกายาถูกพบในป่าทางตะวันตกของกรุงเคียฟ โดยมีบาดแผลกระสุนปืนที่ศีรษะ แต่นายซีคอวิชยืนกรานว่าเขาไม่ได้ส่งเธอไปฆ่า และเขาก็ไม่ได้ฆ่าเธอด้วย

เขาถูกจับกุมและถูกตั้งข้อหาฆาตกรรมเธอ ร่วมกับเจ้าหน้าที่ข่าวกรองที่ยังคงปฏิบัติหน้าที่จาก HUR ชื่อ วลาดิสลาฟ เรอุต (Vladyslav Reut) ในตอนแรก นายเรอุตให้การรับสารภาพกับพนักงานสอบสวน และพาพวกเขาไปยังหลุมศพตื้น ๆ แต่หลายวันต่อมาในศาล เขากลับเปลี่ยนคำให้การเพื่อกล่าวโทษนายซีคอวิช

เจ้าหน้าที่ยูเครนถูกกล่าวหาว่าฆ่าผู้ต้องสงสัยวางระเบิดโมนาโก เปลี่ยนเรื่องเล่า

เป็นเวลานานที่นายซีคอวิชเองเก็บตัวเงียบ ตอนนี้ เขากล่าวตอบคำถามจาก BBC โดยอ้างว่านายเรอุต ซึ่งเขาเรียกว่า ‘เจ้านาย’ ได้ ‘เสนอปฏิบัติการ’ ในโมนาโกกับนายวาดีม เยอร์โมลายิฟ เขามองว่านี่เป็นภารกิจอย่างเป็นทางการ

“ตามที่เรอุตแจ้งผมมา ปฏิบัติการนี้… ได้รับอนุญาตและอนุมัติจากผู้บังคับบัญชาของเรอุต ซึ่งประจำอยู่ในสำนักข่าวกรองหลักของกระทรวงกลาโหม (HUR)” เขากล่าว

ในการปลีกตัวจากเหตุระเบิด เขากล่าวหาว่านายเรอุตขอใช้เบเรซอฟสกายาสำหรับปฏิบัติการวางระเบิด และเมื่อนายซีคอวิชปฏิเสธ โดยบอกว่าเธอยังไม่ได้รับการฝึกฝนอย่างเต็มที่ นายเรอุตก็ตกลงที่จะส่งเธอไปทำภารกิจลาดตระเวนแทน

จากนั้นนายเรอุตก็ติดต่อโดยตรงกับเบเรซอฟสกายาโดยไม่รวมเขา ตามที่นายซีคอวิชอ้าง ซึ่งเขายังกล่าวหาว่านายเรอุตเป็นผู้จัดหาวัตถุระเบิดให้เธอด้วย

BBC ได้ขอให้ HUR แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อกล่าวอ้างล่าสุดนี้ หน่วยงานดังกล่าวยืนยันก่อนหน้านี้ว่า ‘มุ่งมั่นที่จะดำเนินการสอบสวนอย่างเต็มที่’ และให้ ‘การสนับสนุนอย่างครอบคลุม’ แก่องค์กรบังคับใช้กฎหมาย SBU ได้บรรยายถึงนายซีคอวิชในแถลงการณ์เพียงว่า เป็น ‘อดีตเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมาย’

นายเยอร์โมลายิฟถูกโจมตีในโมนาโกขณะที่เขาและครอบครัวกำลังเดินทางกลับจากอาหารค่ำริมทะเล วิดีโอวงจรปิดแสดงให้เห็นเบเรซอฟสกายาเดินนำหน้ากลุ่มเล็กน้อย จากนั้นก็วางอุปกรณ์ในกระเป๋าไว้ที่หน้าประตูบ้านของพวกเขา มันระเบิดขึ้นในขณะที่พวกเขาเข้าใกล้ ดูเหมือนจะทำให้เบเรซอฟสกายาตกใจกับแรงระเบิดด้วย

นายเยอร์โมลายิฟกล่าวในภายหลังว่า เขาเชื่อว่าเจ้าหน้าที่ HUR ที่ยังคงปฏิบัติหน้าที่ ‘บุคคลใกล้ชิดกับผู้นำปัจจุบันและอดีตของหน่วยงาน’ มีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีครั้งนี้ เขาเรียกร้อง ‘ความจริง การคุ้มครอง และความยุติธรรม’

เบเรซอฟสกายาถูกระบุว่าเป็นผู้ต้องสงสัยวางระเบิดอย่างรวดเร็ว และในวันที่ 2 กรกฎาคม ภาพของเธอที่ได้จากกล้องวงจรปิดถูกเผยแพร่โดยตำรวจสากล เธอได้หลบหนีไปแล้ว โดยขับรถผ่านอิตาลีและเยอรมนี จากนั้นก็นั่งรถบัสจากแฟรงก์เฟิร์ตไปยังยูเครน แต่ก่อนที่เธอจะถูกจับกุมและสอบสวนได้ เธอก็ถูกนายเรอุตและนายซีคอวิชพาไปยังป่าและถูกฆ่าตาย ทั้งสองฝ่ายต่างโทษกันว่าเป็นผู้ยิงเธอ

คดีที่น่าตกใจนี้ก่อให้เกิดการคาดเดาอย่างมาก รวมถึงผู้ที่อาจต้องการให้นายเยอร์โมลายิฟเสียชีวิตและเหตุผล และว่านี่อาจเป็นการพยายามลอบสังหารตามคำสั่งของรัฐ ปฏิบัติการนอกคอก หรือการสะสางบัญชีอาชญากรรมบางประเภท

ตัวนักธุรกิจเองซึ่งได้สละสัญชาติยูเครนเมื่อหลายปีก่อนและปัจจุบันมีสัญชาติไซปรัส ได้ปฏิเสธทฤษฎีหลายอย่าง ซึ่งรวมถึงแนวคิดที่ว่าการโจมตีอาจเกี่ยวข้องกับการต่อสู้ระหว่างกลุ่มอาชญากรที่เกี่ยวข้องกับศูนย์หลอกลวงทางโทรศัพท์ที่ทำกำไรสูงในยูเครน เมื่อต้นปีนี้ ศาลในเอสโตเนียได้ตัดสินว่าอาร์ตูร์ ลูกชายของนายเยอร์โมลายิฟ มีความผิดฐานฉ้อโกงพลเมืองของตนเองไปหลายล้านยูโรผ่าน ‘ออฟฟิซี’ ซึ่งเป็นชื่อที่เครือข่ายการหลอกลวงดังกล่าวรู้จักกันในยูเครน

วาดีม เยอร์โมลายิฟ ให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์ Ukrainska Pravda ว่าเขา ‘ไม่เคยเกี่ยวข้องกับอะไรเลย’ ในคดีนี้

ตอนนี้ นายซีคอวิชได้นำเสนอทฤษฎีของเขาเองให้เราฟัง เขากล่าวหาว่านายเรอุตบอกเขาว่า การวางระเบิดเป็นการตอบโต้ ‘การให้เงินสนับสนุนการผนวกไครเมีย’ ซึ่งเขาเข้าใจว่าหมายถึงนายเยอร์โมลายิฟกำลังจ่ายภาษีให้กับรัสเซียจากธุรกิจในไครเมียที่รัสเซียยึดครอง

“ในความเห็นของผม นี่เป็นเหตุผลสำหรับการปฏิบัติการนี้” เขาสื่อสารมาจากเรือนจำ

นายเยอร์โมลายิฟได้ปฏิเสธความเกี่ยวข้องทางธุรกิจที่เหลืออยู่กับรัสเซียหลายครั้ง แต่เรื่องราวนี้อาจจะซับซ้อนยิ่งกว่านั้นหรือไม่?

ในการไต่สวนเรื่องการควบคุมตัวครั้งล่าสุดในกรุงเคียฟ โดยมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยติดอาวุธหนักล้อมรอบ นายซีคอวิชได้พูดต่อสาธารณะเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ถูกจับกุม BBC เป็นสื่อเดียวที่เข้าร่วม

ณ จุดหนึ่ง นายซีคอวิชกล่าวว่าแท้จริงแล้วนายเรอุตบอกเขาว่า การโจมตีในโมนาโกนั้น ‘ไม่ได้รับอนุญาต’ “มีคนสั่งเป้าหมายนี้จากฝ่ายพลเรือน” นายซีคอวิชกล่าวโดยไม่ได้อธิบายเพิ่มเติม

จากนั้นผู้พิพากษาได้ขัดจังหวะ โดยเตือนเขาว่าเขากำลังกล่าวต่อศาลเปิด นายซีคอวิชยังเปิดเผยว่านายเรอุตได้กล่าวถึงเป้าหมายสองรายในตอนแรก เมื่อเราถาม เขากล่าวว่าเขาไม่สามารถเปิดเผยชื่อที่สองได้ แหล่งข่าวอื่น ๆ แนะนำอย่างยิ่งว่ามันคือนักเขียนบล็อกที่สนับสนุนรัสเซีย ซึ่งถูกพิจารณาคดีและตัดสินลับหลังเมื่อปีที่แล้วโดยยูเครนในข้อหากบฏ

ในขณะที่การสอบสวนดำเนินต่อไป ทั้งในเหตุวางระเบิดในโมนาโกและการฆาตกรรมในยูเครน ครอบครัวของเบเรซอฟสกายาก็มีคำถามมากมายเช่นกัน หญิงวัย 39 ปีรายนี้อาศัยอยู่ในเยอรมนีตั้งแต่ต้นปี 2022 เมื่อเธอหนีออกจากยูเครนในฐานะผู้ลี้ภัยพร้อมกับลูกชายตัวเล็กของเธอ

นายซีคอวิชอ้างว่าเธอมีชีวิตสองหน้า ทำงานกับเขาในฐานะสายลับ ‘ต่อต้าน Muscovy’ ซึ่งหมายถึงรัสเซีย เขากล่าวว่าพวกเขาพบกันทางออนไลน์และบอกเราว่าทั้งสองคนกำลังทำงานเพื่อ ‘ขับไล่การรุกรานทางอาวุธของสหพันธรัฐรัสเซีย’

สามีของเบเรซอฟสกายาได้บอกกับ BBC ว่าข้อกล่าวหาดังกล่าวเป็น ‘เรื่องไร้สาระ’ เขาเชื่อว่าเธอถูกลากเข้าไปในเรื่องทั้งหมดโดยไม่รู้ตัว

นายซีคอวิชกล่าวว่าเบเรซอฟสกายาโทรหาเขาในวันรุ่งขึ้นหลังจากการโจมตีในโมนาโก และเมื่อเขาถามว่าเธอทำไม เธอตอบว่านายเรอุตสัญญาว่าจะจ่ายค่าธรรมเนียมก้อนโตให้เธอ “เงิน 50,000 ดอลลาร์ไม่ได้หากันง่าย ๆ” เธออธิบาย

ชาวบ้านในหมู่บ้านของเธอบอกเราว่าเบเรซอฟสกายากำลังเก็บเงินเพื่อซื้ออพาร์ตเมนต์ แต่เมื่อเธอเดินทางไปยังยูเครนเพื่อรับเงิน เธอถูกล่อเข้าไปในป่าและถูกยิงเสียชีวิต

ที่มา: BBC News