ไรเดอร์ส่งอาหารจีนคว้ารางวัลวรรณกรรมสูงสุดระดับชาติ

บทกวีจำนวนหนึ่งที่หวัง จี๋ปิง เขียนขึ้นบนเศษกระดาษระหว่างการส่งอาหาร ได้รับรางวัลทรงเกียรติสูงสุดทางวรรณกรรมของจีน หนังสือรวมบทกวีชื่อ ‘การบินต่ำ’ (Low Flight) ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากความท้าทายในชีวิตประจำวันที่ไรเดอร์ส่งอาหารต้องเผชิญ ได้รับรางวัลวรรณกรรมหลู่ซวิ่น (Lu Xun Literary Prize) ซึ่งตั้งชื่อตามนักเขียนที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นบิดาแห่งวรรณกรรมจีนสมัยใหม่

นายหวัง จี๋ปิง นักเขียนชาวจีนวัย 56 ปี เริ่มทำงานเป็นไรเดอร์ส่งอาหารประมาณปี 2019 และเริ่มเป็นที่รู้จักบนโซเชียลมีเดียจากบทกวีและเรียงความของเขา เรื่องราวของเขาเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มแรงงานปกคอเสื้อสีน้ำเงิน (blue-collar workers) ที่กำลังได้รับการยกย่องจากผลงานวรรณกรรม ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงแรงกดดันที่พวกเขาต้องเผชิญในระบบเศรษฐกิจแบ่งปัน (gig economy) ขนาดใหญ่ของจีน

สำหรับนายหวัง รางวัลวรรณกรรมอันทรงเกียรตินี้เกิดขึ้นหลังจากหลายทศวรรษที่ยากลำบากจากการทำงานรับจ้างทั่วไป

“ผมกลั้นหายใจและรู้สึกประหม่ามาก… พอประกาศผล ทุกอย่างก็คลี่คลายลง” นายหวังให้สัมภาษณ์กับสื่อภาครัฐ Global Times เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคมที่ผ่านมา หลังทราบข่าวว่าเขาได้รับรางวัล และเสริมว่าความสนใจจากสื่อทำให้เขารู้สึกกดดันทางจิตใจมาก รางวัลเงินสดสำหรับผู้ได้รับรางวัลวรรณกรรมหลู่ซวิ่นไม่ได้ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ แต่ ณ ปี 2014 อยู่ที่ 100,000 หยวนจีน (ประมาณ 490,000 บาท)

นายหวังเกิดที่มณฑลเจียงซู และต้องออกจากโรงเรียนตั้งแต่วัยรุ่นเนื่องจากปัญหาทางการเงินของครอบครัว เขาทำงานหลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่ก่อสร้าง ไปจนถึงเก็บของเก่าขาย และขายของที่แผงลอยข้างถนน ก่อนจะมาเป็นพนักงานส่งอาหาร

แต่ความรักในการอ่านของเขายังคงอยู่ และตลอดทศวรรษที่ผ่านมา เขาได้โพสต์บทกวีและเรียงความของตัวเองบนโซเชียลมีเดีย ในปี 2022 หนึ่งในบทกวีของเขาชื่อ ‘คนในความรีบร้อน’ (Man in a Hurry) กลายเป็นไวรัลบนโลกออนไลน์ บทกวีนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากเหตุการณ์ในปี 2019 ที่เขาต้องเสียเวลาหลายชั่วโมงกับการจัดส่งที่น่าหงุดหงิด หลังจากลูกค้าป้อนที่อยู่ผิด ในปี 2023 เขาได้ตีพิมพ์รวมบทกวีเล่มแรกชื่อ ‘คนในความรีบร้อน: บทกวีของไรเดอร์ส่งอาหาร’ (Man in a Hurry: Poems of a Food Delivery Rider)

แม้จะได้รับรางวัล นายหวังบอกกับสื่อว่าเขาไม่มีความตั้งใจที่จะเลิกทำงาน โดยเสริมว่าเขาวางแผนที่จะทำงานไปจนถึงอายุ 60 ปี “ในทางการเงิน ผมไม่จำเป็นต้องทำงานนี้เพื่อหาเลี้ยงชีพ แต่ผมชอบบรรยากาศของการทำงาน และมันช่วยให้ผมมีสุขภาพดี” รายงานของ Global Times ระบุ “ผมต้องการชีวิตที่ติดดิน และรางวัลนี้จะไม่มีทางเปลี่ยนแปลงตัวตนของผม”

หนังสือ ‘การบินต่ำ’ (Low Flight) ซึ่งตีพิมพ์ในปี 2024 เป็นรวมบทกวีที่ได้รับแรงบันดาลใจจากการสัมภาษณ์และสำรวจที่นายหวังได้ทำกับไรเดอร์ส่งอาหารประมาณ 200 คน “ใครบอกว่าการกางปีกหมายถึงการบินสูง? การบินต่ำก็คือการบินเช่นกัน” เป็นหนึ่งในบทกวีของเขา

ชัยชนะของเขาเกิดขึ้นในขณะที่แรงงานปกคอเสื้อสีน้ำเงินจำนวนมากขึ้นในจีนได้สร้างชื่อเสียงในวงการวรรณกรรมในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ‘ผมส่งพัสดุในปักกิ่ง’ (I Deliver Parcels in Beijing) บันทึกความทรงจำปี 2023 โดยหู อันหยาน อดีตพนักงานส่งของ ได้กลายเป็นหนังสือขายดีอย่างถล่มทลายในจีนและยังเป็นที่สนใจของสื่อต่างประเทศด้วย มีการแปลบันทึกความทรงจำนี้เป็นภาษาอังกฤษเมื่อปีที่แล้ว

อีกเรื่องหนึ่งคือ ‘ฉันคือฟ่านยวี่ซู’ (I am Fan Yusu) ซึ่งเป็นเรียงความอัตชีวประวัติเกี่ยวกับการต่อสู้ส่วนตัวของแรงงานข้ามถิ่น ที่ได้รับความนิยมอย่างมากบนอินเทอร์เน็ตของจีนในปี 2017 การตอบรับนั้นล้นหลามมากจนฟ่านต้องออกจากบ้านชั่วคราวท่ามกลางคำขอจากสื่อจำนวนไม่รู้จบ

หลู่ซวิ่น ผู้ซึ่งได้รับเกียรติให้นำชื่อมาเป็นรางวัลวรรณกรรมนี้ ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นหนึ่งในนักเขียนผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดของจีนในศตวรรษที่ 20 ซึ่งเป็นที่รู้จักจากการใช้นวนิยายเสียดสีเพื่อวิจารณ์สังคมจีนแบบดั้งเดิม หลู่ซวิ่นซึ่งเป็นที่จดจำในฐานะหนึ่งในบุคคลสำคัญทางวรรณกรรมของจีน ผลงานของเขายังคงสะท้อนก้องกังวานในหมู่คนรุ่นใหม่ในปัจจุบัน ไม่กี่ปีก่อนหน้านี้ คง อี้จื้อ ตัวละครจากนวนิยายของเขา ได้กลายเป็นมีมที่สะท้อนถึงความไม่พอใจในหมู่เยาวชนจีนที่ประสบปัญหาในการหางาน

ที่มา: BBC News