แนวหน้าสงครามยาเสพติด: ตำรวจเอกวาดอร์ปะทะแก๊ง อาชญากรรม คอร์รัปชัน
ในเมืองดูรัน (Durán) ของเอกวาดอร์ ซึ่งเต็มไปด้วยยาเสพติดและแก๊งคู่ปรับ กัปตันฌอง คาร์ลอส บูสโตมันเต (Jean Carlos Bustamante) ผู้บังคับการตำรวจรู้ดีว่าเขากำลังเผชิญหน้ากับอะไร—ไม่เพียงแค่อาชญากรที่ฆ่าและบางครั้งก็หั่นศพคู่แข่ง แต่ยังรวมถึงศัตรูที่อยู่ภายใน
“เรามีคนเลวมากมายในหน่วยงานของเรา ภายในรัฐ ภายในระบบการเมือง” เขากล่าว “เรามีคนจำนวนมากที่ทุจริต พวกเขาได้รับค่าจ้างจากแก๊ง”
เขาบอกว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจเพียงคนเดียวที่เขาเชื่อใจได้คือคนที่อยู่ข้างๆ เขา ซึ่งเป็นสมาชิกของทีมที่เขาคัดเลือกมาเอง ในวัย 34 ปี กัปตันบูสโตมันเตเป็นผู้ที่อายุมากที่สุดในทีม และเคลื่อนไหวราวกับเจ้าหน้าที่หน่วยรบพิเศษที่เขาเคยเป็น
เมื่อพระอาทิตย์กำลังจะตกดิน เขาพาทีมของเขาเข้าไปในย่านที่อยู่อาศัยที่หน้าต่างถูกปิดกั้นด้วยลูกกรงเหล็ก และผู้คนต่างหวาดกลัวจนปากไม่กล้าพูด นี่คือใจกลางของอาณาเขตแก๊งที่ควบคุมโดยกลุ่มที่เรียกว่า Los Aguilas (ภาษาสเปนแปลว่า นกอินทรี)
ฉันถามว่าเกิดอะไรขึ้นหากคนในท้องถิ่นพูดต่อต้านแก๊ง “พวกเขาจะฆ่า” กัปตันตอบ “นั่นคือเหตุผลที่พวกเขาไม่เคยพูดอะไรเลย”
วิดีโอนี้ไม่สามารถเล่นได้
เขากำลังมุ่งหน้าไปยังบ้านร้างที่เขาเชื่อว่ามีการซ่อนอาวุธไว้ (มือปืนมักจะไม่เก็บปืนไว้ที่บ้าน) เขากับทีมเรียงแถวชิดกำแพง ติดอาวุธครบมือ และรวมตัวกันแน่นหนา ค้อนขนาดใหญ่ถูกใช้พังประตูเข้าไป พวกเขาพบปืนพกสองกระบอก กระบอกหนึ่งขึ้นสนิมแต่อีกกระบอกพร้อมใช้งาน และกระสุนสำหรับปืนไรเฟิลจู่โจม
กัปตันกล่าวว่าเขารู้สึกยินดีกับผลลัพธ์ที่ได้ “เหตุผลแรกคือพวกเราปลอดภัย” เขากล่าว “เหตุผลที่สองคือมีปืนน้อยลงสำหรับแก๊งสองกระบอก”
แต่ชัยชนะครั้งนี้เป็นเพียงเล็กน้อยในสงครามแห่งการบ่อนทำลาย เขายอมรับว่าแก๊งมี “อาวุธจำนวนมากและเงินมากกว่ารัฐมาก” เขาตระหนักถึงความเสี่ยงดี—โดยได้สูญเสียเพื่อนสนิทสามคนในการต่อสู้กับแก๊ง เขายังบอกว่าเขาได้ละทิ้งความกลัวไปแล้ว “หลายปีมาแล้ว” แต่พ่อแม่ของเขายังไม่หมดความกังวล
“แม่ของผมพูดว่า ‘ระวังนะ ลูกอาจจะตายที่นั่น’” เขาบอกฉัน “พ่อโทรมาตลอดและถามว่า ‘ลูกชาย พ่อสบายดีไหม? บอกพ่อว่าลูกสบายดี’”
เส้นทางยาเสพติด—ทั้งในรูปของเงินดอลลาร์และชีวิตที่พังทลาย—สามารถโยงจากตรอกซอกซอยของเมืองดูรันไปถึงแหล่งรวมยาเสพติดในลอนดอนและเมืองหลวงอื่นๆ ประธานาธิบดีดาเนียล โนบัว (Daniel Noboa) ของเอกวาดอร์ ระบุว่า โคเคนประมาณ 70% ที่ส่งไปยังยุโรปและสหรัฐฯ ถูกลำเลียงออกจากเอกวาดอร์
เหตุใดสถานการณ์จึงมาถึงจุดนี้? ยาเสพติดไหลเข้ามาจากโคลอมเบียและเปรูที่อยู่ใกล้เคียง—ซึ่งเป็นสองประเทศผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดในโลก แก๊งท้องถิ่นผู้ทรงอิทธิพล—ซึ่งเชื่อมโยงกับแก๊งค้ายาเม็กซิกันและกลุ่มมาเฟียอัลเบเนีย—ช่วยลักลอบนำโคเคนออกไป พวกเขาใช้ประโยชน์จากการควบคุมชายแดนที่อ่อนแอของเอกวาดอร์ กองกำลังความมั่นคงที่มีงบประมาณน้อย และชายฝั่งแปซิฟิกที่ยาวเหยียด
ในกระบวนการนี้ สิ่งที่เคยเป็นสวรรค์ของการท่องเที่ยวที่สงบสุขในอเมริกาใต้ ได้กลายเป็นพื้นที่สังหารภายในเวลาไม่ถึงทศวรรษ เมื่อปีที่แล้ว อัตราการฆาตกรรมสูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลก โดยมีผู้เสียชีวิตมากกว่า 9,200 คน ตามข้อมูลของกระทรวงมหาดไทยเอกวาดอร์ แม้ว่าจะมีการปราบปรามอย่างหนักจากประธานาธิบดีโนบัวในช่วงสองปีที่ผ่านมาก็ตาม
นักวิจารณ์กล่าวว่าความพยายามนี้กลับส่งผลเสีย หัวหน้าแก๊งอาชญากรค้ายาหลายคนถูกจับกุม ทำให้แก๊งแตกแยก แต่ก็เพิ่มจำนวนมากขึ้น หลายคนเชื่อว่าสงครามต่อต้านแก๊งจะไม่มีวันชนะ
กัปตันบูสโตมันเตยังคงต่อสู้ต่อไป เมื่อเราเข้าร่วมปฏิบัติการอื่น เขากำลังซุ่มรอเพื่อดูตรอกซอกซอยจากมุมสูงด้วยโดรน เขาเห็นคนสามคนกำลังเคลื่อนไหวอยู่บริเวณขอบสนามเด็กเล่น—เป็น “ผู้ค้ายาเสพติดรายย่อย”—ที่กำลังถูกจับได้คาหนังคาเขา เขากล่าว
พวกเขาเป็นเพียงปลายเล็กๆ ของห่วงโซ่ยาเสพติด ขายในท้องถิ่น ในปริมาณเล็กน้อย ไม่ใช่เป็นกิโลกรัม ภายในไม่กี่นาที เขากับทีมก็ติดตามผู้ต้องสงสัยไปยังบ้านของพวกเขา ไม้กันประตูก็ถูกนำออกมาใช้อีกครั้ง และในไม่ช้าพวกเขาก็อยู่ในห้องครัว ซึ่งมีหญิงกลางคนประท้วง และเด็กหญิงตัวเล็กๆ ร้องไห้สะอึกสะอื้น
ตำรวจเคลื่อนย้ายจากห้องหนึ่งไปอีกห้องหนึ่ง โดยใช้ไฟฉาย—เนื่องจากไม่มีไฟฟ้า—เปิดตู้เสื้อผ้าและยกที่นอนขึ้น ชั้นบน พวกเขาพบที่ซ่อนอยู่หลังหน้าต่าง ผู้ต้องสงสัยวัยหนุ่มคนหนึ่งออกมาและถูกควบคุมตัว อีกสองคนถูกใส่กุญแจมือในห้องอื่น ทั้งสามคนถูกนำตัวไป โดยปฏิเสธว่าไม่ได้ค้ายาเสพติด
ใกล้ ๆ กัน กัปตันพบซองกระดาษเล็กๆ บรรจุยา “H” ซ่อนอยู่ในกระถางดอกไม้ มันคือส่วนผสมที่เสพติดสูงซึ่งมีเฮโรอีนในปริมาณน้อยที่พ่อค้าในละแวกบ้านขายในราคา 1.00 ดอลลาร์ (ประมาณ 0.75 ปอนด์) ต่อซอง
ผู้ต้องสงสัยคนหนึ่งถูกตั้งข้อหา และหากถูกตัดสินว่ามีความผิด เขาอาจจะต้องโทษจำคุกห้าปี อัยการปล่อยตัวอีกสองคน เจ้าหน้าที่อาวุโสกล่าวว่าเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นบ่อยครั้ง พวกเขาโทษการทุจริตในระบบยุติธรรมและสำนักงานอัยการ
แหล่งที่มารูปภาพ, Lee Durant/BBC
“เราจับพวกเขา [สมาชิกแก๊ง] แต่พวกเขากลับถูกปล่อยตัว” พันเอก ซานติอาโก กาวิลาเนส (Santiago Gavilanes) รองผู้บังคับการตำรวจเมืองดูรันกล่าว “เรารู้ดี เพราะเมื่อเราบุกจับ เราก็จับพวกเขาได้อีกครั้ง บางคนที่ถูกปล่อยตัวกลับไปฆ่าคนและทิ้งเด็กกำพร้าไว้เบื้องหลัง”
เขาบอกเราว่าแก๊งมีเงิน “ซื้อกฎหมาย ซื้อผู้พิพากษา และนักการเมือง”
เราได้รับตัวอย่างของอำนาจการซื้อของแก๊งจากเจ้าหน้าที่ตำรวจอีกคนหนึ่ง ในสถานที่ที่แตกต่างกัน เพื่อความปลอดภัยของเขา เราไม่สามารถเปิดเผยชื่อหรือสถานที่ประจำการของเขาได้ เขาบอกเราว่าเขาถูกติดต่อสองครั้งทางข้อความและเสนอสินบนจำนวนมหาศาล—“เงินมากพอที่จะเกษียณได้เลย”—แต่เขาปฏิเสธ มีใครบางคน—อาจเป็นเพื่อนร่วมงาน—แจ้งแก๊งว่าเขาทำงานที่ไหนและทำอะไรอย่างแม่นยำ
“คุณไม่มีทางรู้ว่าใครกำลังเฝ้าดูอยู่” เขากล่าว เราได้ยินเรื่องนี้บ่อยครั้งในช่วงหนึ่งสัปดาห์ในเมืองดูรันและบริเวณโดยรอบ
กลับมาที่สนามเด็กเล่น มันเป็นวันสิ้นสุดของการทำงานที่ยาวนานอีกวันหนึ่งในชุดเกราะ แต่กัปตันบูสโตมันเตกล่าวว่าเขาต้องดำเนินต่อไป “บางทีผมอาจจะเหนื่อยเล็กน้อย” เขายอมรับ “ แต่มันคืองานของผม ผมเชื่อว่าเราสามารถชนะสงครามนี้ได้ เราต้องทำ”
ขณะที่เราพูดคุย หนึ่งในหัวหน้าแก๊งหลักในพื้นที่ถูกพบเห็นอยู่ใกล้ๆ “เรารู้ว่าเขากำหนดผู้ค้า” กัปตันกล่าว “แต่เราไม่มีเบาะแสหรือหลักฐาน ดังนั้นเราจึงไม่สามารถจับกุมเขาได้”
แต่ตำรวจที่นี่ยืนยันว่าพวกเขากำลังส่งผลกระทบ อัตราการฆาตกรรมในเมืองดูรันลดลงครึ่งหนึ่ง พวกเขากล่าว ในหกเดือนแรกของปีนี้
พวกเขากล่าวว่ามีสัญญาณอื่นๆ ของความก้าวหน้า โดยถนนไม่ร้างผู้คนหลังจากเวลา 19:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น และไม่มีศพถูกตัดศีรษะหรือหั่นชิ้นส่วนอีกต่อไป พันเอกกาซิลาเนสกล่าวว่าสิ่งเหล่านี้เคยเป็นเรื่องธรรมดา “เราสามารถควบคุมแก๊งได้” เขากล่าว “การควบคุมอย่างสมบูรณ์จะต้องใช้เวลาระยะกลาง”
ในที่อื่น อาชญากรกำลังควบคุมตำรวจ เราได้นัดพบกับแก๊งท้องถิ่นในเขตของพวกเขา ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองประมาณหนึ่งชั่วโมงโดยรถยนต์ หัวหน้าแก๊ง—ที่เราเรียกว่าโจนาธาน (Jonathan)—บอกฉันว่าเขามีเจ้าหน้าที่สี่คนอยู่ในบัญชีเงินเดือนของเขา “เมื่อใดก็ตามที่พวกเขากำลังจะปฏิบัติการ พวกเขาจะโทรหาผม” เขากล่าว “พวกเขาบอกให้ผมซ่อนของและออกไปจากที่นี่ เมื่อพวกเขามาถึง พวกเขาจะไม่พบอะไรเลย” ระบบเตือนภัยล่วงหน้านั้นมีค่าใช้จ่ายประมาณ 1,500 ดอลลาร์ (ประมาณ 1,100 ปอนด์) ถึง 2,000 ดอลลาร์ (ประมาณ 1,500 ปอนด์) ต่อเดือน
ที่มา: BBC News
