เหตุใดโมเดลธุรกิจต้นทุนต่ำของจีนจึงต้านทานการปฏิรูป

เหตุใดโมเดลธุรกิจต้นทุนต่ำของจีนจึงต้านทานการปฏิรูป

หลี่ เฉียง ผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการบริหารของ China Labour Watch และนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชนที่มีประสบการณ์กว่า 30 ปีในการตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก ได้เผยแพร่ข้อคิดเห็นประเด็นที่ว่าเหตุใดโมเดลธุรกิจต้นทุนต่ำของจีนจึงต้านทานการปฏิรูป แม้ว่าโมเดลนี้จะหมดประโยชน์แล้วก็ตาม แต่แรงจูงใจที่ฝังลึกยังคงเป็นอุปสรรคต่อความพยายามในการปกป้องสิทธิและผลประโยชน์ของแรงงาน

เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม เกิดเหตุเพลิงไหม้โรงงานผลิตรองเท้าในเมืองจิ่นเจียง มณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน ทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 28 ราย อุบัติเหตุครั้งนี้ชี้ให้เห็นถึงปัญหาที่ใหญ่กว่า: บริษัทที่ดำเนินงานภายใต้แรงกดดันทางการเงินมักจะลดต้นทุนโดยการละเลยความปลอดภัย โมเดลธุรกิจต้นทุนต่ำของจีนจำเป็นต้องได้รับการปฏิรูป แต่เหตุใดการเปลี่ยนแปลงจึงเป็นเรื่องที่ยากเย็นนัก?

โรงงานที่เกิดเพลิงไหม้มีพนักงานหลายร้อยคน อย่างไรก็ตาม เอกสารของบริษัทในปี 2025 ระบุว่ามีพนักงานเพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่เข้าร่วมแผนบำนาญและประกันสุขภาพ และก่อนหน้านี้เพียงสองวัน การตรวจสอบความปลอดภัยจากอัคคีภัยได้แจ้งถึงทางออกที่ถูกปิดกั้น แต่ก็ไม่ได้ทำให้การผลิตต้องหยุดชะงัก

ปัญหาดังกล่าวมีโครงสร้างที่ซับซ้อน การบังคับใช้กฎหมายแรงงานส่วนใหญ่ดำเนินการโดยรัฐบาลท้องถิ่น แต่รัฐบาลท้องถิ่นเหล่านั้นก็พึ่งพาตำแหน่งงาน รายได้ภาษี และการเติบโตทางเศรษฐกิจที่มาจากการผลิตต้นทุนต่ำอย่างมาก การบังคับใช้ที่เข้มงวดหมายถึงต้นทุนทางการคลังและการเมืองที่สูง

โมเดลต้นทุนต่ำไม่ได้เป็นเพียงผลจากพฤติกรรมของบริษัทเท่านั้น แต่ยังฝังรากลึกอยู่ในแรงจูงใจทางการคลังในระดับรัฐบาลท้องถิ่นและรัฐบาลกลางด้วย ดังนั้น อุปสรรคต่อการปฏิรูปทั้งหมดคือโครงสร้างนี้ที่ไม่ได้เพียงแต่ขัดขวางการเปลี่ยนแปลง แต่ยังสร้างเงื่อนไขที่บั่นทอนความพยายามในการปฏิรูปอีกด้วย

มีความพยายามในการปฏิรูปมาโดยตลอดตั้งแต่กฎหมายสัญญาแรงงานมีผลบังคับใช้ในปี 2008 และในปี 2025 ศาลประชาชนสูงสุดของจีนได้เข้มงวดกฎระเบียบเกี่ยวกับภาระผูกพันในการประกันสังคม อย่างไรก็ตาม แรงจูงใจทางเศรษฐกิจและการคลังในท้องถิ่นได้ขัดขวางไม่ให้การปฏิรูปเหล่านี้มีผลกระทบต่อการบังคับใช้ในทางปฏิบัติ

ที่มา: South China Morning Post