เสรีภาพทางศาสนาช่วยคุ้้มครองสิทธิ LGBT+ | หมายเหตุประเพทไทย EP.634

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ตรศักดิ์ จินดาสุขศรี และปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ ร่วมพูดคุยถึงกรณีการล้อมกรอบทำร้ายผู้มีความหลากหลายทางเพศในซอยรามคำแหง 53 ที่ถูกกล่าวหาว่าดูหมิ่นคัมภีร์อัลกุรอาน เหตุการณ์นี้ได้จุดประเด็นคำถามสำคัญว่า เมื่อเสรีภาพทางศาสนาและสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศดูเหมือนจะขัดแย้งกัน เราควรทำความเข้าใจความสัมพันธ์ของสิทธิทั้งสองนี้อย่างไร รายการได้นำเสนอการอ่านบทความวิชาการเรื่อง ‘The Other Way Around? How Freedom of Religion May Protect LGBT Rights’ (2020) โดย Dag Øistein Endsjø ซึ่งผู้เขียนได้เสนอให้ ‘พลิกกลับ’ กรอบความคิดเดิมที่มักมองว่าเสรีภาพทางศาสนากับสิทธิ LGBT+ เป็นคู่ขัดแย้งกันโดยธรรมชาติ พร้อมชี้ให้เห็นว่า เสรีภาพทางศาสนาอาจเป็นพื้นฐานสำคัญในการคุ้มครองสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศได้เช่นกัน

บทความวิชาการชิ้นนี้อธิบายว่า ศาสนาต่างๆ ไม่เคยมีจุดยืนที่ต่อต้าน LGBT+ อย่างเป็นเอกภาพตลอดประวัติศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นศาสนาพุทธ อิสลาม ฮินดู หรือคริสต์ ต่างก็มีการตีความที่หลากหลายและเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย นอกจากนี้ ในปัจจุบันยังมีนิกายและชุมชนศาสนาจำนวนมากที่สนับสนุนความเสมอภาคของ LGBT+ ดังนั้น การอ้าง ‘เสรีภาพทางศาสนา’ เพื่อปฏิเสธสิทธิของ LGBT+ จึงไม่ใช่การตีความเพียงแบบเดียว และไม่ได้ผูกขาดความหมายของศาสนาไว้ทั้งหมด

ในรายการยังได้ชวนสำรวจแนวคิดเรื่อง Negative Freedom of Religion หรือเสรีภาพทางศาสนาในเชิงลบ ซึ่งหมายถึงไม่ใช่แค่เสรีภาพในการนับถือศาสนาเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสิทธิที่จะไม่นับถือศาสนา หรือไม่ถูกบังคับให้ดำเนินชีวิตตามหลักความเชื่อของผู้อื่นด้วย ผู้เขียนบทความวิชาการจึงเสนอว่า ในหลายกรณี ความขัดแย้งที่แท้จริงไม่ใช่ ‘ศาสนา vs LGBT+’ แต่เป็นการปะทะกันระหว่าง ‘เสรีภาพทางศาสนาแบบหนึ่ง’ กับ ‘เสรีภาพทางศาสนาอีกแบบหนึ่ง’ ซึ่งต่างฝ่ายต่างมีสิทธิได้รับการคุ้มครองภายใต้ระบอบสิทธิมนุษยชนเช่นเดียวกัน

รับชมหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลัง

• Queer Diplomacy การทูตเทย สิทธิ เพศวิถี | หมายเหตุประเพทไทย EP.633
• ประวัติศาสตร์ หมุดหมาย กระจายอำนาจ | หมายเหตุประเพทไทย EP.632
• คุยกับผู้กำกับ นักแสดง ‘ทนายปีศาจ’ | หมายเหตุประเพทไทย EP.631
• หนังวาบหวิวยุคเผด็จการเกาหลีใต้ | หมายเหตุประเพทไทย EP.630
• พิพาทดินแดนยิ่งมาก ภูมิภาคยิ่งสงบ? | หมายเหตุประเพทไทย EP.629 
• เพศภาวะและอาณานิคมในสมัย ร.4 | หมายเหตุประเพทไทย EP.628 [Live]
• Hannah Arendt และกำเนิดระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ | หมายเหตุประเพทไทย EP.627
• “Flavors of Empire” ก่อร่างสร้างอาหารไทยในอเมริกา | หมายเหตุประเพทไทย EP.626
• “โง่และขี้เกียจ” อ่านวาทกรรมความจนของชนบทไทยยุคพัฒนา | หมายเหตุประเพทไทย EP.625
• โกฮัง หมาหาบ้าน | หมายเหตุประเพทไทย EP.624 [Live]
• เส้นทางชีวิตผู้ลี้ภัยค้าบริการทางเพศกลางกรุง | หมายเหตุประเพทไทย EP.623
• ‘ป่วนนาฬิกา’ เวลาไม่ใช่ของเรา | หมายเหตุประเพทไทย EP.622
• ฮาร์เบอร์มาสรำลึก | หมายเหตุประเพทไทย EP.621 [Live]
• พลิกโฉมละครไทยสู่ตลาดโลก | หมายเหตุประเพทไทย EP.620
• Frankenstein ผู้สร้างและความรับผิดชอบ | หมายเหตุประเพทไทย EP.619
• 2475 นักเขียนผีแห่งสยาม | หมายเหตุประเพทไทย EP.618 [Live]
• ประวัติศาสตร์ตลาดหุ้นไทยรุ่งๆ ร่วงๆ | หมายเหตุประเพทไทย EP.617
• ประวัติศาสตร์บาดแผลสะท้อนทัศนคติสังคมเกาหลี | หมายเหตุประเพทไทย EP.616

ที่มา: ประชาไท