สุนัขป่าแอฟริกาออกเดินทาง 2,500 ไมล์ตามหาคู่ผสมพันธุ์

ฝูงสุนัขป่าแอฟริกาได้สร้างสถิติใหม่ในการเดินทางไกลถึง 2,485 ไมล์ (4,000 กิโลเมตร) ทั่วทวีปแอฟริกา เพื่อตามหาคู่ผสมพันธุ์ นักวิทยาศาสตร์ระบุว่านี่เป็นการเดินทางที่ไกลที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้สำหรับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบนบกในแอฟริกาที่ออกตามหาคู่ผสมพันธุ์ ซึ่งเป็นความหวังว่าสัตว์ป่ายังสามารถเดินทางข้ามระยะทางไกลๆ ได้ แม้จะเผชิญกับแรงกดดันจากกิจกรรมของมนุษย์ที่เพิ่มขึ้น

สุนัขป่าเพศผู้สามตัวนี้ได้เดินทางคดเคี้ยวไปทั่วแซมเบีย โดยต้องผ่านสภาพภูมิประเทศที่ได้รับผลกระทบจากมนุษย์มากขึ้น และหลีกเลี่ยงสิ่งกีดขวางต่างๆ รวมถึงเมืองใหญ่หลายแห่ง อย่างไรก็ตาม สุนัขป่าตัวอื่นๆ ที่ถูกติดตามด้วยปลอกคอ GPS ในการศึกษาเดียวกันนี้ ได้เสียชีวิตจากกับดักลวดที่ผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นเครื่องตอกย้ำถึงอันตรายที่พวกมันต้องเผชิญ

สุนัขป่าเพศเมียสามตัวเกือบจะเดินทางได้ไกลเท่ากัน แต่ต้องหยุดลงเมื่อตัวหนึ่งติดกับดัก สุนัขป่าแอฟริกาจัดเป็นหนึ่งในสัตว์ผู้ล่าที่หายากที่สุดในแอฟริกา โดยเหลืออยู่เพียงประมาณ 6,000 ตัวในป่า พวกมันอาศัยอยู่ในฝูงที่มีระบบสังคมสูง ล่าเหยื่อด้วยกัน และเป็นที่รู้จักจากการเดินทางไกลเพื่อแสวงหาอาณาเขตใหม่และโอกาสในการผสมพันธุ์กับฝูงอื่น

พวกมันไม่สามารถผสมพันธุ์กับสมาชิกในฝูงที่เกิดมาได้ ดังนั้นพวกมันจึงต้องรอและอาจได้รับช่วงต่อจากฝูง หรือออกเดินทางเมื่ออายุประมาณสองถึงสามปีเพื่อตามหาคู่ สุนัขป่าเพศผู้ทั้งสามตัวนี้เดินทางเป็นเส้นตรงประมาณ 260 ไมล์ในระยะเวลาแปดเดือน แต่โดยรวมแล้วเดินทางเกือบ 10 เท่าของระยะทางนั้น เนื่องจากต้องผ่านภูมิประเทศที่แยกขาดจากกัน

การเดินทางในลักษณะนี้เรียกว่าการกระจายตัว (dispersals) คือการเดินทางไปทางเดียวเพื่อตามหาคู่ ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่แตกต่างจากการอพยพ (migrations) ที่สัตว์จะเคลื่อนย้ายไปมาตามฤดูกาลเพื่อหาอาหารหรือที่อยู่อาศัย

อนุสัญญาว่าด้วยชนิดพันธุ์สัตว์ป่าอพยพแห่งสหประชาชาติระบุว่า การอพยพที่ไกลที่สุดของแอฟริกาคือการเคลื่อนย้ายตามฤดูกาลของวัวป่าระหว่างแทนซาเนียและเคนยาเพื่อหาแหล่งหญ้าและน้ำ ซึ่งครอบคลุมระยะทางกว่า 400 ไมล์ ในระดับโลก กวางคาริบูมีการอพยพบนบกที่ไกลที่สุดของสัตว์ทุกชนิด โดยเดินทางไปกลับ 839 ไมล์ ขณะที่หมาป่าสีเทาเคยถูกบันทึกว่าเดินทางกว่า 4,350 ไมล์ในหนึ่งปี

สิ่งที่สำคัญกว่าระยะทางอาจจะเป็นเส้นทางที่สุนัขป่าเหล่านี้ใช้ผ่านแซมเบีย พวกมันเคลื่อนที่ระหว่างแหล่งที่อยู่ของสัตว์ป่าที่แข็งแกร่ง หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีอุปสรรคสำคัญจากมนุษย์ รวมถึงเมืองหลวงลูซากา และพื้นที่อุตสาหกรรมที่มีการพัฒนาสูง ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าประชากรสุนัขป่าในแอฟริกาตะวันออกและตอนใต้ยังคงมีการเชื่อมโยงกันมากกว่าที่นักอนุรักษ์เคยเชื่อกันก่อนหน้านี้

ศาสตราจารย์ สก็อตต์ ครีล จากมหาวิทยาลัย Montana State ผู้เขียนหลักของงานวิจัย ซึ่งศึกษาสุนัขป่าแอฟริกามาตั้งแต่ปี 1991 กล่าวว่าการศึกษานี้ให้ความหวังอย่างระมัดระวัง “เป็นไปได้ที่จะเชื่อว่าประชากรสุนัขป่าหลักๆ ทุกแห่งในแอฟริกาตะวันออกและตอนใต้ นอกเหนือจากพวกที่ถูกกั้นรั้วไว้ ล้วนแล้วแต่อาจมีการเชื่อมโยงกัน” เขากล่าว

แต่เขากล่าวว่า ในการอนุรักษ์นั้น “แก้วยังคงครึ่งว่างและครึ่งเต็ม” โดยเน้นย้ำถึงภัยคุกคามจากกับดักลักลอบล่าสัตว์

ขณะที่สุนัขป่าเพศผู้สามตัวประสบความสำเร็จในการเดินทางอันน่าทึ่ง แต่สุนัขป่าเพศเมียสามตัวเสียชีวิตไปสองตัว นักวิจัยพบรูปแบบที่สมาชิกในฝูงที่รอดชีวิตกลับมายังจุดเดิมซ้ำๆ ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่มักบ่งบอกถึงการเสียชีวิตของเพื่อนร่วมฝูง

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Ecology เสริมน้ำหนักให้กับการเรียกร้องให้มีการสร้างแนวพื้นที่ธรรมชาติภายนอกพื้นที่คุ้มครอง เพื่อเชื่อมโยงพื้นที่สัตว์ป่าที่ถูกแยกขาดจากกันด้วยถนน เมือง หรือฟาร์ม

บรูซ เอลเลนเดอร์ หนึ่งในผู้ร่วมเขียนบทความและผู้อำนวยการฝ่ายอนุรักษ์ Kafue ขององค์กรการกุศลด้านสิ่งแวดล้อม The Nature Conservancy กล่าวว่า สายพันธุ์ที่เดินทางในพื้นที่กว้างใหญ่ เช่น สุนัขป่าและช้าง ต้องการภูมิทัศน์ที่เชื่อมโยงกันหากพวกมันต้องการอยู่รอดในอนาคต “เราไม่สามารถมองว่าพื้นที่คุ้มครองเหล่านี้เป็นเกาะ และคาดหวังว่าพวกมันจะทำหน้าที่ได้ในระยะยาว เราต้องคิดให้กว้างกว่านั้นมาก” เขากล่าว

ที่มา: BBC News