สื่อรัสเซียชื่อดัง ‘โนวายา กาเซตา’ ปิดตัวลงภายใต้แรงกดดันจากทางการ
สำนักข่าวบีบีซี รายงานว่า หนังสือพิมพ์อิสระชื่อดังของรัสเซีย ‘โนวายา กาเซตา’ (Novaya Gazeta) ซึ่งเป็นหนึ่งในสื่ออิสระที่มีชื่อเสียงที่สุดในรัสเซียตลอดสามทศวรรษที่ผ่านมา ประกาศปิดตัวลง พร้อมกล่าวหาทางการรัสเซียว่า ‘สังหาร’ หนังสือพิมพ์ของพวกเขา
ในแถลงการณ์บนเว็บไซต์ของ โนวายา กาเซตา ระบุว่า ‘พวกเขาฆ่าเราแล้ว หนังสือพิมพ์ฉบับนี้ไม่มีอีกต่อไปแล้ว ทางการรัสเซียและหน่วยงานพิเศษของรัสเซียได้บังคับให้หนังสือพิมพ์ต้องยุติการทำงาน’
โนวายา กาเซตา ได้รับคำสั่งขับไล่ และในเวลาเดียวกัน ระบบที่เคยอนุญาตให้หนังสือพิมพ์รับเงินบริจาคจากผู้อ่านก็ถูกปิดใช้งาน ซึ่งทำให้ไม่มีช่องทางในการระดมทุนเพื่อดำเนินการต่อ
โนวายา กาเซตา มีชื่อเสียงจากการทำข่าวสืบสวนสอบสวนที่ ‘ไม่เกรงกลัว’ ในประเด็นต่างๆ เช่น การทุจริต การละเมิดสิทธิมนุษยชน และการใช้อำนาจในทางที่ผิดของเจ้าหน้าที่และข้าราชการ ซึ่งถือเป็นประเด็นอันตรายในรัสเซีย
ทางหนังสือพิมพ์ระบุว่า ในช่วงเวลาที่ผ่านมา มีนักข่าว 6 คนที่เกี่ยวข้องกับหนังสือพิมพ์ถูกสังหารจากการ ‘ปฏิบัติหน้าที่ในวิชาชีพและพลเมือง’ ในจำนวนนี้รวมถึง อันนา โปลิตคอฟสกายา (Anna Politkovskaya) ที่ถูกยิงเสียชีวิตที่บันไดทางเข้าอพาร์ตเมนต์ของเธอเมื่อ 20 ปีที่แล้วในเดือนนี้ เธอเคยรายงานข่าวเกี่ยวกับสงครามในเชชเนีย
ในการประกาศปิดตัว โนวายา กาเซตา ได้กล่าวโจมตีทางการรัสเซียอย่างรุนแรง โดยอ้างว่าหนังสือพิมพ์เป็นเหยื่อของการ ‘กระทำที่ประสานกัน’ และกล่าวโทษ ‘กลไกการปราบปรามของรัฐ’
‘สิทธิมนุษยชนและเสรีภาพถูกกำจัดไปจากประเทศ และการปกป้องสิทธิเหล่านี้ถูกตีค่าว่าเป็นอาชญากรรม’ แถลงการณ์ระบุ ‘ศาลถูกทำลายพร้อมกับกฎหมาย การมีทัศนคติส่วนตัวตอนนี้ถือเป็นการทรยศต่อรัฐ’
แรงกดดันต่อสื่ออิสระรัสเซีย
นับตั้งแต่รัสเซียเริ่มรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบในเดือนกุมภาพันธ์ 2022 แรงกดดันต่อนักข่าวอิสระและสื่ออิสระรัสเซียก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม่นานหลังจากที่เครมลินเรียกว่า ‘ปฏิบัติการทางทหารพิเศษ’ กฎหมายใหม่ก็ถูกนำมาใช้ในรัสเซีย โดยมีเป้าหมายเพื่อลงโทษผู้เห็นต่างและปิดปากการวิพากษ์วิจารณ์สงครามและผู้มีอำนาจ
โนวายา กาเซตา และพนักงานของตนต้องเผชิญกับปัญหามากมาย ทางการได้เพิกถอนใบอนุญาตของหนังสือพิมพ์และบล็อกการเข้าถึงเว็บไซต์แล้ว นักข่าวและผู้มีส่วนร่วมหลายคนถูกระบุว่าเป็น ‘ตัวแทนต่างชาติ’ ซึ่งเป็นป้ายที่ทางการรัสเซียมักใช้ลงโทษผู้ไม่เห็นด้วย
เมื่อต้นปีที่ผ่านมา มีการตรวจค้นสำนักงานบรรณาธิการ โอเล็ก โรลดูจิน (Oleg Roldugin) นักข่าวสืบสวนสอบสวนอาวุโสถูกจับกุมและตั้งข้อหา ‘การเข้าถึงข้อมูลคอมพิวเตอร์โดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย’ ที่เกี่ยวข้องกับคดีนี้ เซอร์เกย์ โซโคลอฟ (Sergei Sokolov) บรรณาธิการบริหารของหนังสือพิมพ์เพิ่งถูกตำรวจนำตัวไปสอบปากคำและบ้านของเขาก็ถูกตรวจค้น
แม้จะเผชิญแรงกดดันที่เพิ่มขึ้น โนวายา กาเซตา ก็ยังคงสามารถดำเนินงานต่อไปได้ แม้จะในรูปแบบที่จำกัด ผู้อ่านที่ภักดีใช้เครือข่ายส่วนตัวเสมือน (VPN) เพื่อหลีกเลี่ยงการบล็อกเว็บไซต์อย่างเป็นทางการและเข้าถึงเนื้อหาได้ แต่การถูกเพิกถอนใบอนุญาตและข้อจำกัดอื่นๆ ก็ส่งผลกระทบอย่างรุนแรง
ดมิทรี มูราตอฟ (Dmitry Muratov) หนึ่งในผู้ก่อตั้ง โนวายา กาเซตา ในทศวรรษ 1990 และเป็นหัวหน้าบรรณาธิการมาหลายปี ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพในปี 2021 จากความพยายาม ‘ในการปกป้องเสรีภาพในการแสดงออก ซึ่งเป็นเงื่อนไขเบื้องต้นสำหรับประชาธิปไตยและสันติภาพที่ยั่งยืน’ อย่างไรก็ตาม รางวัลดังกล่าวก็ไม่ได้หยุดทางการจากการประกาศให้เขาเป็น ‘ตัวแทนต่างชาติ’ ในปี 2023
ที่สำนักงานของ โนวายา กาเซตา พวกเขาได้เริ่มเก็บของแล้ว การปิดตัวของหนังสือพิมพ์ฉบับนี้ถือเป็นการสิ้นสุดยุคสมัยอย่างแท้จริง ในรัสเซียที่เผด็จการเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ นี่คือสัญญาณของยุคสมัย
ที่มา: BBC News
