ชาวกานาจวกยับ รัฐบาลทุ่ม 60 ล้านดอลลาร์ซื้อเจ็ทผู้นำใหม่

รัฐบาลกานาออกโรงปกป้องการจัดซื้อเครื่องบินเจ็ทประจำตำแหน่งประธานาธิบดีลำใหม่ ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักเกี่ยวกับงบประมาณมหาศาล ในขณะที่ประชาชนจำนวนมากยังคงต้องดิ้นรนกับภาวะค่าครองชีพที่พุ่งสูง
เครื่องบินฟอลคอน 6เอกซ์ (Falcon 6X) สัญชาติฝรั่งเศส มูลค่า 60 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 46 ล้านปอนด์) ได้จุดชนวนข้อพิพาททางการเมืองอย่างร้อนแรง โดยฝ่ายค้านกล่าวหาคณะบริหารของประธานาธิบดี จอห์น มาฮามา แห่งกานา ว่าจัดลำดับความสำคัญผิดพลาด ทว่ารัฐบาลกานาระบุว่าการจัดซื้อครั้งนี้มีความสมเหตุสมผล เนื่องจากเศรษฐกิจของประเทศกำลังฟื้นตัวจนมีขีดความสามารถทางการคลังเพียงพอ และมีความจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องนำมาทดแทนเครื่องบินลำเดิมที่มีสภาพทรุดโทรม
ข้อถกเถียงดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่รัฐบาลกานากำลังพยายามแสดงให้เห็นถึงการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ หลังเผชิญมรสุมทางการเงินอย่างหนักหน่วงมานานหลายปีจนต้องขอรับความช่วยเหลือจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF)
ฝ่ายค้านโจมตี รัฐบาลกานาจัดลำดับความสำคัญผิด
เครื่องบินลำดังกล่าวผลิตโดยบริษัท ดาซโซลต์ เอวิเอชัน (Dassault Aviation) ของฝรั่งเศส และส่งมอบให้แก่กองทัพอากาศกานาอย่างเป็นทางการเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ด้วยงบประมาณที่มีรายงานว่าอยู่ที่ 61 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยรัฐสภากานาได้อนุมัติงบจัดซื้อตั้งแต่เดือนธันวาคมปีก่อน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนงานปรับปรุงฝูงบินทหารให้ทันสมัย รวมถึงการจัดซื้อเฮลิคอปเตอร์จากแอร์บัสอีก 4 ลำ
แม้เครื่องบินลำใหม่จะได้รับการต้อนรับด้วยพิธีอุโมงค์น้ำอย่างสมเกียรติ แต่การส่งมอบกลับจุดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างดุเดือดบนโลกออนไลน์และในหมู่นักการเมืองฝ่ายค้าน ทั้งในแง่ของเม็ดเงินมหาศาลและความไม่เหมาะสมของช่วงเวลา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ตัวนายมาฮามาเองเคยคัดค้านการจัดซื้อเครื่องบินประจำตำแหน่งลำใหม่อย่างแข็งขันในสมัยที่ยังเป็นฝ่ายค้าน ส่งผลให้เกิดคำถามตามมาว่าเหตุใดเมื่อก้าวขึ้นสู่อำนาจจึงตัดสินใจเดินหน้าซื้อเสียเอง
นายซามูเอล อาบู จินาปอร์ ส.ส. ฝ่ายค้านของกานา ตั้งคำถามถึงการจัดลำดับความสำคัญของรัฐบาล โดยชี้ว่าการใช้จ่ายก้อนโตนี้เกิดขึ้นในยามที่ชาวกานาจำนวนมากยังคงแบกรับภาระค่าครองชีพ และอัตราการว่างงานของคนรุ่นใหม่ยังอยู่ในระดับสูงอย่างน่าวิตก
‘สิ่งที่ไม่สามารถยอมรับได้เมื่อตอนเป็นฝ่ายค้าน จะกลับกลายมาเป็นสิ่งที่ยอมรับได้เมื่อเป็นรัฐบาลเพียงเพราะเปลี่ยนกลุ่มผู้ถือครองอำนาจไม่ได้’ นายจินาปอร์ระบุ พร้อมกล่าวหาพรรคสมัชชาประชาธิปไตยแห่งชาติ (NDC) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลว่ามีพฤติกรรมหน้าซื่อใจคด และเรียกร้องให้เปิดเผยกระบวนการจัดซื้อ แหล่งเงินทุน ตลอดจนเหตุผลความจำเป็นอย่างโปร่งใส

ในโลกโซเชียลมีเดีย ผู้ใช้งานจำนวนมากมองว่ารัฐบาลควรนำงบประมาณไปใช้จ่ายกับความต้องการขั้นพื้นฐานของประชาชนมากกว่า โดยผู้ใช้แพลตฟอร์ม X รายหนึ่งระบุว่า เม็ดเงินก้อนนี้เพียงพอที่จะใช้จ้างพยาบาลได้มากกว่า 100,000 คน หรือจ้างครูผู้สอนได้ถึง 200,000 คน
รัฐบาลโต้เศรษฐกิจฟื้นตัว ไม่ได้กู้เงินมาซื้อ
อย่างไรก็ตาม ทางการกานาได้ปฏิเสธเสียงวิจารณ์ โดยชี้ว่าสถานการณ์ทางเศรษฐกิจในปัจจุบันแตกต่างจากช่วงที่พรรค NDC เคยคัดค้านอย่างสิ้นเชิง
นายปีเตอร์ ลันเชเน ทูบู ประธานคณะกรรมาธิการการกลาโหมของรัฐสภากานา กล่าวชี้แจงว่า พรรคไม่เคยคัดค้านการจัดซื้อเครื่องบินประจำตำแหน่งในเชิงหลักการ แต่ข้อคัดค้านในอดีตเกิดขึ้นเนื่องจากจังหวะเวลาไม่เหมาะสม เพราะขณะนั้นกานากำลังเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจรุนแรงจนต้องขอรับเงินช่วยเหลือ 3 พันล้านดอลลาร์จาก IMF ทว่าในปัจจุบัน ความแข็งแกร่งและเสถียรภาพทางเศรษฐกิจมหภาคช่วยให้การนำเข้ามีราคาถูกลง และรัฐบาลซื้อเครื่องบินลำนี้ได้โดยไม่ต้องกู้ยืมเงิน
ขณะที่นายควาเคีย โอโฟซู โฆษกรัฐบาลกานา ปฏิเสธว่าการจัดซื้อไม่ได้ขัดต่อลำดับความสำคัญ โดยยกตัวอย่างราคาวัสดุก่อสร้างและต้นทุนการกู้ยืมที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด เช่น ราคาปูนซีเมนต์ที่เคยสูงถึงถุงละ 115 เซดี (ราว 7.5 ปอนด์) ในช่วงหาเสียงปี 2024 ได้ลดลงมาเหลือถุงละ 80 เซดีในปัจจุบัน

สยบข่าวลือความหรูหรา แจงเหตุผลต้องปลดระวางลำเก่า
ข้อวิพากษ์วิจารณ์ยังลุกลามไปยังประเด็นความหรูหรา หลังมีกระแสข่าวลือว่าภายในห้องโดยสารมีห้องนอนและห้องน้ำส่วนตัวขนาดใหญ่ ซึ่งนายโอโฟซูได้ออกโรงโต้แย้งทันที โดยระบุว่าเครื่องบินไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกเกินความจำเป็นเช่นนั้น และประธานาธิบดีไม่ได้มีความตั้งใจที่จะ ‘อาบน้ำบนฟ้า’ แต่อย่างใด มีเพียงเบาะโดยสารที่ปรับเอนเป็นที่นอนได้เท่านั้น
รัฐบาลชี้แจงเพิ่มเติมว่า จำเป็นต้องนำเครื่องบินลำใหม่เข้ามาแทนที่เครื่องบินฟอลคอน 900เอกซ์ (Falcon 900EX) ลำเดิมที่ใช้งานมานาน 16 ปี และประสบปัญหาด้านการบำรุงรักษาซ้ำซาก โดยเฉพาะปัญหาการกัดกร่อนและการรั่วซึมของถังเชื้อเพลิง จนต้องจอดซ่อมบำรุงในฝรั่งเศสนานหลายเดือนเมื่อปี 2025 ทั้งนี้ ฟอลคอน 6เอกซ์ มีพิสัยบินไกลขึ้น ช่วยลดการแวะเติมน้ำมันระหว่างการเดินทางเยือนต่างประเทศ และเพิ่มความปลอดภัยอย่างยิ่งยวด
ด้าน ศ.ก็อดเฟรด อลูฟาร์ บกปิน นักเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยกานา ให้ความเห็นว่า แม้ความปลอดภัยของประมุขแห่งรัฐจะมีความสำคัญสูงสุด แต่จังหวะเวลาในการทุ่มงบประมาณเช่นนี้เป็นเรื่องยากที่จะอธิบายต่อสังคม ท่ามกลางมาตรการรัดเข็มขัดและปัญหาความยากจน พร้อมเสนอแนะให้รัฐบาลเปิดเผยผลการวิเคราะห์ความคุ้มค่าอย่างโปร่งใส ว่าเหตุใดจึงเลือกจัดซื้อแทนที่จะใช้วิธีการเช่า เพื่อสร้างความกระจ่างให้แก่ประชาชน
ที่มา: BBC News