SCO บ่อนเซาะอำนาจสหรัฐฯ โดยไม่ต้องมีระบบพันธมิตร

องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO) ก่อตั้งขึ้นเมื่อ 25 ปีที่แล้วในฐานะกลไกเล็กๆ สำหรับจัดการชายแดนระหว่างจีน รัสเซีย และ 4 รัฐในเอเชียกลาง แต่ในการประชุมสุดยอดครบรอบในกรุงบิชเคกสัปดาห์นี้ บทบาทของ SCO ดูเหมือนจะมีความสำคัญมากขึ้น และสหรัฐฯ ก็ยากที่จะเพิกเฉยได้

ช่วงเวลาดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่ง การรุกรานยูเครนของรัสเซียยังคงไม่มีข้อยุติ ขณะที่สงครามระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ ได้เปลี่ยนอ่าวเปอร์เซียให้เป็นเวทีการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์อีกแห่งหนึ่ง โดยตลาดพลังงานยังคงเผชิญกับความเสี่ยงของการหยุดชะงักรอบช่องแคบฮอร์มุซ

ปัจจุบัน SCO ประกอบด้วยจีน รัสเซีย อินเดีย อิหร่าน ปากีสถาน สาธารณรัฐเอเชียกลางส่วนใหญ่ และเบลารุส พร้อมด้วยพันธมิตรอื่นๆ เช่น ตุรกี และหลายรัฐในอ่าว สมาชิกเต็มรูปแบบ 10 ประเทศนี้เป็นตัวแทนของประชากรกว่า 3.4 พันล้านคน และคิดเป็นประมาณหนึ่งในสี่ของ GDP โลก

อย่างไรก็ตาม ความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของ SCO ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของขนาด ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ของจีน ได้เรียกร้องให้ SCO มีบทบาทมากขึ้นในด้านเทคโนโลยีและความมั่นคง และช่วยสร้าง “สภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยอย่างทั่วถึง” โดยเขานำเสนอ SCO ในฐานะต้นแบบของความร่วมมือที่ปราศจากพันธมิตรที่เป็นทางการ การเผชิญหน้า หรือการพุ่งเป้าไปที่ฝ่ายที่สาม พร้อมกระตุ้นให้สมาชิกมุ่งเน้นไปที่การพัฒนา ความมั่นคง ความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน และการเจรจา

การเรียก SCO ว่าเป็นพันธมิตรต่อต้านอเมริกันถือเป็นความเข้าใจผิด สมาชิกของ SCO มีผลประโยชน์ที่แตกต่างกัน อินเดียและจีนยังคงเป็นคู่แข่งทางยุทธศาสตร์ อินเดียและปากีสถานมีความตึงเครียดที่ยาวนาน และรัฐบาลในเอเชียกลางต้องการพื้นที่ในการดำเนินงานระหว่างมอสโก ปักกิ่ง อังการา บรัสเซลส์ และวอชิงตัน นอกจากนี้ ตุรกียังคงเป็นสมาชิกขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (นาโต) ขณะเดียวกันก็แสวงหาบทบาทที่ใหญ่ขึ้นในยูเรเซีย

SCO ไม่มีทั้งกองบัญชาการทางทหารของนาโต หรือสถาบันที่อยู่เหนือรัฐของสหภาพยุโรป ความสำคัญของ SCO เป็นไปในทางปฏิบัติมากกว่า คือการให้เวทีแก่รัฐต่างๆ ที่ไม่ต้องการให้นโยบายต่างประเทศของตนถูกกำหนดโดยวอชิงตัน เพื่อประสานงาน เจรจา และถ่วงดุลอำนาจ

ที่มา: South China Morning Post