ทั่วโลกจับตา! ไทยเร่งศึกษาออกกฎคุม ‘อินฟลูเอนเซอร์’ อาชีพใหม่
ประเทศไทยกำลังพิจารณาการออกกฎระเบียบเพื่อควบคุมอาชีพอินฟลูเอนเซอร์ โดยมีเป้าหมายเพื่อปกป้องผู้บริโภคจากเนื้อหาที่เป็นอันตรายและการหลอกลวงออนไลน์ ขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาเสรีภาพในการแสดงออกของผู้สร้างสรรค์
นายสุทัศน์ กาลกะนันทน์ ประธานคณะอนุกรรมาธิการวุฒิสภาด้านกิจการโทรคมนาคม วิทยุโทรทัศน์ และการแพร่ภาพกระจายเสียง กล่าวว่า วุฒิสภาได้รับเรื่องร้องเรียนจากสาธารณชนเกี่ยวกับเนื้อหาและแพลตฟอร์มออนไลน์ ซึ่งนำไปสู่การศึกษาเกี่ยวกับกฎระเบียบที่เป็นไปได้ โดยการศึกษานี้ใกล้จะเสร็จสมบูรณ์แล้ว และกำลังรวบรวมความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน ก่อนที่จะสรุปเป็นรายงานสำหรับรัฐบาลและวุฒิสภา
ก่อนหน้านี้ คณะทำงานได้จัดการสัมมนาเกี่ยวกับการกำกับดูแลอินฟลูเอนเซอร์ โดยนำผู้แทนจากอุตสาหกรรมสร้างสรรค์และหน่วยงานรัฐเข้ามาร่วมกัน การศึกษาพบว่าประเทศไทยมีผู้ที่ทำหน้าที่เป็นนักสื่อสารออนไลน์หรืออินฟลูเอนเซอร์มากกว่า 9 ล้านคน ซึ่งรวมถึงผู้สร้างสรรค์มืออาชีพประมาณ 2 ล้านคน อุตสาหกรรมนี้ได้กลายเป็นแหล่งรายได้และกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่สำคัญ ตั้งแต่ระดับชุมชนไปจนถึงระดับประเทศ
ฝ่ายนิติบัญญัติกำลังพิจารณาว่าความรับผิดชอบควรอยู่ที่อินฟลูเอนเซอร์ ผู้ประกอบการแพลตฟอร์ม หรือทั้งสองฝ่าย เมื่อเกิดความเสียหายจากเนื้อหาหรือธุรกรรมออนไลน์ อย่างไรก็ตาม นายสุทัศน์กล่าวว่า การเติบโตของการตลาดอินฟลูเอนเซอร์ได้ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความรับผิดชอบเมื่อเนื้อหาหรือธุรกรรมออนไลน์ก่อให้เกิดความเสียหาย ตัวเลือกที่อยู่ระหว่างการพิจารณา ได้แก่ การแก้ไขกฎหมายที่มีอยู่ หรือการออกกฎหมายใหม่สำหรับแพลตฟอร์มออนไลน์โดยเฉพาะ นอกจากนี้ เขายังกล่าวว่า กฎหมายที่มีอยู่อาจไม่สามารถก้าวทันเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้
นางสาวสุวิตา ชารวงษ์ รองประธานสมาคมผู้สร้างสรรค์เนื้อหาแห่งประเทศไทย (Thai Content Creator Association) ด้านจรรยาบรรณและอาชีวศึกษา กล่าวว่า ผู้สร้างสรรค์มืออาชีพประมาณ 2 ล้านคน ควรได้รับการพัฒนาให้เป็นอาชีพที่ได้รับการยอมรับ โดยมีมาตรฐานวิชาชีพ สิทธิ และการคุ้มครองสวัสดิภาพที่ชัดเจน ทางสมาคมกำลังจัดทำประมวลจรรยาบรรณเพื่อนำไปใช้ภายในสิ้นปีนี้ และส่งเสริมการบันทึกข้อมูลทางการเงินและวิชาชีพที่ชัดเจนขึ้น เพื่อช่วยให้ผู้สร้างสรรค์เข้าถึงสิทธิและสวัสดิการต่างๆ ได้ เธอกล่าวว่าส่วนใหญ่ทำงานเป็นฟรีแลนซ์ในระบบเศรษฐกิจแบบกิ๊ก (gig economy)
นางสาวสุวิตาเสนอให้มีใบรับรองหรือเครื่องหมายรับรองเป็นแรงจูงใจแทนการบังคับใช้ใบอนุญาต และควรเริ่มต้นด้วยการให้ความคุ้มครองและสนับสนุนผู้สร้างสรรค์ พร้อมเรียกร้องให้มีมาตรฐานเฉพาะสำหรับเนื้อหาที่มีความเสี่ยงสูง เช่น เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ การลงทุน เด็กและเยาวชน และกลุ่มเปราะบาง นอกจากนี้ เธอยังเสนอให้มีมาตรการยืนยันตัวตน เพื่อแยกแยะระหว่างผู้สร้างสรรค์มืออาชีพที่ถูกต้อง กับผู้กระทำความผิดทางออนไลน์
นายสมโชค ศิริธนากุล อัยการจังหวัดประจำสำนักงานอัยการสูงสุด กล่าวว่า ปัญหาหลักคือ หน่วยงานและกฎหมายต่างๆ ยังคงกระจัดกระจายและขาดกลไกป้องกันที่รวดเร็ว เขากล่าวว่ากฎหมายที่มีอยู่ได้ครอบคลุมพฤติกรรมของอินฟลูเอนเซอร์อยู่แล้ว
นางสาวอุษณีย์พรรณ โอภาสนิพัทธ์ ผู้อำนวยการฝ่ายกำกับดูแลธุรกิจแพลตฟอร์ม สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) กล่าวว่า กฎระเบียบควรครอบคลุมระบบนิเวศดิจิทัลในวงกว้าง โดยรวมกฎหมายที่มีอยู่ หลักเกณฑ์ของชุมชนแพลตฟอร์ม และมาตรฐานวิชาชีพเข้าด้วยกัน เธอเสนอให้มีกลไกกลางในการรับเรื่องร้องเรียน ตรวจสอบกรณีต่างๆ และประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ เพื่อดำเนินการทางกฎหมาย โดยเน้นการกำกับดูแลที่เนื้อหามากกว่าตัวบุคคล นอกจากนี้ เธอยังเสนอให้มีการออกใบอนุญาตหรือใบรับรองสำหรับเนื้อหาที่มีความเสี่ยงสูง รวมถึงการหารือกับแพลตฟอร์มหลักๆ เกี่ยวกับอัลกอริทึม ซึ่งรวมถึงความเป็นไปได้ในการนำมาตรฐานจริยธรรมมาใช้ในระบบการจัดอันดับเนื้อหาด้วย
ข้อเสนอเหล่านี้จะถูกรวบรวมเป็นรายงานสำหรับรัฐบาลและวุฒิสภา เพื่อใช้พิจารณากำหนดนโยบายในอนาคตในการปกป้องผู้บริโภค ขณะเดียวกันก็สนับสนุนระบบเศรษฐกิจของผู้สร้างสรรค์ที่เปิดกว้างและมีความรับผิดชอบ
ที่มา: Bangkok Post
