นักเคลื่อนไหวฮ่องกง จัดรำลึกเทียนอันเหมิน ถูกตัดสินผิด กม. ความมั่นคง

ศาลฮ่องกงได้ตัดสินว่านักเคลื่อนไหวชาวฮ่องกง 2 ราย ที่เคยจัดงานรำลึกประจำปีถึงการปราบปรามที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในปี 1989 มีความผิดฐานยุยงปลุกปั่นผู้อื่นให้ล้มล้างอำนาจรัฐ ภายใต้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติที่มีข้อถกเถียงของเมือง

นายลี เจ๊อะ-เหยียน วัย 69 ปี และนางโจว ฮั่ง-ถง วัย 41 ปี อาจต้องโทษจำคุกสูงสุด 10 ปี หลังจากถูกตัดสินว่ามีความผิดภายใต้กฎหมายที่จีนเป็นผู้ริเริ่ม การตัดสินโทษคาดว่าจะมีขึ้นในภายหลัง จำเลยคนที่สามคือ นายอัลเบิร์ต โฮ วัย 74 ปี ได้รับสารภาพไปเมื่อเดือนมกราคม

ตามบทสรุปเมื่อวันศุกร์ระบุว่า นายลีและนางโจว ‘ยุยงปลุกปั่นบุคคลอื่นให้จัดตั้ง วางแผน กระทำ หรือมีส่วนร่วมในการกระทำโดยวิธีการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยมีเจตนาที่จะบ่อนทำลายอำนาจรัฐ’

นางโจวกล่าวต่อศาลเมื่อเดือนพฤษภาคมว่า ตัวกฎหมายเองต่างหากที่กำลังถูกพิจารณา ฮ่องกงเคยเป็นหนึ่งในไม่กี่แห่งในอาณาเขตของจีนที่ผู้คนสามารถรวมตัวกันเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์การปราบปรามผู้ประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในปี 1989 ที่มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก

ทางการได้สั่งห้ามการรวมตัวเหล่านี้ในปี 2020 โดยอ้างถึงนโยบายโควิด-19 แต่ก็ไม่เคยมีการกลับมาจัดอีกเลย นี่เป็นปีเดียวกันกับที่กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ ซึ่งทำให้การกระทำที่แสดงออกถึงความเห็นต่างในวงกว้างขึ้นกลายเป็นสิ่งผิดกฎหมาย มีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการ ในจีนแผ่นดินใหญ่ ทางการได้สั่งห้ามแม้แต่การอ้างอิงถึงเหตุการณ์การปราบปรามในปี 1989 โดยอ้อม

นายลีและนางโจวยังเป็นผู้นำของกลุ่มพันธมิตรฮ่องกง (Hong Kong Alliance – HKA) ที่ปัจจุบันยุติการดำเนินงานไปแล้ว กลุ่ม HKA ก่อตั้งขึ้นในเดือนพฤษภาคม 1989 เพื่อสนับสนุนนักศึกษาที่จัดการชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตย

หลายสัปดาห์ต่อมา พรรคคอมมิวนิสต์ได้เข้าปราบปรามการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในจัตุรัสเทียนอันเหมินของกรุงปักกิ่งด้วยกองทัพและรถถัง จำนวนผู้เสียชีวิตมีการประมาณการตั้งแต่ไม่กี่ร้อยคนไปจนถึงหลายพันคน

ตลอดสามทศวรรษต่อมา HKA ได้เรียกร้องให้ทางการรับผิดชอบต่อการปราบปราม ปล่อยตัวผู้เห็นต่าง และนำการปฏิรูปประชาธิปไตยมาใช้ ผู้นำของกลุ่มพันธมิตรถูกตั้งข้อหาในปี 2021 และถูกคุมขังตั้งแต่นั้นมา

กลุ่มสิทธิมนุษยชนแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล (Amnesty International) กล่าวว่าคดีนี้ ‘อาศัยคำจำกัดความของ ‘การบ่อนทำลาย’ ที่คลุมเครือ กว้างขวางเกินไป และเป็นไปโดยพลการ’ ซาร่าห์ บรูคส์ รองผู้อำนวยการภูมิภาคของแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล กล่าวว่า นางโจวและนายลี ‘ไม่ได้กระทำความผิดใด ๆ ที่เป็นที่รู้จัก’

‘โจว ฮั่ง-ถง และลี เจ๊อะ-เหยียน เป็นนักโทษทางความคิดที่ไม่ควรถูกดำเนินคดีตั้งแต่แรก พวกเขาจะต้องได้รับการปล่อยตัวทันทีและไม่มีเงื่อนไข’ เธอกล่าวเสริม

ในอีกคดีหนึ่ง นางโจวถูกจับกุมในเดือนมิถุนายน 2021 ในข้อหา ‘ยุยงปลุกปั่น’ ให้สาธารณชนเข้าร่วมพิธีรำลึกในปีนั้น และถูกตัดสินว่ามีความผิดในภายหลัง อย่างไรก็ตาม ศาลฎีกาของฮ่องกงได้ยกเลิกคำตัดสินนั้นในปี 2022 โดยผู้พิพากษาตัดสินว่าตำรวจไม่สามารถให้เหตุผลที่เหมาะสมในการห้ามพิธีรำลึกได้

โจว ฮั่ง-ถง เคยให้สัมภาษณ์กับ BBC ในปี 2021 เพียงไม่กี่สัปดาห์ก่อนที่เธอจะถูกจับกุมในวันที่ 4 มิถุนายน 2022 เธอกล่าวว่า ‘ฉันเตรียมพร้อมที่จะถูกจับ นั่นคือสภาพของฮ่องกงในตอนนี้’ และ ‘ฉันยินดีที่จะจ่ายราคาเพื่อต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย’

นักวิจารณ์กล่าวว่ากฎหมายความมั่นคงแห่งชาติได้กัดกร่อนความเป็นอิสระของฮ่องกงและสร้างบรรยากาศแห่งความกลัว ทางการยืนยันว่าจำเป็นต้องมีกฎหมายนี้เพื่อรักษาเสถียรภาพ เหนือสิ่งอื่นใด กฎหมายนี้ทำให้สิ่งใดก็ตามที่ถือว่าเป็นการแบ่งแยกดินแดน หรือการแยกตัวออกจากจีน การบ่อนทำลาย การก่อการร้าย และการสมคบคิดกับกองกำลังต่างชาติหรือภายนอก เป็นความผิดทางอาญา

ที่มา: BBC News