สหรัฐฯ-จีนต้องร่วมมือปกป้องเส้นทางเดินเรือปลอดภัย

ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และจีน รวมถึงความคิดเห็นโลก ได้เน้นย้ำถึงความจำเป็นที่ทั้งสองชาติมหาอำนาจต้องร่วมมือกันเพื่อรักษาเส้นทางเดินเรือให้ปลอดโปร่งและปลอดภัย โดยเฉพาะจากวิกฤตการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซ ที่แสดงให้เห็นว่าไม่มีฝ่ายใดได้ประโยชน์เมื่อเส้นทางน้ำที่สำคัญกลายเป็นเครื่องมือในการกดดันทางการเมืองหรือการบีบบังคับทางเศรษฐกิจ

วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ: บทเรียนสำหรับเส้นทางน้ำสากล

ภายหลังสิ้นสุดบันทึกความเข้าใจ 60 วันระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ความตึงเครียดในช่องแคบฮอร์มุซได้ปะทุขึ้นอีกครั้ง วิกฤตการณ์ในช่องแคบนี้เน้นย้ำให้เห็นว่าความมั่นคงและเสถียรภาพของเส้นทางน้ำระหว่างประเทศที่สำคัญ กำลังกลายเป็นความกังวลเร่งด่วนระดับโลกในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เส้นทางเดินเรือหลักได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งทางอาวุธในภูมิภาค ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ และความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่เพิ่มขึ้น การหยุดชะงักเหล่านี้ได้เปิดเผยช่องโหว่ในระบบการค้าโลก: เส้นทางน้ำระหว่างประเทศที่สำคัญไม่จำเป็นต้องถูก ‘ปิดกั้น’ อย่างเป็นทางการเพื่อให้การเดินเรือถูกจำกัด

ช่องแคบยุทธศาสตร์ระหว่างประเทศอาจยังคง ‘เปิด’ ตามกฎหมาย แต่เรืออาจเผชิญกับภัยคุกคามทางทหาร การโจมตี เบี้ยประกันที่สูงขึ้น ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการคว่ำบาตร การเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือโดยบังคับ หรือเงื่อนไขตามอำเภอใจในการผ่านทาง ในสถานการณ์เช่นนี้ คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่าเส้นทางน้ำ ‘เปิด’ หรือ ‘ปิด’ แต่เป็นว่าเรือสามารถผ่านได้อย่างปลอดภัย คาดการณ์ได้ และมีค่าใช้จ่ายที่สมเหตุสมผลหรือไม่ ความแตกต่างนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อทั้งจีนและสหรัฐฯ

เส้นทางน้ำสำคัญต่อเศรษฐกิจโลก

การค้าโลกและการขนส่งพลังงานขึ้นอยู่กับเส้นทางน้ำหลักจำนวนจำกัด โดยเฉพาะช่องแคบอังกฤษ ช่องแคบมะละกา ช่องแคบฮอร์มุซ คลองปานามา และคลองสุเอซ การหยุดชะงักในจุดคอขวดเหล่านี้สามารถแพร่กระจายไปยังตลาดโลกได้อย่างรวดเร็ว โดยทำให้ค่าขนส่งและเบี้ยประกันเพิ่มขึ้น ซัพพลายเชนล่าช้า และราคาพลังงานสูงขึ้น

จีนพึ่งพาการขนส่งทางทะเลอย่างมากสำหรับการค้าและการจัดหาพลังงาน ช่องแคบมะละกาเป็นประตูสำคัญสำหรับการค้าของจีนกับตะวันออกกลาง แอฟริกา และยุโรป ในขณะที่ช่องแคบฮอร์มุซมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการไหลเวียนของพลังงาน ด้วยเหตุนี้ จีนจึงยังคงเน้นย้ำว่า สำหรับช่องแคบฮอร์มุซแล้ว ‘การรับรองการเดินเรืออย่างต่อเนื่องเป็นผลประโยชน์ร่วมกันของประชาคมระหว่างประเทศ’

สหรัฐฯ ก็มีส่วนเกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับระบบการเดินเรือโลกเช่นกัน แม้ว่าโครงสร้างพลังงานและรูปแบบการค้าจะแตกต่างจากจีน แต่การหยุดชะงักของเส้นทางน้ำระหว่างประเทศที่สำคัญก็ทำให้เกิดต้นทุนทางเศรษฐกิจเช่นกัน ในขณะเดียวกันก็เพิ่มทรัพยากรที่วอชิงตันต้องทุ่มเทเพื่อปกป้องความมั่นคงทางทะเลทั่วโลก

ที่มา: South China Morning Post