เอกสารปลอมเพื่อเลี่ยงภาษีทรัพย์สินมหาเศรษฐีรัสเซียอับราโมวิช

เอกสารถูกปลอมแปลงเพื่อเลี่ยงภาษีทรัพย์สิน โรมัน อับราโมวิช

รายงานจาก BBC Panorama เปิดเผยว่า หนึ่งในบริษัทบัญชีที่ใหญ่ที่สุดในโลกมีส่วนเกี่ยวข้องในการปลอมแปลงเอกสารเพื่อปกปิดทรัพย์สินของ โรมัน อับราโมวิช มหาเศรษฐีชาวรัสเซีย และหลีกเลี่ยงการจ่ายภาษี

จากการตรวจสอบพบว่า รายงานบัญชีที่ได้รับการลงนามโดย Deloitte ในไซปรัส ทำให้ทรัพย์สินมูลค่า 672 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 24,670 ล้านบาท) ซึ่งรวมถึงเรือยอชต์สุดหรู คฤหาสน์ และเครื่องบินส่วนตัว ได้หายไปจากบัญชีบริษัทของอับราโมวิช

นอกจากนี้ Deloitte ยังถูกระบุว่าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับแผนการหลีกเลี่ยงภาษีก้อนใหญ่จากทรัพย์สินของอับราโมวิช ผ่านการปลอมแปลงเอกสาร แอนดรูว์ มิตเชลล์ ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายบริการทางการเงิน กล่าวว่าหลักฐานที่ Panorama ค้นพบแสดงให้เห็นว่าแผนการดังกล่าวเป็นการหลีกเลี่ยงภาษีอย่าง ‘โจ่งแจ้ง’

ทนายความของ โรมัน อับราโมวิช ปฏิเสธว่าเขาไม่ได้หลีกเลี่ยงภาษีหรือปกปิดทรัพย์สิน และระบุว่า Panorama ไม่มีหลักฐานที่แสดงว่าเขารับทราบ อนุญาต หรือสั่งการให้มีการปลอมแปลงเอกสารใดๆ และกล่าวว่าการพึ่งพาคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญเป็นสิ่งที่ถูกต้องตามกฎหมาย ด้าน Deloitte ไซปรัส กล่าวว่าบริษัท ‘ดำเนินการตามกฎหมายที่บังคับใช้’

การค้นพบเหล่านี้มาจากการสืบสวนร่วมกันระหว่าง BBC Panorama และ Bureau of Investigative Journalism

เบื้องหลังการปกปิดทรัพย์สินมหาเศรษฐีรัสเซีย

ตลอดเกือบสองทศวรรษที่ผ่านมา โรมัน อับราโมวิช เป็นหนึ่งในมหาเศรษฐีชาวรัสเซียที่มีชื่อเสียงที่สุดในสหราชอาณาจักร เขาได้รับการต้อนรับในลอนดอน โดยได้ซื้อสโมสรฟุตบอลเชลซีในปี 2546 และเป็นผู้สนับสนุนทางการเงินในช่วงเวลาที่สโมสรประสบความสำเร็จสูงสุด

อย่างไรก็ตาม หลังจากการรุกรานยูเครนของรัสเซียในปี 2565 รัฐบาลสหราชอาณาจักรได้คว่ำบาตรเขาในฐานะผู้เกี่ยวข้องกับประธานาธิบดี วลาดิเมียร์ ปูติน ทำให้เขาถูกบังคับให้ขายสโมสร

มีรายงานว่าอับราโมวิชอาศัยอยู่ในตุรกี ซึ่งเป็นที่หลบภัยสำหรับเขา เนื่องจากตุรกีไม่ได้ใช้มาตรการคว่ำบาตร

ในเจอร์ซีย์ ซึ่งเป็นเกาะในช่องแคบอังกฤษ ทรัพย์สินของเขามูลค่า 5.4 พันล้านปอนด์ยังคงถูกอายัด และมีการสอบสวนทางอาญามาเป็นเวลาสี่ปีแล้ว ทนายความของอับราโมวิชกล่าวกับ BBC ว่าเขาปฏิเสธข้อกล่าวหาในการสอบสวนของเจอร์ซีย์ และกล่าวว่าการสอบสวนดังกล่าว ‘ดำเนินการเพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมือง’

การสืบสวนนี้ได้เปิดเผยหลักฐานใหม่เกี่ยวกับวิธีการบริหารจัดการอาณาจักรธุรกิจของอับราโมวิช และยังทำให้เกิดคำถามร้ายแรงเกี่ยวกับความซื่อสัตย์ของที่ปรึกษาบางคนของเขา

หลักฐานดังกล่าวอยู่ในเอกสารที่รั่วไหลออกมา ซึ่งรวมถึงเอกสารหลายพันฉบับเกี่ยวกับการเงินของอับราโมวิช และการดำเนินงานของเครือข่ายบริษัทนอกอาณาเขตที่บริหารจัดการจากไซปรัส ซึ่งเคยเป็นแหล่งหลบเลี่ยงภาษีที่ได้รับความนิยมในหมู่ชาวรัสเซีย ระหว่างปี 2538 ถึง 2565

BBC และพันธมิตรสื่อ รวมถึง Guardian, Paper Trail Media, Organised Crime and Corruption Reporting Project, และ Cyprus Investigative Reporting Network – รวมถึง Bureau of Investigative Journalism – ได้รายงานข่าวเกี่ยวกับไฟล์ที่รั่วไหลเหล่านี้ตั้งแต่ปี 2566 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการสอบสวน Cyprus Confidential ของ International Consortium of Investigative Journalists

ในปี 2565 Panorama ยังรายงานว่าอับราโมวิชสร้างความร่ำรวยได้อย่างไรจากการทำข้อตกลงที่ทุจริตเพื่อซื้อบริษัทน้ำมันของรัฐรัสเซียในช่วงปี 2533 และขายคืนให้รัฐบาลในอีกหนึ่งทศวรรษต่อมาด้วยกำไรมหาศาล เขาเคยกล่าวว่าข้อกล่าวหาเรื่องการทุจริตในข้อตกลงดังกล่าวไม่เป็นความจริง

แผนการหลีกเลี่ยงภาษีของอับราโมวิช

ผลกำไรจากข้อตกลงน้ำมันของอับราโมวิชในรัสเซียถูกส่งเข้าสู่เครือข่ายบริษัทนอกอาณาเขต ซึ่งบริหารจัดการจากไซปรัสโดยบริษัทให้บริการองค์กรชื่อ MeritServus ในลิมาสซอล เมืองใหญ่อันดับสองของเกาะ

จนถึงปี 2548 Deloitte ซึ่งปัจจุบันเป็นหนึ่งใน ‘บิ๊กโฟร์’ ที่ใหญ่ที่สุดในอุตสาหกรรมบัญชี เคยเป็นเจ้าของ MeritServus หลังจากที่แยกทางกัน ทั้งสองบริษัทก็ยังคงทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดกับผู้เกี่ยวข้องของอับราโมวิชเพื่อบริหารจัดการทรัพย์สินทั่วโลกของเขา

เอกสารที่รั่วไหลจาก MeritServus เปิดเผยแนวทางปฏิบัติบางส่วนของพวกเขา

ตัวอย่างแรกของการย้อนวันที่เอกสารเกิดขึ้นในปี 2549 หลังจากที่กฎหมายใหม่ในไซปรัสกำหนดให้บัญชีบริษัทต้องเปิดเผยต่อสาธารณะ กฎหมายความโปร่งใสใหม่นี้คุกคามที่จะเปิดเผยความลับของทรัพย์สินมหาศาลของอับราโมวิช

Deloitte ไซปรัส ได้จัดทำร่างบัญชีสำหรับปี 2546 แต่ยังไม่ได้สรุปบัญชีของบริษัท Amiscan Investments ซึ่งเป็นบริษัทของอับราโมวิชในไซปรัส รายละเอียดบัญชีแสดงทรัพย์สินหรูหรามูลค่า 672 ล้านดอลลาร์ ซึ่งรวมถึงคฤหาสน์ในเวสต์ซัสเซกซ์ อพาร์ตเมนต์หรูในลอนดอน และที่ดินในฝรั่งเศสตอนใต้ รวมถึงเฮลิคอปเตอร์ เครื่องบินส่วนตัว และกองเรือเล็กๆ ของเรือที่อับราโมวิชเป็นเจ้าของในขณะนั้น รวมถึงเรือ Pelorus มูลค่า 147.5 ล้านดอลลาร์

เพื่อรักษาความลับ ผู้เกี่ยวข้องของอับราโมวิชและ Meritservus ได้ตัดสินใจแก้ไขประวัติศาสตร์ พวกเขาวางแผนที่จะหลีกเลี่ยงกฎหมายความโปร่งใสโดยการโอนทรัพย์สินไปยังบริษัทแม่ของ Amiscan ในหมู่เกาะบริติชเวอร์จิน (BVI) ซึ่งสามารถเก็บซ่อนไว้ได้ และพวกเขาได้ย้อนวันที่การเปลี่ยนแปลงสามปี เพื่อให้ดูเหมือนว่าการโอนทรัพย์สินเกิดขึ้นในปี 2546

Deloitte ไซปรัส ได้ตรวจสอบเอกสารที่ย้อนวันที่และกล่าวว่า ‘เพียงพอ’ ที่จะอนุญาตให้พวกเขานำทรัพย์สินออกจากบัญชีของ Amiscan เมื่อบัญชีปี 2546 ได้รับการลงนามโดย Deloitte ในปี 2549 บ้าน เครื่องบิน และเรือยอชต์ก็หายไปจากการลงนามนั้นทันที คงเหลือทรัพย์สินเพียง 75,000 ดอลลาร์

Deloitte ได้ลงนามในบัญชีดังกล่าว แม้ว่าเอกสารที่รั่วไหลจะแสดงให้เห็นว่าพวกเขาทราบว่าเอกสารเหล่านั้นทำให้เข้าใจผิดอย่างสมบูรณ์ ลอร์ด ซิกก้า ศาสตราจารย์ด้านการบัญชีจากมหาวิทยาลัยเชฟฟิลด์ กล่าวว่าเป็นการ ‘ละเมิดหน้าที่ตามกฎหมาย’ และ ‘น่าอับอายอย่างมาก’ ที่จะบิดเบือนวันที่ทำธุรกรรมและไม่เผยแพร่บัญชีที่แท้จริงและยุติธรรม

Panorama ยังพบหลักฐานว่าเอกสารที่ย้อนวันที่ได้ถูกนำมาใช้ในแผนการหลีกเลี่ยงภาษีอีกด้วย ซึ่งเกี่ยวข้องกับบริษัทอีกแห่งของอับราโมวิชในไซปรัสชื่อ Kravin Investments ซึ่งมีเงินเกือบ 2 พันล้านดอลลาร์ในธนาคารในปี 2546 บริษัทนี้ได้รับดอกเบี้ยจำนวนมาก ดังนั้นบริษัทของ โรมัน อับราโมวิช ควรจะจ่ายภาษีดอกเบี้ยดังกล่าวให้กับทางการไซปรัส

แต่ที่ปรึกษาของเขามีแนวคิดอื่นที่จะแก้ไขประวัติศาสตร์ อีเมลจาก MeritServus ในเดือนสิงหาคม 2548 ถึงผู้เกี่ยวข้องของอับราโมวิชในรัสเซียระบุว่า มีการวางแผนขึ้นหลังจากการประชุมกับ Deloitte ‘หากคุณเห็นด้วย จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงงบการเงินและบันทึกบัญชีสำหรับปี 2546 และ 2547 ให้สอดคล้องกัน’ อีเมลระบุ

MeritServus แจ้งผู้เกี่ยวข้องของอับราโมวิชในรัสเซียว่า ‘การประเมินภาษีเบื้องต้นสำหรับปี 2548’ ของ Kravin จะถูกยื่นโดยแสดงว่าบริษัทไม่มีรายได้จากเงินดังกล่าว หนึ่งเดือนต่อมา ผู้เกี่ยวข้องในรัสเซียตอบอีเมลว่า ‘ผมเห็นด้วย’

จากนั้น MeritServus ได้สร้างเอกสารที่ย้อนวันที่หลายชุด ซึ่งแสดงอย่างไม่ถูกต้องว่า Kravin เป็นเพียงผู้ถือและลงทุนเงินในนามของบริษัทแม่ใน BVI ซึ่งทำให้ดูเหมือนว่า Kravin ไม่ได้เป็นเจ้าของเงินจริง ดังนั้นจึงไม่ต้องรับผิดชอบภาษีในไซปรัส

Deloitte เขียนในอีเมลเดือนกันยายน 2548 ว่า ‘จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงบางอย่างในบัญชี (ยอดเงินในบัญชีธนาคาร, รายได้ดอกเบี้ย, บัญชีกำไรและขาดทุน)’ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงที่ย้อนวันที่ของทรัพย์สินของ Kravin ดังนั้น Deloitte จึงให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปลอมแปลงบันทึกทางการเงิน หลักฐานชี้ให้เห็นว่าสิ่งนี้ทำให้บริษัทของอับราโมวิชหลีกเลี่ยงภาษีได้หลายล้านดอลลาร์

แอนดรูว์ มิตเชลล์ กล่าวว่าแผนการนี้เป็นการหลีกเลี่ยงภาษีอย่าง ‘โจ่งแจ้ง’ ‘หากเกิดขึ้นในอังกฤษและมีมูลค่าหลายล้านปอนด์ หน่วยงานสรรพากรของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวคงจะพิจารณาดำเนินคดี’ เขากล่าว

คริสตอส คริสโตฟิดีส ส.ส. ไซปรัส กล่าวว่าหากมีการหลีกเลี่ยงภาษี ‘เราต้องดูว่าเราจะสามารถนำเงินของเราคืนมาได้อย่างไร’

ที่มา: BBC News