ยุโรปตกเป็นเป้าโจมตีปฏิบัติการก่อวินาศกรรม รัสเซียคือผู้ต้องสงสัยหลัก

รายงานจากสำนักข่าวชั้นนำระบุว่า ทั่วยุโรปกำลังเผชิญกับการโจมตีทางวินาศกรรมที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีรัสเซียเป็นผู้ต้องสงสัยหลักในการก่อเหตุเหล่านี้ เหตุการณ์เหล่านี้มุ่งเป้าไปที่สถานที่ทางทหารและภาคอุตสาหกรรมกลาโหมเป็นหลัก

ถึงแม้ว่าฤดูร้อนในยุโรปจะสร้างสถิติอุณหภูมิสูงสุดและนักการเมืองหลายคนจะอยู่ในช่วงวันหยุดพักผ่อน แต่รัสเซียยังคงมุ่งเน้นไปที่สงครามในยูเครน โดยเมื่อเดือนที่ผ่านมา การโจมตีทางทหารในยูเครนทวีความรุนแรงขึ้น สร้างความสูญเสียต่อพลเรือนมากขึ้นเรื่อย ๆ และดูเหมือนว่ารัสเซียจะขยายปฏิบัติการก่อวินาศกรรมทั่วยุโรป โดยมีเป้าหมายหลักคือสถานที่ทางทหารและภาคส่วนกลาโหม

หนึ่งเดือนเต็มหลังจากโดรนที่บรรจุวัตถุระเบิดถูกพบที่สนามบินไลพ์ซิก ซึ่งยูเครนใช้ขนส่งยุทโธปกรณ์ รัฐมนตรีมหาดไทยของเยอรมนีได้ประกาศอย่างชัดเจนว่า ‘รัสเซียต้องรับผิดชอบ’ อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซียได้เรียกร้องหลักฐานเช่นเคย และเจ้าหน้าที่รัสเซียเรียกข้อกล่าวหานี้ว่า ‘ไร้สาระ’

แต่เหตุการณ์โดรนเป็นเพียงจุดเริ่มต้นที่น่าตกใจ เดือนสิงหาคมที่ผ่านมาเกิดเหตุเพลิงไหม้หลายครั้งอย่างน่าสงสัยในโรงงานอุตสาหกรรมกลาโหมตั้งแต่ในอิตาลีไปจนถึงเอสโตเนีย บางประเทศที่ได้รับผลกระทบได้กล่าวโทษรัสเซียแล้ว ส่วนประเทศอื่น ๆ ยังคงอยู่ระหว่างการสอบสวน และเหตุเพลิงไหม้บางส่วนอาจถูกตัดสินว่าเป็นอุบัติเหตุในที่สุด ซึ่งเป็นรูปแบบของการโจมตีที่ออกแบบมาเพื่อให้ดูเหมือนเป็นอุบัติเหตุ

รัฐมนตรีมหาดไทยของโปแลนด์ นายมาร์ซิน เคียร์วินสกี้ ยืนยันอย่างชัดเจนว่า ‘มีสัญญาณมากมายบ่งชี้ว่ารัสเซียกำลังเปลี่ยนกลยุทธ์และเพิ่มความเข้มข้นของกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงการก่อการร้ายและกิจกรรมก่อวินาศกรรม’ พร้อมเตือนประชาชนให้ระมัดระวัง

เหตุการณ์ก่อวินาศกรรมทั่วยุโรปในเดือนสิงหาคม

• 4 สิงหาคม เยอรมนี: พบโดรนลำแรกที่สนามบินไลพ์ซิก
• 10 สิงหาคม บัลแกเรีย: เกิดเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ที่โรงงานของบริษัท EMCO ผู้ผลิตยุทโธปกรณ์ รายงานเบื้องต้นระบุว่า รถบรรทุกเกิดไฟไหม้ระหว่างการส่งเชื้อเพลิง
• 13 สิงหาคม อิตาลี: เกิดเพลิงไหม้ที่ KNDS Ammo Italy นอกกรุงโรม ซึ่งทำให้เกิดการระเบิดครั้งใหญ่ หนังสือพิมพ์ La Repubblica รายงานว่า อัยการท้องถิ่นกำลังตรวจสอบความเป็นไปได้ของการแทรกแซงจากภายนอก อย่างไรก็ตาม สำนักงานอัยการยืนยันเพียงว่าได้เปิดคดีความผิด negligent disaster กับ ‘บุคคลนิรนาม’
• 15 สิงหาคม เอสโตเนีย: โรงงาน Milrem Robotics ในกรุงทาลลินน์ ซึ่งหนังสือพิมพ์ Kyiv Post ระบุว่าเป็นผู้จัดหาโดรนให้ยูเครน เกิดเพลิงไหม้ มีผู้ต้องสงสัยสองคนถูกจับกุม นายกรัฐมนตรีเอสโตเนีย คริสเตน มิคัล กล่าวว่า ผู้สอบสวนกำลัง ‘ให้ความสำคัญอย่างจริงจัง’ กับความเป็นไปได้ของการก่อวินาศกรรมของรัสเซีย
• 25 สิงหาคม สโลวาเกีย: ตำรวจประกาศว่าสามารถป้องกันการวางเพลิงโรงงานผลิตโดรนที่เป็นของยูเครนได้ และยึด ‘สารผสมเพลิงไหม้จำนวนมาก’ โรงงานดังกล่าวโทษรัสเซียโดยตรง และตำรวจจับกุมผู้ต้องสงสัยสามคนที่ระบุว่า ‘ปฏิบัติตามคำสั่ง’ สโลวาเกียเป็นพันธมิตรใกล้ชิดกับรัสเซียในยุโรป
• 30 สิงหาคม โปแลนด์: ประเทศที่ตกเป็นเป้าหมายของการก่อวินาศกรรมอย่างหนัก รายงานเหตุเพลิงไหม้อีกสองครั้ง ครั้งหนึ่งเกิดขึ้นที่เมืองลูบลิน ที่บริษัทผู้ผลิตชิ้นส่วนเฮลิคอปเตอร์ นายกรัฐมนตรีโดนัลด์ ตัสก์ กล่าวว่า ‘ไม่อาจตัดความเป็นไปได้ของการวางเพลิงทิ้งไปได้’ ส่วนการโจมตีผู้ผลิตโดรน WB Group นั้นชัดเจนกว่า โดยมีชายสวมหน้ากากถูกจับภาพจากกล้องวงจรปิดขณะขว้างอุปกรณ์ก่อเพลิง ตัสก์เรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็น ‘การขยายกิจกรรมที่รัสเซียก่อขึ้นอย่างต่อเนื่อง’

รูปแบบการโจมตียังคงดำเนินต่อไปในเดือนกันยายน โดยมีชาวบัลแกเรียสองคนถูกจับกุมในมิวนิก เยอรมนี ในข้อหาวางเพลิงต้องสงสัย หลังจากขว้างอุปกรณ์ก่อเพลิงจากรถยนต์ใส่บริษัท Rhode & Schwartz ซึ่งเป็นบริษัทกลาโหม

ทำไมเรื่องนี้ถึงเกิดขึ้นตอนนี้?

การโจมตีเป้าหมายทางทหารและกลาโหมไม่ใช่เรื่องใหม่ แม้ว่าการก่อวินาศกรรมก่อนหน้านี้ที่เชื่อมโยงกับรัสเซียจะรวมถึงเป้าหมายที่น่าฉงนกว่า เช่น ร้านอิเกียและร้านขายสีในโปแลนด์ สิ่งที่แปลกใหม่ในตอนนี้คือความเข้มข้นของคดี

ดาเนียลา ริชเทโรวา จากภาควิชาการศึกษาสงครามของ King’s College กล่าวว่า ‘ความเข้มข้นของการโจมตีสถานที่ทางทหารที่เราเห็นในช่วงสองสามสัปดาห์ที่ผ่านมานั้นไม่ปกติ’ เธอกล่าวเชื่อมโยงเหตุการณ์ที่เพิ่มขึ้นนี้กับการพัฒนาก้าวหน้าในการรุกรานยูเครนของรัสเซีย ‘โดยพื้นฐานแล้วเราเห็นยูเครนนำสงครามไปสู่รัสเซียและโจมตีลึกเข้าไปในดินแดนรัสเซีย…พวกเขา [มอสโก] อยู่ภายใต้ความกดดัน พวกเขาต้องทำอะไรบางอย่าง’

ในขณะที่การก่อวินาศกรรมบางอย่างมีขึ้นเพื่อสร้างความโกลาหลหรือความหวาดกลัว ริชเทโรวาเชื่อว่าเป้าหมายของเครมลินในตอนนี้คือ ‘การส่งสัญญาณบังคับ’ คือการกดดันประเทศต่าง ๆ ให้หยุดสนับสนุนเคียฟโดยการเพิ่มความเสี่ยง หลังจากเริ่มต้นอย่างช้า ๆ เยอรมนีกลายเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่ยูเครนรายใหญ่ที่สุด

มีทฤษฎีอื่น ๆ ด้วย สำหรับบางคน รัสเซียไม่ได้กังวลเกี่ยวกับการ ‘ปิดก๊อก’ การส่งเสบียงให้ยูเครนมากนัก แต่กังวลเกี่ยวกับการทดสอบจุดอ่อนของนาโต เคียร์ ไจล์ส จากสถาบัน Chatham House ให้เหตุผลว่า ‘รัสเซียกำลังสำรวจขอบเขตของสิ่งที่ยอมรับได้และรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับผลลัพธ์ พวกเขาค้นพบว่าอะไรได้ผล และอะไรคือจุดอ่อน’ เขาเห็นว่าการรณรงค์ก่อวินาศกรรมเป็นการเตรียมพร้อมสำหรับ ‘ขั้นต่อไป’ ของการรุกรานยุโรปของรัสเซีย ‘พวกเขากำลังประเมินความเต็มใจของประเทศเหยื่อที่จะดำเนินการบางอย่างเกี่ยวกับเรื่องนี้’

สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการศึกษายุทธศาสตร์ (IISS) ซึ่งติดตามคดีก่อวินาศกรรม ชี้ให้เห็นถึงการเพิ่มขึ้นครั้งก่อนในปี 2024 เมื่อพันธมิตรของยูเครนเริ่มอนุญาตให้ยูเครนใช้อาวุธที่จัดหาโดยชาติตะวันตกในพื้นที่ลึกเข้าไปในรัสเซีย ปี 2024 เป็นปีของแผนพัสดุระเบิด เมื่อรัสเซียถูกกล่าวหาว่าส่งพัสดุที่มีวัตถุระเบิดเหลวไปยังสหราชอาณาจักรและโปแลนด์ หนึ่งในนั้นเกิดไฟไหม้ก่อนที่จะถูกโหลดขึ้นเครื่องบินขนส่งสินค้าของ DHL เชื่อกันว่านี่เป็นการทดลองเพื่อสิ่งที่จะใหญ่กว่ามาก

‘นั่นเป็นจุดสูงสุดที่โดดเด่นในแง่ของความเต็มใจที่จะสร้างความสูญเสียจำนวนมาก’ ไจล์สกล่าวเสริม มันเป็นก้าวที่ร้ายแรงมากจนทำเนียบขาวติดต่อเครมลินเพื่อบอกให้หยุด รัสเซียได้สำรวจและพบขีดจำกัดแล้ว แต่การโจมตีก็ยังคงดำเนินต่อไป

สื่อเยอรมนีเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาได้อ้างรายงานของตำรวจสหพันธ์ที่ระบุคดีก่อวินาศกรรมต้องสงสัยกว่า 165 คดีทั่วประเทศในปีนี้ แม้ว่าจะไม่ได้ระบุว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบ

ใครคือผู้ก่อวินาศกรรมที่ต้องสงสัย?

รายงานจากเยอรมนีระบุว่า ผู้ที่บรรทุกและปล่อยโดรนที่สนามบินไลพ์ซิกเป็นชาวรัสเซีย และอย่างน้อยหนึ่งคนอาจเข้ามาในประเทศเพื่อภารกิจนี้โดยเฉพาะ ซึ่งถือเป็นเรื่องผิดปกติ การโจมตีด้วยการก่อวินาศกรรมส่วนใหญ่ในยุโรปดำเนินการโดยตัวแทนของรัสเซีย หรือที่เรียกว่า ‘นักก่อวินาศกรรมเศรษฐกิจแบบกิ๊ก’

พวกเขาเหล่านี้มักเป็นผู้พูดภาษารัสเซียจากอดีตรัฐโซเวียต ถูกเกณฑ์ทางออนไลน์และขับเคลื่อนด้วยเงินสด ไม่ใช่ความเชื่อทางการเมือง ในกรณีหนึ่งที่ BBC รายงานจากโปแลนด์ นักก่อวินาศกรรมรับจ้างเคยต่อสู้เพื่อยูเครนในฐานะอาสาสมัคร ส่วน ‘ผู้จัดการ’ มักจะอยู่ในรัสเซีย ประสานงานปฏิบัติการทางออนไลน์

IISS เปรียบเทียบตัวแทนที่ใช้กับโดรนกามิกาเซ่: ราคาถูกและง่ายต่อการปล่อยจำนวนมาก แต่ใช้แล้วทิ้ง อย่างไรก็ตาม มือสมัครเล่นอาจสะเพร่าหรือไม่รอบคอบ ในแผนพัสดุระเบิด ชายคนหนึ่งไม่สามารถหาจุดรับพัสดุได้ และภารกิจทั้งหมดต้องถูกยกเลิก ดังนั้น หากมอสโกส่งผู้เชี่ยวชาญมาปล่อยโดรนที่ไลพ์ซิก ก็แสดงว่าต้องการความแม่นยำและความสำเร็จ แต่ในความเป็นจริงแล้ว อุปกรณ์ดูเหมือนจะทำงานผิดปกติ

นาโตเผชิญกับการรณรงค์แบบโซเวียต

ปฏิบัติการก่อวินาศกรรมของรัสเซียดูเหมือนจะมาจากตำราสงครามเย็น การวิจัยของดาเนียลา ริชเทโรวา แสดงให้เห็นเป้าหมายที่คล้ายกันมากในรายการก่อวินาศกรรมของโซเวียต และสายลับ-นักก่อวินาศกรรมถูกใช้ในลักษณะเดียวกัน แนวคิดนี้คือการโจมตีขนาดเล็กที่สามารถปฏิเสธความรับผิดชอบได้ในช่วงเวลาสงบ ซึ่งจะเพิ่มความรุนแรงขึ้นในช่วงเวลาสงคราม

‘ฉันคิดว่าเรายังคงอยู่ในเขตสีเทาระหว่างสองสิ่งนี้ แต่การโจมตีที่เราเห็นในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมาทำให้เขตนั้นหดแคบลง’ เธอกล่าว ‘และฉันคิดว่านั่นเพิ่มความเสี่ยงของสิ่งที่เกิดขึ้นต่อไป’

ในขณะที่นาโตเร่งตอบสนอง คำถามเช่น การโจมตีเล็ก ๆ น้อย ๆ จำนวนเท่าใดที่จะรวมกันเป็นการโจมตีของรัสเซียอย่างต่อเนื่อง และต้องมีการดำเนินการอย่างไร ยังคงไม่มีคำตอบ สิ่งที่อาจเสี่ยงยิ่งกว่าทั้งหมดคือศักยภาพของการบานปลายโดยบังเอิญ จะเกิดอะไรขึ้นหากพัสดุระเบิดระเบิดกลางอากาศและทำให้เกิดอุบัติเหตุ? จะเกิดอะไรขึ้นหากโดรนไลพ์ซิกทำให้เครื่องบินตก?

‘ฉันคิดว่ามันอาจส่งผลให้เกิดการโจมตีครั้งใหญ่’ ริชเทโรวา กล่าว ‘จากนั้นนาโตในสภาพแวดล้อมความมั่นคงที่เข้มข้นขึ้นนี้ จะไม่สามารถเพิกเฉยได้ และจะต้องตอบโต้’

ที่มา: BBC News